KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

Anayasa Mahkemesi

Türkiye'de Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri, yargılama ve çalışma usulü ile kararlarının niteliği 1961 Anayasası'nın 145 ila 152. maddelerinde düzenlenmiş, buna bağlı olarak 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 22/4/1962 tarihinde kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesine ilk kuruluşunda, kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzükleri'nin Anayasa'ya "şekil ve esas" bakımından uygunluğunu denetleme görevi verilmiş, bu görevin yanı sıra görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa'da sayılan kişileri Yüce Divan sıfatıyla yargılamak, siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak, siyasi partilerin gelir kaynakları ile giderlerine ilişkin hesapları incelemek ve Anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirmekle de yetkili kılınmıştır.

1961 Anayasası'nın 145. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, on beş asıl ve beş yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuş, üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay, biri Sayıştay Genel Kurulu tarafından, üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi, iki üye Cumhuriyet Senatosu, iki üye ise biri Askeri Yargıtaydan olmak üzere Cumhurbaşkanınca seçilmekteydi.

1961 Anayasası'nda 1971 Anayasası ile yapılan değişiklikle, kanun hükmünde kararnameleri şekil ve esas bakımından, anayasa değişikliklerini ise Anayasa'da gösterilen şekil şartları bakımından denetleme görevi verilerek Anayasa Mahkemesinin görev alanı belirgin hale getirilmiştir.

1982 Anayasası

1982 Anayasası, Anayasa Mahkemesini 146 ila 153. maddelerinde düzenlemiştir. 1982 Anayasası döneminde Anayasa Mahkemesine ilişkin ilk kanuni düzenleme, 10/11/1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile yapılmıştır.

1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesine, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetleme, Anayasa değişikliklerini ise sadece sınırlı sayıdaki şekil eksiklikleri yönünden inceleme görevi yanında, ayrıca,Anayasa'da sayılan bazı kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama ve siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara bakma görevi de verilmiştir.

1982 Anayasası'nın ilk hâlinde Anayasa Mahkemesi, on bir asıl ve dört yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuştur. Cumhurbaşkanı, iki asıl ve iki yedek üyeyi Yargıtay, iki asıl ve bir yedek üyeyi Danıştay, birer asıl üyeyi Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay Genel Kurulunca kendi Başkan ve üyeleri arasından, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir asıl üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri içinden göstereceği üç aday arasından; üç asıl ve bir yedek üyeyi ise üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından seçmekteydi. Anayasa'ya göre Anayasa Mahkemesine seçilen üyeler 65 yaşını doldurunca emekli olmaktaydılar.

2010 Anayasa Değişiklikleri

Anayasa'nın 146 ila 149. maddelerinde değişiklik getiren 7/5/2010 tarih ve 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik yapılması Hakkında Kanun'un 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylamasıyla kabul edilmesiyle birlikte Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir. Bu Anayasa değişikliğinin ardından kabul edilen 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile de Anayasa Mahkemesinin çalışma usul ve esasları yeniden belirlenmiştir.

Anılan değişiklik ile üye sayısı on yediye çıkartılan Anayasa Mahkemesinin, iki bölüm ve genel kurul halinde çalışması benimsenmiş; Mahkemeye mevcut görevlerinin yanı sıra bireysel başvuruları karara bağlamak ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere komisyonlar oluşturulmasına imkân tanınmıştır.

Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılmakta, bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanmaktadır.

Ayrıca 12 Eylül 2010 tarihide yapılan Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesine, Yüce Divan sıfatıyla, "görevleriyle ilgili suçlardan"” dolayı Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini yargılama görevine ilave olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanını yargılama görevi de verilmiştir.

2010 Anayasa değişikliği ile birlikte, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi on iki yıl ile sınırlandırılmış; üyelerin yeniden seçilememesi esası da getirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Haberleri

  • Kayıp kaçak bedelinde AYM son noktayı koydu!

    İş-Yaşam, 15 Şubat 2018

    Kayıp kaçak bedelinde AYM son noktayı koydu!

