KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

Anayasa Mahkemesi

Türkiye'de Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri, yargılama ve çalışma usulü ile kararlarının niteliği 1961 Anayasası'nın 145 ila 152. maddelerinde düzenlenmiş, buna bağlı olarak 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 22/4/1962 tarihinde kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesine ilk kuruluşunda, kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzükleri'nin Anayasa'ya "şekil ve esas" bakımından uygunluğunu denetleme görevi verilmiş, bu görevin yanı sıra görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa'da sayılan kişileri Yüce Divan sıfatıyla yargılamak, siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak, siyasi partilerin gelir kaynakları ile giderlerine ilişkin hesapları incelemek ve Anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirmekle de yetkili kılınmıştır.

1961 Anayasası'nın 145. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, on beş asıl ve beş yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuş, üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay, biri Sayıştay Genel Kurulu tarafından, üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi, iki üye Cumhuriyet Senatosu, iki üye ise biri Askeri Yargıtaydan olmak üzere Cumhurbaşkanınca seçilmekteydi.

1961 Anayasası'nda 1971 Anayasası ile yapılan değişiklikle, kanun hükmünde kararnameleri şekil ve esas bakımından, anayasa değişikliklerini ise Anayasa'da gösterilen şekil şartları bakımından denetleme görevi verilerek Anayasa Mahkemesinin görev alanı belirgin hale getirilmiştir.

1982 Anayasası

1982 Anayasası, Anayasa Mahkemesini 146 ila 153. maddelerinde düzenlemiştir. 1982 Anayasası döneminde Anayasa Mahkemesine ilişkin ilk kanuni düzenleme, 10/11/1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile yapılmıştır.

1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesine, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetleme, Anayasa değişikliklerini ise sadece sınırlı sayıdaki şekil eksiklikleri yönünden inceleme görevi yanında, ayrıca,Anayasa'da sayılan bazı kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama ve siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara bakma görevi de verilmiştir.

1982 Anayasası'nın ilk hâlinde Anayasa Mahkemesi, on bir asıl ve dört yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuştur. Cumhurbaşkanı, iki asıl ve iki yedek üyeyi Yargıtay, iki asıl ve bir yedek üyeyi Danıştay, birer asıl üyeyi Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay Genel Kurulunca kendi Başkan ve üyeleri arasından, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir asıl üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri içinden göstereceği üç aday arasından; üç asıl ve bir yedek üyeyi ise üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından seçmekteydi. Anayasa'ya göre Anayasa Mahkemesine seçilen üyeler 65 yaşını doldurunca emekli olmaktaydılar.

2010 Anayasa Değişiklikleri

Anayasa'nın 146 ila 149. maddelerinde değişiklik getiren 7/5/2010 tarih ve 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik yapılması Hakkında Kanun'un 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylamasıyla kabul edilmesiyle birlikte Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir. Bu Anayasa değişikliğinin ardından kabul edilen 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile de Anayasa Mahkemesinin çalışma usul ve esasları yeniden belirlenmiştir.

Anılan değişiklik ile üye sayısı on yediye çıkartılan Anayasa Mahkemesinin, iki bölüm ve genel kurul halinde çalışması benimsenmiş; Mahkemeye mevcut görevlerinin yanı sıra bireysel başvuruları karara bağlamak ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere komisyonlar oluşturulmasına imkân tanınmıştır.

Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılmakta, bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanmaktadır.

Ayrıca 12 Eylül 2010 tarihide yapılan Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesine, Yüce Divan sıfatıyla, "görevleriyle ilgili suçlardan"” dolayı Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini yargılama görevine ilave olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanını yargılama görevi de verilmiştir.

2010 Anayasa değişikliği ile birlikte, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi on iki yıl ile sınırlandırılmış; üyelerin yeniden seçilememesi esası da getirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Haberleri

  • AYM'den tutukluluk incelemesi kararı

    Gündem, 12 Nisan 2018

    AYM'den tutukluluk incelemesi kararı

    Anayasa Mahkemesi, aylık rutin tutukluluk incelemeleri ilgili önemli bir karara imza attı. FETÖ tutuklusu Erdal Tercan'ın başvurusunda Yüksek Mahkeme, dörde karşı on iki oyla Tercan'ın 1,5 yılı geçen tutukluğu sırasında bir kez bile tutukluluk incelemesinin duruşmalı olarak yapılmamasını hak ihlali saydı

