Prim borcu olan nasıl emekli olur?

06 Şubat 2013 Çarşamba, 14:29:24 Güncelleme:14:45:00
Ali Tezel'e sorun!

Ali Tezel'e sorun!

SORU 1

Merhaba, size sorum bir kadın arkadaşımın kızı ile ilgili. Arkadaşım eşinden birkaç yıl önce boşanmıştı. Bu evlilikten 14 yaşında bir kızı var. Boşandığı eşi geçen yıl vefat etti. Vefat eden kişinin birkaç yıllık Bağ-Kur borçları ve 97 yılına kayıtlı SSK'sı var.

Arkadaşım kızına aylık bağlatmak istiyor ancak birikmiş Bağ-Kur borçları 13 bin lira tutarında. Bunu ödemekte biraz zorluk çekiyor. 'Bağ-Kur affı' olacak diye söylentiler de kulağımıza geldi. Arkadaşımın ne yapmasını tavsiye edersiniz? Teşekkürler... Aykut Gürcan

BAĞ-KUR PRİM BORÇLARINA AF GELMEDİ AMA SEÇİMDEN ÖNCE GELEBİLİR.

BABANIN SSK'DA 900 GÜNÜ VARSA BAĞ-KUR BORCU ÖDENMEDEN (BAĞ-KUR İMTİNA DAVASIYLA) HEM DE SSK'DAN DAHA YÜKSEK AYLIKLA EMEKLİ OLUNABİLİR.

CEVAP:
Sayın okurum, Ocak ayında TBMM'den geçen mini af paketinden sadece Sosyal Güvenlik Destek Prim borçlarına af veya taksitlendirme geldi. Normal Bağ-Kur prim borçlarına af gelmedi ama yerel seçimlerden önce gelebilir.

Fakat kızın babasının SSK günleri 900 günden fazla ise iş mahkemesine dava açıp BAĞ-KUR imtina davası ile Bağ-Kur borcları ödenmeden hem de SSK'dan daha yüksek yetim aylığı alabilir.

SORU 2

Ali bey merhaba, ben 28 Kasım 1983 doğumluyum. 11 yaşımda çalışmaya başladım fakat o dönemde sigorta en erken 15 yaşa girildiğinde başlıyordu. 15 yaşıma girdiğimde yani 1 Ocak 1998 tarihinde ilk sigortam yapıldı. O zamanki şartlara göre 25 hizmet yılını doldurup emekli olacaktım. Yani en kötü ihtimalle 2023'de emekli aylığı bağlanacaktı.

Fakat internetten kontrol ettiğimde değişen yasa nedeniyle benim 2040 yılında emekli olacağım yazıyor. Yani arada 17 yıllık bir kaybım var. Benim bildiğim kadarı ile verilmiş bir hak geri alınamaz. Ben daha önceden hangi şartlara tabi isem o şartlar altında emekli olmam gerekmez mi?

Sonradan kademeli geçiş diye birşey ile zorla o sisteme alınıp ona göre değerlendirilmem yanlış olur. Bununla ilgili dava açsam kazanma şansım nedir? Hangi mahkemeye başvurmam gerekiyor?

Örnek olarak; bir bankadan kredi alırken 120 ay aylık 800 TL ödeyeceksin diye sözleşme imzalatıyorlar. Sonra banka kafasına göre 'Hayır artık 120 değil 200 ay bana para vereceksin' diyemez. Dolayısıyla devletin de bunu dememesi lazım. Sedat Söylemez

ANAYASA MAHKEMESİ 'EMEKLİLİK BEKLENEN HAKTIR KAZANILMIŞ HAK OLMASI İÇİN EMEKLİ AYLIĞI BAĞLANMIŞ OLMALIDIR' DEDİ...

CEVAP:
Sayın okurum, 15 yaşındaki (1.1.1998 günü) işe girişinizle eğer EMEKLİLİKTE KADEMELİ geçiş yasası (4447 ve 4759) çıkmamış olsaydı, 43 yaşında en az 5000 gün ile SSK'dan emekli olacaktınız ama 4447 ve 4759 sayılı yasalar gereğince, 57 yaşında 5900 gün sayısı ile emekli olacaksınız.

Siz işe girdikten sonra çıkarılan 4447 ve 4759 sayılı Yasaları zamanın ana muhalefet partisi Refah Partisi Anayasa Mahkemesi'ne tıpkı sizin gerekçelerinizle götürdü ama Mahkeme, 'emeklilik beklenen bir haktır-kazanılmış hak değildir TBMM'de beklenen haklarda her türlü değişiklik yapabilir' dedi.

Son olarak örnek verdiğin banka örneği de doğru değil, kredi alırken imzaladığın sözleşmeyi iyi okursan dilediği an dilediği şekilde ödeme, süre ve rakamları değiştirme hakları var....

SORU 3

Ali Bey Merhaba, eşim kurumsal bir firmada 9 yıldır çalışıyor. Bir eğitim kurumunda üniversitede eğitim görevlisi olan insan kaynakları eğitimi veren bayan bir hocamız, aynı iş yerinde 10 yıl süresince çalışan kadın işçilerin kıdem tazminatlarını talep ederek ayrılabileceklerini ve bazı ilgili maddelerden bahsetmişti.

