KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

TÜİK

Türkiye İstatistik Kurumu;

Resmi istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, gerekli istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını, dağıtımını ve Resmi İstatistik Programında istatistik sürecine dâhil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktadır.

İstatistik başlangıçta teknik bir disiplin olarak ele alınırken günümüzde bir bilim dalı olarak kendini kabul ettirmiş, ulusal ve uluslararası boyutta gelişmelerin temelini oluşturmuştur. Bilgi çağı olarak adlandırılan gelişmeler istatistiği evrensel bir konuşma dili konumuna getirmiştir.

Günümüzde ulusal ve uluslararası sosyal ve ekonomik gelişme hedeflerinin belirlenmesi ve bu hedeflerin başarısı güncel, güvenilir istatistiklerle sağlanmaktadır. Doğru bilgi, doğru yorum ve doğru karar sürecinde araştırmacılar, politikacılar, karar alıcılar ve tüm bireyler çalışmalarında istatistiki bilgileri etkin olarak kullanmaktadırlar.

İlk çağda bile insanlar bazı toplu olayları belirleme ihtiyacı duymuşlardır. Devletlerin kurulması ile birlikte insanlar sınır belirleme, vergi toplama, toprak dağılımına yönelik amaçlarla kayıt tutmaya başlamışlardır. Büyük bir coğrafyada, farklı ırklar, diller, dinler ve kültürler üzerindeki hakimiyetin devam ettirilmesinin koşullarından birisi şüphesiz kayıt sistemlerinin iyi olmasından kaynaklanmıştır.

CUMHURİYET ÖNCESİ

Orta Asya’da büyük uygarlıklar kuran Türk toplumları tarafından, Hindistan, Çin ve İran'da  bilgiye önem verilmiş, İlhanlılar ve Selçuklular döneminde nüfus sayımı çalışmaları yapılmıştır. Osmanlı yönetimince, kuruluş döneminden itibaren geliştirilen idari gelenekler arasında "kayıt sistemleri" de önemsenmiştir. Devlet organları içerisinde yer alan kurumlar tarafından idari ve mali fonksiyonlar yerine getirilirken; ayrıntılı, düzenli, sistematik yapıda belge ve defterlerle derlenmiştir. Ancak bu bilgiler istatistik değerlendirme amaçlı olmayıp, devletin idari ve mali fonksiyonlarının birer yan ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Günümüzde bu bilgileri istatistik amaçlı olarak değerlendirebilmek için yoğun çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Tarım ve araziye ait bilgi toplamak amacıyla 1326-1360 ve 1360-1389 yılları arasında toprak ve nüfus sayımları yapılmıştır. 1389 yılında kurulan "Defterhaneler"e ait kayıtlar kısmen de olsa istatistik ihtiva etmektedir. Kanuni Sultan Süleyman genel bir sayım yapılması için çalışmalar başlatmış, bu sayımın her yüzyılda bir tekrarlanmasına ilişkin maddenin Kanunname'de yer almasını sağlamıştır.

Osmanlı yönetiminin modern istatistiki bilgi ve yöntemlerden yararlanma çabaları 19. yüzyılda reform süreci ile başlamıştır. 1830 tarihli nüfus sayımı bunun ilk örneğidir. Tanzimat reformları sonucu merkeziyetçi yapıyı geliştiren Osmanlı yönetimi; eğitim, sağlık, haberleşme, ulaşım vb. alanlarda sorumluluklarını artırmış, dolayısıyla toplum hakkında daha sağlıklı ölçülebilir nitelikte bilgilere ihtiyaç duymuştur.

19. Yüzyılın ilk yıllarından itibaren, merkezi sisteme dayalı olarak, merkez ve taşrada istatistik büroları açılmış, çalışmaları takip ve kontrol etmek üzere merkezi bir organ kurulmuştur. 1891'de yürürlüğe giren "Bab-ı Ali İstatistik Encümeni Nizamnamesi" uyarınca Bab-ı Ali'de kurulan Merkezi İstatistik Encümeni ile istatistik hizmetleri kanuni bir esasa bağlanmıştır. 1918 yılında çıkarılan yeni bir kanunla istatistik faaliyetleri Sadaret'e bağlı İstatistik Müdüriyeti Umumiyesi bünyesinde toplanmış, uygulaması bir yıl devam ettikten sonra yürürlükten kaldırılmıştır. Önceki sistem Cumhuriyet dönemine kadar devam etmiştir.

CUMHURİYET DÖNEMİ 

1926 "Merkezi İstatistik Dairesi" kurulmuştur.

1930 1554 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını almıştır.

