D-8 zirvesi sona erdi

Abuja'daki Devlet Evi'nde düzenlenen zirve öncesinde Nijerya Cumhurbaşkanı Goodluck Jonathan, konuk liderleri gelişlerinde ayrı ayrı karşıladı.

Zirvenin açılış oturumu öncesinde karşılaşan Gül ve İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad kucaklaştılar.

Zirvenin açılış konuşmasını yapan Nijerya Cumhurbaşkanı Jonathan, zirveye katılan liderlere teşekkür ederek, burada bulunmalarının üye ülkeler arasındaki güçlü işbirliği ve ilişkileri geliştirme konusunda önemli bir gösterge olduğunu ifade etti.

Türkiye'nin öncülüğünde 1997 yılında Türkiye, Nijerya, Mısır, Cezayir, İran, Pakistan, Bangladeş ve Malezya'yı bir araya getiren vizyonun, gelişme yönündeki işbirliğinin koordinasyon içinde yürütülmesi olduğunu dile getiren Jonathan, kuruluş toplantısının yapıldığı İstanbul'da üye ülkelerin karşılıklı bağları güçlendirme ve oluşumdan en iyi sonuçları almak için söz verdiklerini anlattı.

Jonathan, globalleşen dünyada işbirliğinin gücünün daha olumlu sonuçlar doğuracağının farkında olduklarını belirterek, bu yılki zirvenin konusunu, ''Üye Ülkeler Arasında İşbirliğini Artırmak'' olarak belirlediklerini kaydetti.

Karşılıklı ticaretin artırılması ve ekonomik büyüme hedefine ulaşmak için daha önce alınan karar uyarınca hükümete Serbest Ticaret Anlaşması, Gümrük İşbirliği Anlaşması ve vize uygulamalarında gerekli düzenlemelerin yapılması için gerekli talimatları verdiğini belirten Jonathan, bu alanlarda sürecin kısa süre sonra tamamlanacağına inandığını dile getirdi.

MALEZYA BAŞBAKAN YARDIMCISINDAN ELEŞTİRİ

D-8 Dönem Başkanlığı'nı Nijerya'dan devralan Malezya'nın Başbakan Yardımcısı Muhiddin Yasin ise konuşmasında oluşumla ilgili bazı eleştiriler getirdi.

D-8'in İslam ülkelerinin kendi aralarında ekonomik işbirliğini geliştirebileceklerini kanıtlamak için kurulduğunu anımsatan Yasin, oluşumun daha etkin kararlar alabilmesi için az üyeli tutulduğunu anlattı.

Üye ülkelerden bu çerçevede politika geliştirme, ekonomik ilişkileri artırma yönünde kararlar almalarının ve özel sektörün etkin katılımının sağlanmasının beklendiğini anlatan Yasin, ''Ama maalesef bu gerçekleşmiyor. Bir bağ kopukluğu var. En hayati kopukluk ise D-8'in bazı programlarında özel sektörün olmaması. Özel sektörün D-8 programlarına katılımı konusunda ilgisini artıracak acil tedbirler almalıyız'' diye konuştu.

AHMEDİNEJAD'DAN ''ZAFER İŞARETLİ'' POZLAR

Bu arada, açılış konuşmaları sırasında gazetecilerin ilgisi İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad üzerinde yoğunlaştı. Nijerya Cumhurbaşkanı Jonathan ve Malezya Başbakan Yardımcısı Yasin'in konuşmaları sırasında Ahmedinejad, foto muhabirlerine ''zafer işareti'' yaparak poz verdi.

Açılış oturumunun ardından D-8 liderleri, aile fotoğrafı çektirdi ve daha sonra kapalı oturuma geçildi.

GÜL, ZİRVEDE KONUŞTU

Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, yaptığı konuşmada, Türkiye'nin, kurucusu olduğu D-8'e başından beri büyük önem verdiğini belirtti.

D-8'in de gelişim çabalarının odağına insan faktörünü yerleştirmesi gerektiğini dile getiren Gül, bu önceliğin yöneticileri özgürlüklerin artırılması, eşitlik ve zenginlik sağlamaya zorladığını söyledi.

Küresel ekonomik krizin, D-8 ve benzeri örgütlerin kurulmasındaki akılcılığı ortaya koyduğuna dikkati çeken Gül, kriz sırasında gelişmekte olan ülkelerin gösterdiği büyüme performansının dünya ekonomisini çöküşten kurtardığını kaydetti. Cumhurbaşkanı Gül, ''Gelişmekte olan ülkelerin karar alma süreçlerinin vazgeçilmez bir parçası olması gerektiğine inanıyoruz. Türkiye ve Endonezya, üyesi oldukları G-20 bünyesinde D-8'in de sesi olmaktadır'' diye konuştu.

Küresel krizin tüm ülkelerin birbiriyle bağlantısını ve bir ülkenin krizin olumsuz etkilerini kendi başına aşmasının mümkün olmadığını açık bir şekilde gösterdiğini anlatan Gül, D-8 gibi kuruluşlarda aynı görüşe sahip ülkelerin uyum içinde ve işbirliğini derinleştirerek hareket etmesinin zorunlu olduğunu söyledi. Gül, D-8'i yeni gerçekler ve küresel ekonomik sistemin gerekliliklerine uyumlu hale getirmek için vizyon paylaşımına ihtiyaç olduğunu da dile getirdi.

D-8 ülkelerinin dünya nüfusunun yüzde 15'ini oluşturan 960 milyonun üzerinde nüfusa sahip olduğunu, zengin doğal ve enerji kaynakları barındırdığını, elverişli tarımsal kaynakları olduğunu, büyük turizm potansiyeline sahip olduğunu anlatan Gül, üye ülkeler Türkiye, Endonezya, Malezya ve İran'ın ihracatçı ilk 25 ülke içinde yer aldığını, Endonezya ve Türkiye'nin ise G-20 üyesi olduğunu anlattı.

Üye ülkelerden Türkiye, İran, Pakistan, Malezya ve Bangladeş arasında iş adamlarına vize uygulamalarında kolaylık öngören anlaşmanın onaylandığını anlatan Gül, diğer üye ülkeleri de anlaşmaya dahil olmaya davet etti.

Öte yandan, zirvede genel sekreterlik kontenjanını elinde bulunduran Endonezya, önceki genel sekreterin ülkede başka bir göreve atanması nedeniyle yeni genel sekreteri liderlerin onayına sundu. Genel Sekreterliğe Vidi Practica getirildi.

Zirvenin ardından ev sahibi Nijerya'nın Cumhurbaşkanı Goodluck Jonathan konuk liderler onuruna yemek verdi.

AA