Akaryakıt fiyatlarına ÖTV ayarı
Hükümet, benzin, motorin, LPG ve petrol bazlı ürünlerde meydana gelen yüksek fiyatlara karşı özel tüketim vergisinde düzenlemeye gitti.
EKONOMİ 17 Mayıs 2018 Perşembe

Akaryakıt ürünlerinin yurt içi rafineri çıkış tutarında, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarına bağlı artışlarda ÖTV, gerçekleşen artış tutarı kadar düşürülecek. Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarına bağlı azalışta ise ÖTV, bugün itibarıyla geçerli vergi tutarlarını geçmeyecek şekilde uygulanacak.

Konuya ilişkin Bakanlar Kurulu kararı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, benzin, motorin, LPG'nin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca (EPDK) ilan edilen akaryakıt bayi satış fiyatlarına esas alınan yurt içi rafineri çıkış tutarlarında, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarına bağlı artışlarda, bu malların tabi olduğu ÖTV, artış tutarı kadar azaltılacak.

Uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarına bağlı azalış durumunda ise ÖTV, bugün itibarıyla geçerli vergi tutarlarını geçmeyecek şekilde uygulanacak. Akaryakıt ürünlerinin ithalat yoluyla temin edilmesi halinde, ÖTV de yeni düzenleme esas alınarak belirlenecek. Yurt içi rafineri çıkış fiyatı bulunmayan malların ÖTV'si, EPDK tarafından belirlenen baz fiyatlar esas alınarak tespit edilecek.

Maliye Bakanı: Bütçeyi tahrip edici bir düzenleme değil... 

Maliye Bakanı Naci Ağbal, bu kararla akaryakıt üzerinden alınan ÖTV'de eşel mobil sistemine geçildiğine işaret etti. Ağbal, "Yeni bir sistem. Bu sistemle petrol fiyatlarında ve kurda meydana gelebilecek değişimler karşısında vergi miktarları, değişimin yönüne bağlı olarak ters orantılı çalışacak. Herhangi bir şekilde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurları yukarı giderse ve bu nedenle akaryakıta zam yapılması gerekirse bu miktar kadar vergi indirimi gerçekleştirilecek. Sistemde tersi de geçerli olacak. Petrol fiyatları ve döviz kurları aşağı doğru gelmeye başlarsa petrol fiyatları tekrar 70 dolarların altına, kur da şu anki seviyenin altına gelirse bu defa ÖTV tutarları tekrar yukarı yönlü değişime uğrayacak." diye konuştu.

 "Fiyatlar koridor dahilinde değişecek"

Ağbal, uygulamayla bugün itibarıyla geçerli ÖTV tutarlarını tavan olarak belirlediklerine dikkati çekerek, şöyle konuştu:

"Eşel mobil ÖTV sisteminde vergilerin aşağı inmesinde sınır olmayacak ama yukarı giderken bugün uygulanmakta olan vergi tutarları hiçbir şekilde aşılamayacak. Benzinin litresi üzerinden 2 lira 37,65 kuruş, mazotta 1 lira 79,45 kuruş, LPG'de 1 lira 77,88 kuruş kilogram başına vergi alıyoruz. Bugün var olan maktu vergi tutarları aşılmamak ve bu rakamlar tavan olmak kaydıyla yeni bir koridor ürettik. Bu koridor dahilinde fiyatlardaki değişime bağlı olarak vergi tutarları da değişecek."