1933 2203 Sayılı Kanun ile "İstatistik Umum Müdürlüğü"; görevlerini Umum Müdürü, Müşavirlik, Muavinlik ve 10 Şube ile sürdürmüştür.

1939 3656 Sayılı Kanun ile "Taşra Mıntıka Teşkilatı" ve "Fiyat İstatistikleri Müdürlüğü"nün teşkilata dahil edilmesi karara bağlanmıştır.

1945 Kurumun adı "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.

1950 5629 Sayılı Kanun ile 3656 ve 4644 Sayılı Kanunlardaki bazı kadrolar kaldırılarak yeni kadrolar ve yeni faaliyetlerin başlaması öngörülmüş, "Tetkik ve Araştırma Dairesi" kurulmuştur.

1952 "İstatistik Umum Müdürlüğü" adını tekrar almıştır.

1955 6534 Sayılı Kanun ile Genel Nüfus, Genel Tarım ve Genel İşyeri Sayımlarının hangi yıllarda yapılacağına dair hükümler getirilmiştir.

1960 "İstatistik Genel Müdürlüğü" olarak kurum adı tekrar değiştirilmiştir.

1962 Devlet Planlama Teşkilatının kurulması kararı ile birlikte 53 Sayılı Kanunla kurumda, "Devlet İstatistik Enstitüsü" adı altında yeni bir organizasyon kurulmuştur.

1984 219 Sayılı "DİE Başkanlığı'nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname" ile teşkilat yeniden yapılandırılmıştır.

1989-90 357, 367 ve 403 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler ile değişiklikler yapılarak yeni düzenlemeler yapılmıştır.

2005 5429 Sayılı Türkiye İstatistik Kanunu ile "Türkiye İstatistik Kurumu" kurulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu; İstatistik Konseyi ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı'ndan oluşmuştur.

Tüik Haberleri

  • ‘Ruhsatta azalma piyasayı dengeler’

    Emlak, 23 Mayıs 2018

    ‘Ruhsatta azalma piyasayı dengeler’

    TÜİK verilerine göre belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 23.5 azaldı, yapı ruhsatı verilen daire sayısı yüzde 41.9 geriledi

  • Türkiye'nin cari açığında "enerji" yük oldu

    Enerji, 17 Mayıs 2018

    Türkiye'nin cari açığında "enerji" yük oldu

    Türkiye'nin son 5 yılda 219,8 milyar dolar cari açık verirken, ülkenin enerji faturası 213 milyar doları buldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye'nin geçen yıl cari açığı 47,4 milyar dolar olarak gerçekleşirken, 2013-2017 dönemini kapsayan 5 yılda bu rakam yaklaşık 220 milyar dolara ulaştı

  • Gençlerin yüzde 51’i kazancından memnun

    İş-Yaşam, 17 Mayıs 2018

    Gençlerin yüzde 51’i kazancından memnun

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2017 yılı gençlik istatistiklerini açıkladı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye toplam nüfusu 2017 yılı sonu itibarıyla 80 milyon 810 bin 525 iken 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 983 bin 97 oldu

    Sanayi üretimi rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 16 Mayıs 2018

    Sanayi üretimi rakamları açıklandı

    Sanayi üretimi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 7,6 arttı

    Kişi başı ortalama tasarruf 12 bin lirayı aştı

    İş-Yaşam, 16 Mayıs 2018

    Kişi başı ortalama tasarruf 12 bin lirayı aştı

    Tasarruf mevduatları, 2018 yılının ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 17,4 artarken, 970 milyar 365 milyon 511 bin liraya yükseldiği görüldü

  • İşsizlik oranı açıklandı

    İş-Yaşam, 15 Mayıs 2018

    İşsizlik oranı açıklandı

    TÜİK Şubat ayı işsizlik rakamlarını açıkladı. Buna göre Şubat ayında işsizlik oranı önceki yılın aynı dönemine göre 2 puan düşüşle yüzde 10.6 oldu

  • İş hayatına da anne eli değmeli

    İş-Yaşam, 12 Mayıs 2018

    İş hayatına da anne eli değmeli

    Annelik tartışmasız dünyanın en önemli ve en zor işi ancak istihdam piyasasında takdir edilmek yerine cezalandırılıyor. Tek çocuklu bir annne ömrü boyunca çocuksuz hemcinsinden yüzde 28 daha az kazanıyor. Türkiye'de annelerin sadece yüzde 30'u istihdam ediliyor

  • TÜİK açıkladı! En kalabalık aileler bakın Türkiye'nin hangi şehrinde?

    Yaşam, 10 Mayıs 2018

    TÜİK açıkladı! En kalabalık aileler bakın Türkiye'nin hangi şehrinde?

    Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2017 yılı aile istatistiklerini açıkladı. TÜİK'in verilerine göre ortalama hanehalkı büyüklüğü 2017 yılında bir önceki yıla göre azaldı. İllere göre incelendiğinde; 2017 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 6,4 kişi ile Şırnak oldu

    Enflasyon oranı açıklandı

    İş-Yaşam, 03 Mayıs 2018

    Enflasyon oranı açıklandı

    TÜİK son dakika nisan ayı enflasyon rakamını açıkladı. Buna göre tüketici enflasyonu Nisan ayında yüzde 1.87 oldu. En yüksek artış giyim ve ayakkabıda gerçekleşti. Enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesinin ardından dolarda da hızlı bir hareket yaşandı. Dolar kuru 4.20 liranın üzerine çıkarak rekor kırdı.

    TÜİK açıkladı! Avrupa'nın en genç anneleri Türk kadınları

    Yaşam, 03 Nisan 2018

    TÜİK açıkladı! Avrupa'nın en genç anneleri Türk kadınları

    TÜİK verilerine göre Avrupa’nın en genç anneleri Türk kadınları çıkarken, Türk kadınları ortalama 25 yaşında, AB ülkesi ülkelerde kadınlar ise ortalama 29 yaşında anne oluyor

  • Büyüme rakamları açıklandı!

    İş-Yaşam, 29 Mart 2018

    Büyüme rakamları açıklandı!

    Türkiye ekonomisine ilişkin 2017 yılı büyüme rakamları açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre Türkiye ekonomisi 2017 yılında yüzde 7.4 büyüdü. Kişi başı milli gelir ise 10 bin 597 dolar oldu

  • Uzmanlardan 'Yılan ve Super Mario oynayın' tavsiyesi!

    Sağlık, 23 Mart 2018

    Uzmanlardan 'Yılan ve Super Mario oynayın' tavsiyesi!

    Yrd. Doç. Dr. Yavuz Samur, “Alzheimer ve demans hastalığı için mantık ve problem çözme oyunları geliştirilebilir ve dijital oyunlar bu rahatsızlıkları engelleyebilir” dedi

  • 2017 yılı işsizlik rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 23 Mart 2018

    2017 yılı işsizlik rakamları açıklandı

    İşsizlik oranı 2017 yılında yüzde 10,9 seviyesinde gerçekleşti. 2016'da da işsizlik aynı seviyedeydi

    Gel evlenelim, yürü boşanalım!

    İş-Yaşam, 03 Mart 2018

    Gel evlenelim, yürü boşanalım!

    Evlilikler azalırken, boşanmalar artıyor. 1990’larda hız kazanan, 2001 ve 2008 ekonomik krizlerinde rekor kıran boşanma oranları 2016’da geriledikten sonra 2017’de yükseldi. Son 10 yılda boşanma sayısındaki artış yüzde 36.3’ü buldu

    İstismara karşı veri bankası

    Gündem, 28 Şubat 2018

    İstismara karşı veri bankası

    Çocuk istismarına karşı tedbirleri artırmak amacıyla kurulan 6 bakanlı komisyonda ortak veri bankası kurulması kararı alındı. Başbakan Yardımcısı Recep Akdağ, mağdurun ifşa edilmemesi gerektiğini vurguladı

  • 2017 umudumuzu kırdı!

    İş-Yaşam, 23 Şubat 2018

    2017 umudumuzu kırdı!

    Türkiye'de 2017’de mutlu olanların oranı 61.3’ten 58’e indi. Sadece 65 yaş üstündekiler önceki yıla göre daha mutlu. Eğitimsizlerin mutluluk oranı giderek artarken üniversite mezunlarınınki düşüyor. Kadınlar mutlu ancak evliliklerinden değil. Türkiye’de kamu hizmetlerinden en büyük memnuniyet sağlık ve asayiş hizmetlerinde bulunuyor. Sağlıkta memnuniyet yüzde 75’ten 71’e indi. Eğitim ve adli hizmetlerde memnuniyet yüzde 54 ile düşük düzeyini korudu

  • Müteahhitten ruhsata hücum

    İş-Yaşam, 20 Şubat 2018

    Müteahhitten ruhsata hücum

    TÜİK verilerine göre 2017’de 1 milyon 323 bin konuta ruhsat verilerek rekor kırıldı. Satışlardaki durgunluk iddialarına karşın saatte 151 konuta ruhsat verildi. Tüm zamanların rekoru olan bu veri emlak piyasasında geleceğe yönelik umutları yeşertti

  • Enflasyon rakamları açıklandı

    İş-Yaşam, 05 Şubat 2018

    Enflasyon rakamları açıklandı

    TÜİK, yılın ilk enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre tüketici enflasyonu Ocak ayında yüzde 1.02 oldu