  • AYM'den polisin arama yetkisi ile ilgili kritik karar

    Gündem, 11 Nisan 2018

    AYM'den polisin arama yetkisi ile ilgili kritik karar

    Anayasa Mahkemesi, mahkeme kararı olmadan girilen evde ele geçirilen uyuşturucu maddeler nedeniyle sanığın mahkumiyetinin hak ihlali olduğuna hükmetti. AYM kararında "Hukuka aykırı şekilde gerçekleştirilen arama sonucu elde edilen delillerin belirleyici delil olarak kullanılmasının bir bütün olarak yargılamanın hakkaniyetini zedelediği görülmektedir" denildi

  • Şahin Alpay ‘ev hapsi' kararına itiraz etti

    Gündem, 23 Mart 2018

    Şahin Alpay ‘ev hapsi' kararına itiraz etti

    Anayasa Mahkemesi'nin verdiği hak ihlali kararının ardından ‘konutunu terk etmemesi' şartıyla tahliye edilen gazeteci Şahin Alpay, avukatı Aynur Yazgan Tuncer aracılığıyla bir üst mahkemeye itiraz etti

    AYM'den "nüfusta cinsiyet değişikliği" hakkında iki karar!

    Gündem, 20 Mart 2018

    AYM'den "nüfusta cinsiyet değişikliği" hakkında iki karar!

    Anayasa Mahkemesi'nin, Türk Medeni Kanunu'nun, nüfus cüzdanını değiştirebilmek için cinsiyet değiştirme ameliyatı olma şartının iptali isteminin reddine ilişkin kararının gerekçesi tamamlandı

    AİHM'den Şahin Alpay ve Mehmet Altan kararı

    Gündem, 20 Mart 2018

    AİHM'den Şahin Alpay ve Mehmet Altan kararı

    Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), gazeteciler Mehmet Altan ve Şahin Alpay'la ilgili olarak, "Hak ihlali" kararı verdi

  • AYM'nin Şahin Alpay kararının gerekçesi Resmi Gazete'de

    Gündem, 19 Mart 2018

    AYM'nin Şahin Alpay kararının gerekçesi Resmi Gazete'de

    Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nun, "Anayasa Mahkemesi'nin verdiği hak ihlali kararının uygulanmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini" ileri süren Şahin Alpay'ın yaptığı bireysel başvuruda verdiği ihlal kararının gerekçesi, Resmi Gazete'de yayımlandı

  • Şahin Alpay kararı AYM’nin internet sitesinde yayımlandı

    Gündem, 16 Mart 2018

    Şahin Alpay kararı AYM’nin internet sitesinde yayımlandı

    Anayasa Mahkemesi gazeteci yazar Şahin Alpay hakkında ikinci kez “hak ihlali kararı” verdi. Karar AYM'nin internet sitesinde yayımlandı

  • Anayasa Mahkemesi Şahin Alpay'ın başvurusunu görüşecek

    Gündem, 16 Mart 2018

    Anayasa Mahkemesi Şahin Alpay'ın başvurusunu görüşecek

    Anayasa Mahkemesi, AİHM toplantısından önce gündemine aldığı Şahin Alpay dosyasını dün inceledi. Müzakereler sonucunda “ihlal kararı” üzerinde görüş birliğine varan Yüksek Mahkeme “gerekçe”de ise uzlaşamadı, “Alpay oturumu” bugüne ertelendi

    CHP seçim ittifakı yasasının bazı maddelerini AYM’ye götürecek

    Gündem, 16 Mart 2018

    CHP seçim ittifakı yasasının bazı maddelerini AYM’ye götürecek

    CHP, Meclis’ten geçen seçim ittifakı yasasının tümünü değil, seçim güvenliğini ihlal ettiğini öne sürdüğü maddeleri seçip Anayasa Mahkemesi’ne taşıyacak

    Anayasa Mahkemesi'nin Şahin Alpay kararı yarına kaldı

    Gündem, 15 Mart 2018

    Anayasa Mahkemesi'nin Şahin Alpay kararı yarına kaldı

    Anayasa Mahkemesi, FETÖ'den tutuklu yargılanan gazeteci Şahin Alpay’ın; hakkındaki ihlal kararının uygulanmaması nedeniyle “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı”nın ihlal edildiğine dair başvurusunu görüşmek üzere yarın yeniden toplanacak

  • AİHM ayarlı AYM gündemi

    Gündem, 15 Mart 2018

    AİHM ayarlı AYM gündemi

    Anayasa Mahkemesi, FETÖ’den tutuklu yargılanan gazeteci Alpay’ın; hakkındaki ihlal kararının uygulanmaması nedeniyle “kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı”nın ihlal edildiğine dair başvurusunu gündemine aldı. Mahkemeden ikinci bir ihlal kararı çıkması halinde Alpay’ın tahliyesi bekleniyor

  • CHP o düzenleme için AYM'ye iptal başvurusunda bulunacak!

