Şiddeti ön yargılar mı doğurur?

Senaryosunda 70’ler Yeni Hollywood kuşağının ‘saklı güçleri’nden John Milius’un imzasını, yönetmenlik koltuğunda ise o devrenin sonunda yedinci sanata ‘etki’li yapıtlarla giriş yapan Walter Hill’i bulunduran bir eser. “Hüküm”, keskin ön yargı ile donatılıp yargılanan, bir köşeye itilen veya öldürülen masum insanların ve western-noir atmosferinin içindeki ‘çekirdekten gurur, onur ve ihanet’ meselelerinin üzerine gidiyor. Şiddetin ortaya çıkma sebeplerini belli bir koreografi ve sosyopolitik damar yoluyla ele alıyor. Bu hedefinde ördüğü kalıplarla bir western füzyonu sunarken, anti-kahramanlardan ve 70’lerin dingin-soğukkanlı suç atmosferinden arınmamasıyla nostaljik bir Sam Peckinpah düşüncesi de aşılıyor. Meraklısına filmin yıllardır beklenen DVD’si raflara girdi.

“Sürücü” (“The Driver”, 1978) ve “The Warriors” (1979) gibi 70’lerin kayda değer suç filmleriyle dikkat çeken Walter Hill, her zaman ‘fark’ yaratma derdinde bir yönetmen kimliğine sahip. Asla dekupaj düşüncesinden, karakterlere yaklaşımından ve temalarından vazgeçmeyen, auteur vasfı ile anılabilecek bir isim kendisi.

Ana omurgaya “Bana Onun Kellesini Getirin”in atmosferi sinmiş

1987 tarihli “Hüküm” (“Extreme Prejudice”) üstadın en iyi filmlerinden değil belki. Ancak onun ‘vahşi batı’msı modern dünyadaki suçun doğallaştığı ‘yarı-ütopik evren’ yaratma düşüncesini, orta planlar ve orta ölçekli objektiflerle sarılı görsel yapısını, dingin ve soğukkanlı 70’ler duruşunu taşıyan bir eser. Bu da filmi eski bir şerif, onun eski meslektaşı ile eski hükümet görevlileri arasındaki bir çatışmanın mensubu haline getiriyor.

Hill, zamana ayak uydurmadan sanki Yeni Hollywood’un göbeğinde bir film çekiyormuşçasına, “Bana Onun Kellesini Getirin”vari (“Bring me the Head of Alfredo Garcia”, 1974) bir western atmosferi kuruyor. Fazlaca Meksika westerni eğilimini arkasına alan eserin, bu üçlü arasındaki çekişmeyi ‘suç’, ‘ihanet’, ‘kadın borcu’ ve ‘gurur’ gibi temalarla örüp eski dünya düzeninin ve tarihi filmlerin dramatik yapılarıyla bütünlediği görülebiliyor.

70’lerin dekupajını, paranoyasını ve karakter düşüncesini birebir alıyor

“Hüküm” buradan açıldığı yolda western-noir formatını Nick Nolte, Powers Boothe, Michael Ironside gibi yarı suçlu yarı masum ve sistemin köşeye sıkıştırdığı bireylerden güç alarak uygulamaya sokuyor. İki devasa çatışma sahnesinden son bölümdekini ise “Vahşi Belde”vari (“The Wild Bunch”, 1969) bir koreografiyle sarıp kan revan içinde bir bakış açısıyla sarıyor.

Ana hedef 70’lerdeki Post-Vietnam döneminin paranoyak mantığını sistem karşıtı ve köşeye itilmiş karakterler yoluyla devreye sokmak. Bu durum da filme en az Ryan O’Neal’ın sürücü karakteri ya da “The Warriors”da şehirde işlev veren sokak çetesi kadar sorumluluk yüklüyor. Günümüz dünyasına uygun aksiyon yüklü bir eser sunmak istemeyen yapıtın, Peckinpah izinde ulaştığı yerde bir western füzyonu ile donatılıp, siyasi zemin, aksiyon boşluğu, soygun mizanseni ve kadın çekişmesi üzerinden ‘serbest yollar’ açtığı kesin.

Şiddetin nasıl doğduğu ve neleri doğurduğu üzerine bir film

Bu da keyifle izlenen ancak çıtayı yükseklere koymayan bir eseri bizlere armağan ediyor. Hill’in 70’ler düşüncesinden kopmadığı, 80’lerde bunu sadece hafif bir müzik dokunuşuyla değişime uğrattığı noktalardan biri karşımızdaki. Kurgucusunu asla değiştirmeyen yönetmenin bu duruşunun anormal olmadığı, buradaki anti-kahramanların yansıtılış biçiminden ve sanat yönetiminde onların birazcık ‘yabancılaştırılması’ndan anlaşılabiliyor.

Gerçek anlamda ‘keskin ön yargı’nın açtığı boşluk, hükümetin ve sistemin yaptıklarının intikamını alanlar ya da şiddetin doğurdukları üzerine bir film bu. Kalıcı olma veya belli kitleleri yakalama damarı da bu konuda açığa çıkıyor “Hüküm”ün.

FİLMİN NOTU: 6.1

Künye:

Hüküm (Extreme Prejudice)

Yönetmen: Walter Hill

Oyuncular: Nick Nolte, Powers Boothe, Michael Ironside, Maria Conchita Alonso, William Forsythe, Rip Torn

Süre: 101 dk.

Yıl: 1987

keremakca@haberturk.com