Bu düzenlemeye neden gerek duyulduğuna açıklık getiren Ağbal, ham petrol fiyatları ve döviz kurunun, jeopolitik gelişmeler nedeniyle yukarı yönlü hareket ettiğini söyledi. Jeopolitik riskler azaldığında, petrol arzı arttığında uluslararası petrol fiyatlarının da tekrar aşağı yönlü gitmesini beklediklerini vurgulayan Ağbal, şöyle devam etti:

"Şu anda uluslararası petrol fiyatlarındaki trendler, bu stresi yansıtan konjonktürel ve geçici hareketler gibi duruyor. Kur hareketlerinde de Türkiye, diğer gelişmekte olan ülkelerle birlikte bu gelişmeden etkileniyor. Gelecek günlerde kur hareketlerinin tekrar aşağı yönlü bir gelişme kaydedeceğini de bekliyoruz. Önümüzde bir seçim süreci var. 24 Haziran seçimleri ülke için son derece önemli. Seçimlerde milletimizin teveccühü sayesinde yeni dönemde güçlü bir siyasi iktidarın oluşacağını ümit ediyoruz, bekliyoruz, piyasaların da beklentisi bu yönde. 24 Haziran'dan sonra ekonomi politikalarında gerekli adımları da atacağız. Bu çerçevede kurların da bu geçici ve normali yansıtmayan seviyelerden aşağı doğru geleceğini görüyoruz."

Petrol fiyatları ve uluslararası dolar fiyatlarındaki hızlı değişimler karşısında, bu değişimleri kompanse edecek bir sisteme ihtiyaç duyulduğunu anlatan Ağbal, akaryakıt fiyatlarının bu iki değişimden otomatik etkilendiğine dikkati çekti. Ağbal, bu gelişmeleri geçici gördükleri için oynaklıkları kompanse edecek eşel mobil ÖTV sistemini uygulamaya soktuklarını belirterek, "Önümüzdeki günlerde kısa vadede fiyatların yukarı gitmesi nedeniyle geçici olarak vergi indirimleri kendiliğinden oluşacak. Her şey normalleştikten sonra sistem tekrar olağan seyrine gelecek. ÖTV tutarları bugünkü belirlenmiş seviyelere tekrar geri dönmüş olacak." dedi.

Ağbal, böylece, vatandaşın, sanayicinin ve işletmelerin akaryakıt maliyetinin de yönetilmiş olacağını bildirdi.

Eşel mobil sisteminin Bakanlar Kurulu kararıyla kalıcı olarak getirildiğini ifade eden Ağbal, "Petrol fiyatları ve kurlar aşağı inse bile vergi hiçbir şekilde bugünkü tutarı geçemeyecek. Tüketicinin lehine olan bir tavan sistemi geçerli. Taban da bulunmayacak. Belirli bir koridor dahilinde sistem işleyecek. Tüketiciyi korumak açısından bir tavan getirdik ki hiçbir şekilde bugünkü vergide bir artış olmasın. Sistem bugünkü seviyeye göre vergide artış meydana getirmeyecek, azalış olabilir ama artış olamaz." ifadesini kullandı.

Ağbal, bu düzenlemeyle Merkez Bankasının yürüttüğü para politikasına, maliye politikası kanalıyla güçlü bir destek verilmiş olacağına dikkati çekerek, "Akaryakıt fiyatlarındaki değişim enflasyonu doğrudan etkiliyor. Akaryakıt fiyatlarında artışların olmaması, Merkez Bankasının enflasyonla ilgili öngörülerini güçlendirecek, enflasyon beklentilerini olumlu yönde etkileyecek." dedi.

 "ÖTV gelirlerinde kalıcı azaltıcı etkisi bulunmayacak"

