Pandora'nın koltuğu!
Futbolda şike davasının ilk turu, yani yüzlerce sayfalık iddianamenin okunması kısmı tamamlandı. Süper Lig'de gerçekten şike yapıldı mı yapılmadı mı tartışmalarına hukuk tarafından bir cevap verileceği sürecin bu aşamasında Türk spor kamuoyunun dikkati ikiye bölünmüş durumda. Bir kesim duruşmalardan dışarıya taşan bilgileri pür dikkat izlerken belki de çok daha büyük bir bölüm Türk futbolunun yeni patronunun kim olacağını belirleyecek olan bir diğer maratonu izlemekle meşgul.
Mehmet Ali Aydınlar'ın bırakıp gittiği koltuk için ilk önce bazı eski başkanların da isminin yer aldığı listeler ortaya çıktı. Fakat daha önce Federasyon'a başkanlık yapmış isimlerin istenmediği kulisleri hemen yüksek sesle dile getirildi.
Sıkıntı, üzerinde herkesin uzlaşacağı ve kimsenin tarafsızlığından kuşku duymayacağı birine koltuğu emanet etmek.
Hal böyle olunca da zaten ortaya tek bir isim çıkabildi: Şenes Erzik.
Önce "Erzik kabul eder mi" tartışması aldı yürüdü. Ardından Erzik'i ikna turları başladı. Erzik, ateşten koltuğa oturacak her başkan adayının isteyeceği şeyi istedi; yani tüm kulüplerin ortak adayı olduğunun ilan edilmesini. Bu ilan da jet hızıyla geldi netekim.
Ardından Erzik'ten ilk ciddi başkanlık sinyali alındı. Fakat Erzik'in Futbol Federasyonu Başkanlığı'nda bir üst tura çıkmasını FIFA ve UEFA'nın kırmızı kartı engelledi.
Şimdi geriye üç ciddi aday kaldı. Fakat o koltuğa oturmak isteyenlerin sayısı bu üç isimle elbette sınırlı değil. Sınırlı olmadığını, Beşiktaş Kulübü Başkanı Yıldırım Demirören'in ismi ciddi ciddi dile getirilmeye başlandığında hep birlikte görmüş olduk.
Peki denir bu işin kerameti?
Bu koltuk neden hem bu kadar istenen hem de bu kadar korkulan bir koltuk haline geldi? Erzik'in UEFA ve FIFA'ya, "Ben Türk Futbolu'nun tek patronu olacağım, sizlerle yolumuz burada ayrılıyor" demesine engel olacak kadar korkunç, birçok diğer ismin ise oturmaya can atmasına neden olacak kadar çekici ne var Türk Futbolu'nun en tepesindeki koltukta?
ÖLÜMCÜL CAZİBE
Bugün Türk Futbolu'nun zirvesindeki koltuk bir Pandora'nın kutusunu andırıyor aslında. Büyük merak uyandıran, asırlardır aranan, merak edilen ve içinde ölümcül tehlike ve günahlarla birlikte herşeyi değiştirebilecek bir umut da barındıran bir kutuya.
Her zaman olduğu gibi konuyu daha net bir hale getirmek için biraz rakamlara dalalım ve ne demek istediğimize daha analitik bakalım.
5-6 YIL ÖNCE ADAY BULUNAMIYORDU
Öncelikle, Futbol Federasyonu'nun patronunun oturacağı koltuğa bundan 5-6 yıl önce aday bulunmadığını, herkesin koltuktan kaçtığını hatırlatalım. Peki son 5-6 yılda değişen nedir ki, o koltuk bu kadar cazip hale geldi?
Aslında cevabı çok basit: Havuz sistemi ve bu sistemi mantıklı çalışır hale getiren rekor gelirli naklen yayın ihalesi.
2005-2006 SEZONU: DÖRT BÜYÜK LİGİ
Bundan 5-6 yıl öncesine rakamsal bir seyahat ediyoruz.
2005-2006 sezonu... Türkiye Futbol Federasyonu, toplam 103 milyon liralık gelir, 79 milyon TL harcama bütçesine sahip bir kurum.
Türk futbolu sadece 4 büyük kulüp tarafından domine ediliyor. Anadolu kulüpleri tüm sezonu, neredeyse dört büyüklere futbolcu pazarlayabilmek için geçiriyor. Yabancı transfer yaparken yaşını başını aşmış ve artık emekllik dönemine gelmiş futbolcu eskileri gelirse geliyor. Naklen yayınlarda ise ancak dört büyüklerden biriyle maç yapıyorsa arzı endam ediyor.
