SON DAKİKA
Atatürk Heykelleri
Yazar : Aylin Tekiner
Tür : İnceleme
Yayın Tarihi : 26 Temmuz 2010
Yayın Evi : İletişim
Lisan : Türkçe
Sayfa Sayısı : 320
Detay :
Türkiye’de yürütülen siyasetin bir bölümü de anıtlar üzerinden yapılır. Seçimlerde belediyeler el değiştirdiğinde kaldırılan heykelleri, anıtları aklınıza bir getirin. Ama anıtlar sözkonusu olduğunda şüphesiz en çok üzerinde durulanlar Atatürk’e ait olanlar. Zaten yazarın da dediği gibi, “Türkiye’de heykel dendiği zaman, en azından ‘halk arasında’, esasen Atatürk heykeli anlaşılır.” Kendisi de heykel bölümü mezunu olan ve heykeller üzerine çalışan Aylin Tekiner kitabında Atatürk heykellerini kült, estetik ve siyaset açısından ele alıyor. Kitap, kentsel peyzajın bir demirbaşına dönüşen ve heykel algısını bir kalıba sokan Atatürk heykelleri hakkında, geniş perspektiften, analitik bir inceleme niteliğinde. Şöyle deniyor arka kapakta: “Atatürk heykelleri, ülkede heykel estetiğini belirleyen baskın unsur niteliğini taşıyor. Bu heykeller, aynı zamanda kamusal mekânlara nizam veriyor, kentin merkezini belirliyorlar. Tekiner, çalışmasında, öncelikle Atatürk heykelleri rejiminin politik bir tahlilini yapıyor. Başka deyişle, Atatürk heykelleri üzerinden bir siyasi tarih okuması gerçekleştiriyor: Bu heykeller topluma nasıl mesajlar vermek üzere tasarlandı? Mesajlar, Cumhuriyet tarihi boyunca ne ölçüde devamlılık gösterdi, dönemlere göre nasıl farklılaştı? Erken Cumhuriyet döneminde oluşturulan kişi ve devlet kültüyle dönemin totaliter rejimlerinin estetik politikaları arasında ne gibi benzerlikler görülebilir? Özellikle 12 Eylül 1980 askerî darbesi sonrasındaki Atatürk heykeli yaptırma kampanyaları nasıl bir toplum tasarımının ifadesiydi? Kitaptaki diğer analiz düzlemini ise Türkiye’deki Atatürk heykelleri envanterinin estetik açıdan ve görsel mesajlar açısından yorumlanması oluşturuyor. Sadece belli başlı ‘anıtsal’ örnekler değil, pek bilinmeyen, kenarda köşede kalmış heykeller de bu gözle inceleniyor. Ayrıca, defalarca yeniden üretilen kalıp-modeller olgusuna ve bunun gitgide büyüyen ‘piyasasına’ dikkat çekiliyor.”