    Gündem, 13 Mart 2018

    CHP o düzenleme için AYM'ye iptal başvurusunda bulunacak!

    Son dakika haberi... CHP, 15 Temmuz'da sivillere yargı muafiyeti getiren Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili yarın Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusunda bulunacak

  • AYM'den TFF ilgili kritik karar!

    Futbol, 02 Mart 2018

    AYM'den TFF ilgili kritik karar!

    Anayasa Mahkemesi, TFF kararlarına yargı yolunu kapatan düzenlemeyi iptal etti. Kararın gerekçesinde, "İlgililerin mahkemeye erişim hakkını ortadan kaldırmakta ve hak arama hürriyetinin özüne dokunmaktadır" denildi. İptal kararı 1 yıl sonra yürürlüğe girecek

    Kayıp kaçak bedelinde AYM son noktayı koydu!

    İş-Yaşam, 15 Şubat 2018

    Kayıp kaçak bedelinde AYM son noktayı koydu!

    Anayasa Mahkemesi, CHP ve 26 ayrı mahkemenin başvurusu üzerine elektrikte "kayıp-kaçak bedeli" ile ilgili tartışmalara son noktayı koydu. Yüksek Mahkeme, Elektrik Piyasası Kanunu'nun kayıp-kaçak bedellerinin tüketiciden tahsil edileceğine dair tüm hükümlerin iptal istemini reddetti

    AYM'den flaş "internette erişim engeli" kararı

    İş-Yaşam, 07 Şubat 2018

    AYM'den flaş "internette erişim engeli" kararı

    Anayasa Mahkemesi (AYM), kapatılan ve yetkileri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) geçen Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı'na (TİB), müstehcenlik suçunu oluşturan internet yayınlarına re'sen erişimi engelleme yetkisi veren düzenlemeyi iptal etti. Kararda, "itiraz konusu kuralla idareye kapsam ve sınırları belirsiz şekilde erişimin engellenmesi yetkisi tanınmıştır" denildi

  • AYM'den "Haddini bilmez" kararı

    Gündem, 01 Şubat 2018

    AYM'den "Haddini bilmez" kararı

    Anayasa Mahkemesi, Facebook'taki bir mesajın altına yazdığı yorumda "Haddini bilmez" ifadesini kullanan bir kişiye hakaretten ceza veren yerel mahkemenin kararının, "ifade özgürlüğüne yönelik bir müdahale" olduğuna hükmetti. Son dakika haberiyle ilgili karar Resmi Gazete'de yayımlandı

  • İş davalarında emsal karar!

    İş-Yaşam, 19 Ocak 2018

    İş davalarında emsal karar!

    İşyerinde yaşadığı sorunlar ile ilgili Başbakanlık İletişim Merkezi'ne şikayet dilekçesi yazdı, işten atıldı. Yerel mahkeme işvereni haklı buldu, Yargıtay da onadı. Ancak Anayasa Mahkemesi kararı ifade özgürlüğüne aykırı buldu. Habertürk'den Yasemin Güneri'nin özel haberi...

  • ABD'nin 'YPG' açıklamasına Türkiye'den ilk yanıt!

    Gündem, 18 Ocak 2018

    ABD'nin 'YPG' açıklamasına Türkiye'den ilk yanıt!

    Adalet Bakanı Abdülhamit Gül, ABD'nin YPG açıklamasına ilişkin, "Sınırlarını ve güvenliğini tehdit edecek hiçbir oluşuma Türkiye asla sessiz kalamaz" dedi. AYM'nin 'hak ihlali' kararı sonrası başlayan tartışmalara ilişkin Gül, "Yargıda hiyerarşi olmaz" diye konuştu

    Anayasa Mahkemesi'nden AS Parti kararı

    Gündem, 17 Ocak 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden AS Parti kararı

    Anayasa Mahkemesi, As Parti ile ilgili kararını verdi. Karar Resmi Gazete'de yayımlandı