O sezon Fenerbahçe, Galatasaray, Beşikta ve Trabzonspor'un bile toplam borsa değeri 457 milyon TL'yi anca buluyor.
Takım değerlerine baktığımızda ise ilk dört kulüp, yani Galatasaray, Fenerbahçe, Beşiktaş ve Trabzonspor'un ardından gelen iki takımın takım değerleri ile onları takip eden takımların futbolcu değerleri arasında bir uçurum vardı. Örneğin o sezonda Fenerbahçe'nin futbolcu değeri 89 milyon Euro, diğer üç büyük dışındaki ona en yakın takımın futbolcu değeri ise ancak 21 milyon Euro'ydu.
Dolayısıyla Türk futbolunun takım değerleri ancak 863 milyon lirayı, piyasa değeri/takım değeri çarpanıyla hesap yapıldığında Süper Lig'in piyasa değeri ise ancak 1.5 milyar lirayı buluyordu.
5 SEZONDA DEĞİŞENLER
Bugüne bakarsak, yani aradan 5 futbol sezonu geçtikten sonra,
Arada neler oldu? Havuz sistemi 2005 yılında değişti. Özellikle Anadolu kulüplerine yansımalarını 2006-2007 sezonundan itibaren görmeye başladık.
Futbol Federasyonu, 213 milyon liralık gelir, 205 milyon liralık harcama bütçesine sahip olduğu bir döneme geldik. Havuz sisteminde yaşanan değişikliğin sahaya ve ardından Anadolu kulüplerinin bütçelerine yansımasının görüldüğü kırılma noktası ise Bursaspor'un şampiyonluğu oldu.
SÜPER LİG'İN TAKIM DEĞERİ 2.1 MİLYAR TL
Hemen takım değerlerine bakalım. Bugün Fenerbahçe'nin takım değeri 129 milyon Euro, Bursaspor'un takım değeri ise 51.5 milyon Euro. Onu 42 milyon Euro ile Kayserispor, 40 milyon Euro ile Gaziantepspor takip ediyor. Türk futbolunun toplam takım değeri 885 milyon Euro, yani 2.1 milyar TL.
Yine 2005-2006 sezonu için yaptığımız bir hesaplamayla piyasa değeri/takım değeri rasyosuyla Türk futbolunun piyasa değeri 4.1 milyar liraya ulaştı.
Anadolu kulüplerinin çoğu bugün şirketleşme noktasına geldi. Avrupa standartlarında stadyumlar inşa ediliyor. Özellikle büyük şirketlerin sponsorlukları Bursaspor başarısının ardından Anadolu kulüplerine yaymaya başlamasıyla Süper Lig'de sponsorluk gelirlerinin dağılımında daha adil bir döneme gelindi.
4.2 MİLYAR LİRALIK KOLTUK
İşte o koltuk, bugün gelir düzeyi 1.2 milyar dolara (2.1 milyar T), piyasa değeri ise 2.3 milyar dolara (4.2 milyar TL) ulaşmış olan bir Süper Lig'e hükmediyor. Bu nedenle Futbol Federasyonu'nun başkanlık koltuğu çok çekici.
Fakat 2.3 milyar dolarlık o koltuk aynı zamanda bir ateşten gömlek. Mehmet Ali Aydınlar'ın şölen havasındaki gelişi ve fırtınalı gidişi göz önüne alındığında isim kim olursa olsun oturanı kavurabilecek bir ateşten gömlek o koltuk.
Şenes Erzik'in bunları düşünmediğini ve sadece UEFA ve FIFA'nın vetosuyla bu işten vazgeçtiğini düşünmek biraz saflık olur gibime geliyor.
Yıldırım Demirören ismiyle ilgili sürecin ve Pandora'nın koltuğunun hangi tarafının (çekici ve yakıcı) daha ağır basacağını da bu hafta içerisinde net şekilde göreceğiz.
TÜRKİYE FUTBOL FEDERASYONU'NUN BÜTÇE SEYRİ
Kaynak: TFF
Kaynak: Transfermarkt.de - HABERTURK.COM
Borsaları korkutan senaryolar!
- Yayın Tarihi: 23/05/12 19:36
- [javascript protected email address]
Fenerbahçe'den 171 milyon liralık operasyon
- Yayın Tarihi: 19/05/12 19:19
- [javascript protected email address]
1 trilyon dolarlık korku!
- Yayın Tarihi: 17/05/12 13:42
- [javascript protected email address]