Aldığım notları bulamadığımdan ilgili maddeleri yazamıyorum. Öğrenmek istediğim 15 yıl ve 3600 gün iş günü şartı dışında kalan böylesi bir uygulamanın olup olmadığına netlik kazandırır mısınız? Teşekkürler. Ümit Turan

CEVAP: 15 YILLIK SİGORTALILIK SÜRESİ VE 3600 GÜNÜ OLAN İSTİFA İLE KIDEMİNİ ALABİLİR

08.09.1999 günü Resmi Gazete’de yayımlanan 4447 sayılı Kanun’a kadar SSK’lı kadınlar 20 ve erkekler 25 yıllık sigortalılık süresi ve 5000 günle emekli olabiliyorlardı. Bu Kanun’la birlikte bu şartlara ilave olarak üçüncü olarak bir de yaş şartı getirildi.   Yani, süresini tamamlayan birisi belli bir yaşı tamamlamadan emekli aylığı alamayacaktı

***YAŞI BEKLEYENLER KIDEMİ ALABİLİR MADDESİ DE GELDİ

Emeklilikte, yaş şartı getirildi ama işçilere bir de yaş şartı hariç diğer şartları tamamladıklarında emeklilik yaşlarını evlerinde beklemeleri hakkı da 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14 üncü maddesine 5’inci bent olarak eklendi. İşte burada işyerinde kıdem tazminatı alarak ayrılma niyetinin ne olduğu çok önemli. Şayet, emeklilik yaşınızı beklemek üzere evinde dinlenmek üzere ayrılıyorsanız kıdem tazminatı alma hakkı var. Yok aslında başka bir işyerinde iş buldunuz ama bu işyerindeki kıdem tazminatını alıp diğer işyerinde işe başlama niyeti varsa bu durumda kıdem tazminatı alma hakkınız yok.


Fakat, daha teknolojik gelişmeler niyet okuma makinası icat da edemediler.  Bu hakkı kullanmak için bağlı olunan Sosyal Güvenlik Merkezinden “Kıdem Tazminatı Alabilir” yazısı alıp işverene vermek gerekir. Normal şartlarda bu belgenin bir defa verilmesi yerinde olur ama SGK bu konuda daha önce verdiği belgeleri saklamadığı ve bilgisayarlarına da işlemediği için birden fazla alma hakkı ve birden fazla defa kullanma hakkı olabiliyor.

***İŞE GİRMEK DE YASAK DEĞİL

Öte yandan, gerçekten emeklilik yaşını evinde beklemek üzere işyerinden ayrılıp, kıdem tazminatını alana ama bir müddet sonra planların uymadığından veya başka sebeplerle karar değiştirip bir başka işyerinde işe başlamak ise yasak değil. İşte burada cevabı verilecek soru şu, işyerinden kıdem tazminatı alıp giderken gerçek niyeti-amaç nedir? Amaç başka bir işyerinde işe girmek ise kıdem tazminatı hakkı değil. Bu konuda yargının görüşü de bu doğrultuda olup size örnek bir mahkeme kararından bazı bölümler veriyorum.

Örnek yargı kararı

Yargıtay 9’uncu Hukuk Dairesi Esas: 2006/2716, Karar: 2006/8549, Tarih: 04.04.2006

ÖZET: 506 Sayılı Kanun’un 60. maddesinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya yine aynı kanunun geçici 81. maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle işçilerin kıdem tazminatına hak kazanabileceği hükme bağlanmıştır. Düzenlemenin amacı, pirim ödeme ve sigortalılık süresi yönünden emeklilik hakkını kazanmış olsa da diğer bir ölçüt olan emeklilik yaşını beklemek zorunda olan işçilerin, bundan böyle çalışma olmaksızın işyerinden ayrılmaları halinde kıdem tazminatı alabilmelerini sağlamaktır. Şüphesiz işçinin bu ayrılmasından sonra yeniden çalışması gündeme gelebilir ve Anayasal temeli olan çalışma hakkının ortadan kaldırılması beklenmemelidir. Bu itibarla işçinin ilk ayrıldığı anda iradesinin tespiti önem kazanmaktadır. (506 s. SSK. m. 60, geçici madde 81) (1475 s. İş K. m. 14)

15 YIL İLE KIDEM TAZMİNATI ALANLARA İHBAR SÜRESİ YOK
İşçilerin, 15 yıllık sigortalılık süresi ve en az 3600 günü tamamlamaları şartıyla, en son çalıştıkları işyerinde en az bir tam yıl çalışmış olmak diğer koşuluyla işlerinden kendileri ayrılarak kıdem tazminatı alma hakları vardır ve işten ayrılmada ihbar süresi yoktur... Aynı işçinin daha sonra emeklilik yaşını beklerken artık bir daha çalışmaması yasak da değildir…

BU YAZININ 3 YORUMU VAR.
SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
GÖNDER

DİĞER YAZILARI