Öne Çıkanlar
Son Dakika

IŞIL CİNMEN
icinmen@haberturk.com
HABERTURK.COM

6.30'da düzgün bir sandık müşahidi olmak için hayatımın en sıkıcı cumartesi gecesini yaşadım. 30 Mart Pazar sabahı oy verme işlemleriyle ilgili tüm mevzuata hakim, tutanakları ve karbon kağıtları yanında, 24 saat uyumamaya hazır bir sandık badigardıydım.

30 MART 1904 YEREL SEÇİMİ

Korkunç bir gündü.
Her seçim günü olduğu gibi, yine tüm ülke 1904’e ışınlandı.
Milyonlarca uzun kağıt,
renkleri sürekli karışan zarflar,
bitip duran damgalar,
metrelerce uzayan sıralarda bitap düşenler,
oradan oraya taşınan çuvallar,
birbirine haklı olarak hiç güvenmeyen insanlar,
çuvalların üzerinde uyuyakalanlar,
uyurken oy saymaya çalışanlar,
tutanaklarla uyuşmayan sayılar…

STALIN’IN İKİ CÜMLELİK ÖZETİ

Zeytinburnu Dr. Reşit Galip İlkokulu’nda geçirdiğim o gün biterken aklımda iki şey vardı.

1. Durumu “Oy verenler hiçbir şeye karar vermez. Oyları sayanlar her şeye karar verir” diye özetlemeyi başarmış Stalin.

2. Bu insanlar neden hala çuvalların üzerinde uyuyor? DÜNYA ELEKTRONİK OYLAMAYA GEÇMEDİ Mİ!
(evet, bunu bağırarak düşündüm.)

Türkiye'nin yakın geçmişindeki en önemli seçim gününün tartışmaları hala bitmedi.
İstanbul, Ankara, Yalova oyları yeniden saymak istiyor.
Ağrı'da oylar 13 kez sayıldı, Urfa Ceylanpınar'da sonuçlara itiraz eden, sayıma güvenmeyen binlerce kişinin protesto gösterileri sürüyor.
İnsanlar usulsüzlüklere karşı çıkıyor.
Oylarını takip ediyor, sorumluluk alıyor.
Çünkü oy veren 42.726.378* kişi, seçimlerinin ve hayatlarının trafoya giren kedilerin insafına bırakılmayacak kadar kıymetli olduğunu düşünüyor.
*(Geçerli oy 41.139.474/CHA verileri)

ÇUVALA DEĞİL SEVGİLİSİNE SARILARAK UYUYAN ADAMIN ÜLKESİ



Şimdi gördüğümüz her şeyi süratle normalleştirmeyi bırakalım.
Bunu başarmak için Türkiye’den biraz uzaklaşalım.
Dünyada oylarını korumak için çuvala sarılıp uyumak zorunda kalmayan başka insanlar olduğunu hatırlayalım.
Oy verdikten sonra sevgililerine sarılıp uyuyan sıradan insanların ülkelesinde nasıl oy veriliyormuş diye bakalım.

OYUNU VERMEK İÇİN TIKLA



Elektronik oylama sisteminde, yurttaşların oy vermek için gittikleri seçim merkezlerine bilgisayar temelli oylama istasyonları kuruluyor. Kişiler, oylarını dijital olarak işaretliyor.

Elektronik oy sistemi çeşitleri, seçim yönetiminin verimliliğini artırmak, sayımı hızlandırmak ve elektronik olmayan sistemlerden kaynaklanan hataları/hileleri önlemek gibi amaçlar taşıyor.

Brezilya, Hindistan, İngiltere, Venzüela ve Estonya'da genel seçimler elektronik ortamda yapılıyor.

Hatta Estonya’da seçmenler oylarını akıllı kartla dünyanın her yerinden internet üzerinden kullanabiliyor.


ABD'nin bazı eyaletleri de seçimleri elektronik oylama sistemiyle gerçekleştiriyor.

Onlarca ülke ise, mesela Japonya, Kore, Litvanya, İtalya, Bulgaristan, Avustralya... e-seçime geçmek için yatırım ve çalışma yapıyor.

Seçmen sayısı 135 milyonu bulan Brezilya’da 2000’den beri tüm seçimler elektronik aygıtlarla yapılıyor. Brezilya, bu yöntemi dünyada kullanan ilk ülke.

E-SORUNLAR VE E-ÇÖZÜMLER

E-seçimin, “çuvala sarılıp uyu” tarzı seçim kadar olmasa da, bazı güvenlik problemleri var. Bu güvenlik sorunları için iki önemli çözüm geliştirilmiş.

Chaum yönteminde, seçim merkezine gidip oyunuzu dijital ortamda veriyorsunuz.  Karşılığında size özel bir şifre alıyorsunuz. Eve döndüğünüzde internete girip seçim sayfasına şifrenizi girerek oyunuzu doğrulatabiliyorsunuz.

Mercuri yönteminde
ise elektronik oy verme makinalarına bir ekleme yapılarak dijital olarak kullanılan oyun fiziksel bir delille (kağıt oy pusulası) onaylanmasına imkan tanıyor. Elektronik oy cihazları oyları kendi içlerinde tuttuklarından, oylarla oynama yapılıp yapılmadığının belirlenmesi zor olabilir. Ancak bu sistemde oylar, hem fiziksel hem de elektronik olarak tutulduğundan, seçimde hile yapılması zorlaştırılıyor. Bu sistemle yapılan oylamalar elektronik sistemin hız verimliliğini ve fiziksel bir delilin güvenini aynı anda sağlıyor.



FOTOĞRAFTA SEÇİM GÖREVLİSİ, SEÇMENE ELEKTRONİK OYUNU NASIL KULLACAĞINI ANLATIYOR

Sistem şu şekilde işliyor: Seçmen oyunu elektronik ortamda seçtikten sonra cam veya şeffaf plastik bir bölmede bir kağıt, seçilen oyu açık bir şekilde belirtir. Daha sonra seçmen bir düğmeye basarak veya bir kolu çekerek kullandığı oyu onaylar. Seçim sürecinin hiçbir esnasında seçmenin kağıt üzerine basılmış oyu, oy verme alanından çıkarma imkanı yoktur.

YA OKUMA YAZMA BİLMEYENLER?

Çoğu dijital sistemde, oy vermek için dokunmatik ekran kullanılıyor. Görme engelli ve okuma yazma bilmeyen seçmenlerin özgürce oy kullanabilmeleri için kulaklıklı sistem de mevcut. Dijital oy makinaları seçmenleri birden fazla aday seçtiğinde veya yanlış bir şey yaptıklarında sesle uyarıyor.

O kadar da imkansız görünmüyor öyle değil mi?

Bu konuyu enine boyuna tartışmalıyız.  Zira Stalin 1878’te doğdu ve 1953’te öldü. 2014’te onun sözünü tekrarlamak yerine, değiştirmeliyiz: “Oyları makinalar sayar, oy verenler ise diğer her şeye karar verir.”

  • elektronik oylama
  • seçim sonuçları
  • 30 mart yerel seçimi
  • oy sayımı
  • IŞIL CİNMEN

Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Tüm yorumları göster(6)
Kalan karakter : 2000