    Anayasa Mahkemesi, CHP ve 26 ayrı mahkemenin başvurusu üzerine elektrikte "kayıp-kaçak bedeli" ile ilgili tartışmalara son noktayı koydu. Yüksek Mahkeme, Elektrik Piyasası Kanunu'nun kayıp-kaçak bedellerinin tüketiciden tahsil edileceğine dair tüm hükümlerin iptal istemini reddetti

  • AYM'den flaş "internette erişim engeli" kararı

    İş-Yaşam, 07 Şubat 2018

    AYM'den flaş "internette erişim engeli" kararı

    Anayasa Mahkemesi (AYM), kapatılan ve yetkileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) geçen Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı'na (TİB), müstehcenlik suçunu oluşturan internet yayınlarına re'sen erişimi engelleme yetkisi veren düzenlemeyi iptal etti. Kararda, "itiraz konusu kuralla idareye kapsam ve sınırları belirsiz şekilde erişimin engellenmesi yetkisi tanınmıştır" denildi

  • AYM'den "Haddini bilmez" kararı

    Gündem, 01 Şubat 2018

    AYM'den "Haddini bilmez" kararı

    Anayasa Mahkemesi, Facebook'taki bir mesajın altına yazdığı yorumda "Haddini bilmez" ifadesini kullanan bir kişiye hakaretten ceza veren yerel mahkemenin kararının, "ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahale" olduğuna hükmetti. Son dakika haberiyle ilgili karar Resmi Gazete'de yayımlandı

    İş davalarında emsal karar!

    İş-Yaşam, 19 Ocak 2018

    İş davalarında emsal karar!

    İşyerinde yaşadığı sorunlar ile ilgili Başbakanlık İletişim Merkezi'ne şikayet dilekçesi yazdı, işten atıldı. Yerel mahkeme işvereni haklı buldu, Yargıtay da onadı. Ancak Anayasa Mahkemesi kararı ifade özgürlüğüne aykırı buldu. Habertürk'den Yasemin Güneri'nin özel haberi...

    ABD'nin 'YPG' açıklamasına Türkiye'den ilk yanıt!

    Gündem, 18 Ocak 2018

    ABD'nin 'YPG' açıklamasına Türkiye'den ilk yanıt!

    Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, ABD'nin YPG açıklamasına ilişkin, "Sınırlarını ve güvenliğini tehdit edecek hiçbir oluşuma Türkiye asla sessiz kalamaz" dedi. AYM'nin 'hak ihlali' kararı sonrası başlayan tartışmalara ilişkin Gül, "Yargıda hiyerarşi olmaz" diye konuştu

  • Anayasa Mahkemesi'nden AS Parti kararı

    Gündem, 17 Ocak 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden AS Parti kararı

    Anayasa Mahkemesi, As Parti ile ilgili kararını verdi. Karar Resmi Gazete'de yayımlandı

  • AYM'den milyonlarca kişiyi ilgilendiren açıklama

    İş-Yaşam, 17 Ocak 2018

    AYM'den milyonlarca kişiyi ilgilendiren açıklama

    Anayasa Mahkemesi (AYM), bir vatandaşın kamuoyunda "intibak yasası" olarak bilinen 6283 sayılı Kanun'dan istifade ettirilerek aylığına ilişkin intibak işlemi yapılmasına yönelik başvurusunu kabul edilemez buldu

  • Anayasa Mahkemesi'nden CHP'ye ret

    Gündem, 16 Ocak 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden CHP'ye ret

    Yüksek Mahkeme, CHP milletvekillerinin "Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un bazı maddelerinin iptali ve yürürlüklerinin durdurulması istemiyle yaptığı başvurunun reddine karar verdi

    Şahin Alpay'ın tutukluluk halinin devamına karar verildi

    Gündem, 12 Ocak 2018

    Şahin Alpay'ın tutukluluk halinin devamına karar verildi

    İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, FETÖ sanığı yazar Şahin Alpay hakkında Anayasa Mahkemesi'nin gerekçeli kararından sonra da kararını değiştirmedi

    Şahin Alpay'ın avukatları 'tutukluluğun devamı' kararına itiraz etti

    Gündem, 12 Ocak 2018

    Şahin Alpay'ın avukatları 'tutukluluğun devamı' kararına itiraz etti

    Şahin Alpay'ın avukatları, İstanbul 13'üncü Ağır Ceza Mahkemesi'ne itiraz dilekçe sunarak, müvekkilinin tutukluluğunun devamına ilişkin kararın kaldırılmasını ve Anayasa Mahkemesi'nin 11.01.2018 tarihli kararına uyularak tahliye edilmesini istedi

  • Hükümetten çok sert AYM açıklaması: AYM temyiz mahkemesi değildir!

