SON DAKİKA
İncirlik Üssü
Yazar : Selin M. Bölme
Tür : İnceleme
Yayın Tarihi : 04 Şubat 2012
Yayın Evi : İletişim
Lisan : Türkçe
Sayfa Sayısı : 430
Detay :
İncirlik Üssü, Türkiye’deki Amerikan karşıtlığının, dış politika tartışmalarının önemli bir bölümünü oluşturmuş, hatta ülkedeki Amerikan varlığıyla özdeşleşmiştir. Selin M. Bölme, İncirlik Üssü’nü anlatırken, değişen siyasi dönemleri, Türkiye tarihini ve II. Dünya Savaşı sonrasında ABD’nin inşa ettiği hegemonyayı inceliyor. Yanı başımızdaki Amerika’yı, Türk-Amerikan ilişkilerini tartışıyor. Şöyle bir özetlemek gerekirse... II. Dünya Savaşı bittiğinde Amerika, hemen tüm dünyada sempatiyle anılıyor; iyiliksever, koruyucu ve kurtarıcı bir imgeyle hatırlanıyordu. Farklı bölge ve ülkelerde, Amerikan askeri üsleri hızla kurulup yaygınlaştı. Amerika, büyük tehlike Sovyetler’e karşı küçük kardeşlerinin yanındaydı. Soğuk Savaş’la birlikte başkalaşan global siyaset dengesi, bu imgeyi aşamalı olarak değiştirdi. Denizaşırı Amerikan üslerinin çoğalması, 60'lı yıllardan itibaren yerel ve milliyetçi tepkiler yaratır oldu. Üslerin başlangıçta belli noktalardaki askeri kuvvetlere lojistik destek vermekten ve kuvvetlerin yeni bölgelere erişiminde yardımcı olmaktan başka bir rolleri olmadığı iddia ediliyordu. Sonraları aynı üslerin, özellikle anlaşmazlık hallerinde ve siyasi tansiyon yükseldiğinde ev sahibi hükümetlere yönelik baskı araçlarına dönüştüğü anlaşıldı. Amerikan üsleri siyasi tartışmaların merkezine taşındı, sol ve milliyetçi politikaların hedeflerine dönüştü. Zamanında Süleyman Demirel, “Türkiye’de üs yok, tesis var,” açıklamasını yaparken, tam da böyle bir noktada konuşuyor, kendini savunmak zorunda kalıyordu. Hacettepe Üniversitesi İİBF Kamu Yönetimi Bölümü'nden 1998'de mezun olan bölme, 2005 yılından bu yana SETA'da araştırmacı olarak çalışıyor...