Bebek bekleyen ya da yeni doğum yapanların çözmek zorunda olduğu en önemli problemlerden biri bakıcının kim olacağı. Burada güven duymanın yanında maliyet hesapları da devreye giriyor. Biz de bu hafta bakıcı tercihinde soru işaretlerinden biri olan daha önce sigortası bulunmayan birini gündelikçi ya da bakıcı olarak çalıştırmak mı yoksa emekli olmuş birini çalıştırmak mı maliyet açısından daha avantajlı sorusunun cevabını vereceğiz. Ayda 30 gün normal sigortalı işçiyi gündelikçi çalıştıranların aylık maliyeti 2 bin 88 liraya ulaşıyor. Son 6 aydır sigortalı bir işte çalışmayan 18-29 yaş arasındaki genç erkek ile 18 yaşından büyük kadınları gündelikçi olarak çalıştıranlar ise normal işçiye göre aylık 275 lira daha az prim ödeyebilir.

2 YIL GEÇERLİ

Kanuna göre, emekli kişiler herhangi bir işte çalıştıkları takdirde, brüt ücretin yüzde 32’si oranında sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödenmek zorunda. Dolayısıyla emekli ile emekli olmayan kişiyi çalıştırma konusunda işveren açısından büyük bir avantaj bulunmuyor. Çünkü normal asgari ücretli işçinin primi yüzde 37.5 prim üzerinden 666 liraya gelirken, emekli olduğunda primi yüzde 32 azalarak 568 liraya düşüyor. Ancak emekliler üzerinden yüzde 5 prim teşviki almak mümkün olmadığı için normal işçide teşvik de dikkate alındığında prim 584 liraya düşüyor. Yani emekli ile normal sigortalı işçi arasındaki prim farkı ayda sadece 16 lira.

Ancak esas anlamlı prim farkı son 6 aydır sigortası bulunmayan bir gündelikçi, bakıcı çalıştırıldığında ortaya çıkıyor.

Gündelikçi çalıştıranların kadın ve genç istihdamı teşviklerinden yararlanarak maliyeti aşağı çekme imkânı var. Son 6 aydır sigortalı olarak herhangi bir işte çalışmayan 18-29 yaş arasındaki erkekleri veya 18 yaşından büyük kadınları çalıştıranlar iki yıl süreyle işveren primi ödemekten kurtuluyor.

Asgari ücret üzerinden çalıştırılan bir gündelikçi için aylık net bin 404 TL ücret ödenirken, vergi ve primlerle birlikte işverenin cebinden aylık toplam 2 bin 88 lira para çıkıyor. Ancak, işsiz bir genci ya da kadını istihdam eden işverenler, normal işçiye göre 2 yıl süreyle aylık 275 lira daha az prim ödeyebilirler. Tabii bu rakam, ödemesini düzenli yapanlar için geçerli. Ödemeyi gecikmeli yapanlar ise hem bu indirimden yararlanamaz, hem de 88 lira daha fazla prim öderler.

AYLIK FARK 177 LİRA

Emekli çalıştıranlar ile 6 aydır sigortası bulunmayan bir gündelikçi arasındaki prim maliyet farkı ise aylık 177 lira. Yıllık avantaj 2.125 lirayı buluyor. Normal işçi ile teşvikli sigortalı işçi çalıştırma arasındaki 275 liralık fark ise yıllık 3.300 lira daha az ödeme avantajı getiriyor. Ancak tüm bu rakamlara emekli de olsa normal sigortalı da olsa ödenmesi gereken binde 7.59’luk damga vergisi (13.4 lira) dahil değil.

AYDA 10 GÜNDEN AZ İSE GÜNLÜK 1.19 TL

Gerçekten ayda 10 günden fazla çalıştırıldığı halde sigortası yapılmayanlar ile ayda 10 günden az çalıştığı halde 30 gün üzerinden sigorta yapılması gerektiğini düşünen gündelikçiler durumu şikâyet edebiliyor. Bir kısmı ise artık ayrılmak istediği işverenden tazminat koparmak amacıyla ihbarda bulunuyor.

Gündelikçi çalıştıranların kötü niyetli girişimlere karşı kendilerini emniyete alabilmesi için çalıştırdığı her gün için sigorta yaptırması gerekiyor. Bu durum, özellikle 10 günden az süreyle gündelikçi çalıştıranlar için geçerli. 10 günden az ise günlük 1.19 TL’ye SMS ile sigorta yaptırmak mümkün. Haftada 1-2 günden ayda 4-8 gün çalıştırıldığı halde kimi gündelikçiler ayda 10 günden fazla çalıştıkları iddiasında bulunabiliyor.

YABANCILAR 10 GÜNDEN AZ SÜRELİ ÇALIŞTIRILAMAZ

Yabancı uyruklu kişiler ev hizmetlerinde 10 günden az çalıştırılamaz. 10 günden az çalıştırıldığının tespiti halinde öncelikle bin 777.5 lira idari para cezası var. Şayet bir şikâyet üzerine bu durum tespit edilirse, ilave olarak çalıştırılan her ay için 355 lira daha ceza ödenir.

SİGORTALI ÇALIŞTIRIRSANIZ:

Normal gündelikçi primi 666 TL(Aylık)

Yüzde 5 prim teşviki alırsa 584 TL (Aylık)

Son 6 aydır sigortası yoksa 391 TL (Aylık)

Normal gündelikçiye göre maliyet avantajı 275 TL (Aylık)

EMEKLİ ÇALIŞTIRIRSANIZ:

Brüt asgari ücret üzerinden aylık prim 568 TL (1777.5x0.32)

6 aydır sigortasız işçinin maliyet avantajı 177 TL

 

Ahmet KIVANÇ - Tahsin AKÇA / GAZETE HABERTÜRK


SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Kredi hesaplama, kur çevirici, "bir depo kaça dolar?" ve fazlası için tıklayın.
Sermaye Piyasası Araçları Vergilendirme