    Gündem, 12 Ocak 2018

    Hükümetten çok sert AYM açıklaması: AYM temyiz mahkemesi değildir!

    Başbakan Yardımcısı ve Hükümet Sözcüsü Bozdağ, "Anayasa Mahkemesi (AYM) bir temyiz mahkemesi gibi hareket etmiştir" dedi

  • Yargıtay, yüksek mahkemeye komşu oluyor!

    Gündem, 07 Ocak 2018

    Yargıtay, yüksek mahkemeye komşu oluyor!

    Altı ayrı binada hizmet veren Yargıtay Başkanlığı özlemini çektiği yeni binasına kavuşuyor. İncek'te Anayasa Mahkemesi'nin hemen yanı başında bulunan araziye, Yargıtay için modern bir bina inşa edilecek. Bina temelin önümüzdeki aylarda atılması bekleniyor

  • Müftülere nikah yetkisi Anayasa Mahkemesi'nde

    Gündem, 07 Ocak 2018

    Müftülere nikah yetkisi Anayasa Mahkemesi'nde

    Anayasa Mahkemesi, il ve ilçe müftülerine nikah kıyma yetkisi veren düzenlemenin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle yapılan başvurunun ilk incelemesini tamamladı

    Anayasa Mahkemesi'nden yeni bebek sahibi olan aileleri ilgilendiren karar!

    Sağlık, 04 Ocak 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden yeni bebek sahibi olan aileleri ilgilendiren karar!

    Mersin'de bir aile yeni doğan bebeklerinden topuk kanı alınmasını istememişti. Mahkeme sağlık tedbiri kararı aldı ancak aile çareyi Anayasa Mahkemesi'ne gitmekte buldu. Kararı yeniden gözden geçiren mahkeme, rıza alınmadığı için tedbirleri kaldırdı

    'Özel hayat' gerekçesiyle TSK'dan atılan astsubay hakkında AYM'den önemli karar

    Gündem, 04 Ocak 2018

    'Özel hayat' gerekçesiyle TSK'dan atılan astsubay hakkında AYM'den önemli karar

    Anayasa Mahkemesi, Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) kumpası sonucu ahlaki durum gerekçe gösterilerek Türk Silahlı Kuvvetleri'nden (TSK) atılan İ.K'nin bireysel başvurusunda "özel hayatın gizliliği hakkı"nın ihlal edildiğine karar verdi

  • AYM’den yargıya ‘edebiyat’ dersi

    Gündem, 29 Aralık 2017

    AYM’den yargıya ‘edebiyat’ dersi

    Anayasa Mahkemesi (AYM), 2011’de Türkçe’ye çevrilen William S. Burroughs’un Yumuşak Makine (Soft Machine) adlı romanıyla ilgili önemli bir karar verdi

  • Anayasa Mahkemesi'nden CHP milletvekillerinin başvurusuna ret

    Gündem, 26 Aralık 2017

    Anayasa Mahkemesi'nden CHP milletvekillerinin başvurusuna ret

    Anayasa Mahkemesi, CHP milletvekillerinin Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu'nun bazı maddelerinin iptali ve yürürlüklerinin durdurulması istemiyle yaptığı başvuruyu reddetti

  • AYM, travestiye ceza kesen polisi haksız buldu

    Gündem, 22 Aralık 2017

    AYM, travestiye ceza kesen polisi haksız buldu

    Ankara’da müşteri bekleyen travestiye, ‘mal ve hizmet satmak amacıyla başkalarını rahatsız ettiği’ iddiasıyla 91 TL para cezası verildi. AYM, ‘mevzuatta fuhuşa ilişkin cezai yaptırım olmadığı’nı savunan travestiyi haklı bulup “Kanunsuz ceza olmaz” diyerek cezayı iptal etti

    AYM'den Selahattin Demirtaş kararı

    Gündem, 21 Aralık 2017

    AYM'den Selahattin Demirtaş kararı

    Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, HDP Eş Genel Başkanı Demirtaş'ın bireysel başvurusunu kabul edilemez buldu. HDP'li Ayhan Bilgen hakkında ise 'hak ihlali' kararı verildi