Uygulamanın bütçeye etkisine ilişkin de değerlendirmede bulunan Ağbal, bu yıl bütçe gelir performansının, öngörülerin oldukça üzerinde seyrettiğini bildirdi. Ağbal, bütçeyi asla tahrip edici bir düzenleme yapmadıklarının altını çizerek, "Biz, hesabımızı kitabımızı yaparak bu işi gerçekleştirdik. Gelir ve gider üzerindeki etkisini düşündüğümüzde, bu düzenlemenin bütçe üzerindeki net etkisi pozitif olacak. Bütçemizin gelir tarafı öngörülenin baya üzerinde gerçekleşecek. Bu düzenlemenin ÖTV gelirlerinde kalıcı bir azaltıcı etkisi bulunmayacak. Konjonktürel oynaklıklar nedeniyle çok kısa sürede bir miktar gelir kaybına uğrasak da yakın vadede tekrar bu oynaklıklar ortadan kalkacağı için vergi eski seviyesine gelecek. Zaman zaman ÖTV'nin indirilmesi talep edilirdi, Maliye Bakanı olarak 'kalıcı ve doğru çözüm olmadığını' söyledim, yine aynı fikirdeyim. Eşel mobil sistemi farklı, her iki yönde de gelişmelere bağlı olarak çalışıyor. Kalıcı vergi indirimi, kalıcı gelir kaybına neden olur. Ayrıca, petrol ve kurdaki değişimler karşısında etkisiz hale de gelebilir. Eşel mobil sistemi ise belirli koridor dahilinde aşağı yukarı çalıştığı için gelirlerde önemli kayıptan bahsedilemez." değerlendirmesinde bulundu.

Enflasyon arttıkça bütçenin gider tarafındaki personel maaşı ve kamu yatırımları gibi harcamaların da nominal arttığına dikkati çeken Ağbal, "Gelecek günlerde ham petrol fiyatları artmış, kurda gelişme olmuş olsa bile akaryakıt fiyatları değişmeyeceği için buradan gelebilecek enflasyonu önlemiş olduk. Önlediğimiz enflasyon kadar aslında harcama artışından da kurtulduk. Bu sistem, bütçenin harcama tarafında kalıcı şekilde oluşabilecek gider artışlarının da gelecek süreçte önüne geçmiş oldu. Dolayısıyla bütçe üzerindeki bu düzenlemenin net etkisinin pozitif olduğunu düşünüyorum. Aslında, bütçe dengesinde ortaya çıkabilecek kalıcı bozulmanın da önüne geçtik." dedi.

"Fiyat artışı olduğu anda devreye girecek"

Ağbal, bugün itibarıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca (EPDK) ilan edilen çıkış fiyatlarını baz aldıklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Bugünden itibaren vergisiz satış fiyatlarında önümüzdeki günlerde yukarı yönlü hareket olursa o zaman bu sistem devreye girecek. EPDK'nin akaryakıt fiyatlarının belirlenmesinde bir sistemi var. Bu sistem uluslararası petrol fiyatları ve kurdaki değişime duyarlı. Bu sistemin formülleri belli. Her şey sabitken 17 Mayıs'tan yani bugünden itibaren bu formül çalışacak. Bu formül içinde vergisiz satış fiyatı yukarıya giderse, aynı oranda vergi aşağı gelecek. Vergisiz satış fiyatı aşağı gelirse vergi aynı oranda yukarıya gidecek. Bugün bir başlangıç günü. EPDK'nin pompa satış fiyatlarında belirlediği eşiklere gelindiğinde, o anda bu sistem devreye girecek. Fiyat gelişmeleri ve vergi koridoru dahilinde bu sistem kendiliğinden otomatik işleyecek. Örneğin, gelecek hafta bir fiyat ayarlaması ihtiyacı olursa, üreticiler formüle bağlı olarak fiyatta artış yapacak ama eş zamanlı olarak vergi aşağı geleceği için pompa fiyatlarında artış olmayacak."

TESK:  Akaryakıtta zam konusu bitmiş oldu

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, benzin, motorin ve LPG satış fiyatlarında uygulanan ÖTV tutarlarının belirlenmesine yönelik Bakanlar Kurulu kararını değerlendirdi.

Akaryakıt ürünlerinin yurt içi rafineri çıkış tutarında, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurlarına bağlı artışlarda ÖTV'nin, gerçekleşen artış tutarı kadar düşürülmesine ilişkin kararın önemine işaret eden Palandöken, akaryakıt fiyatlarında istikrar sağlanmasının ülke ekonomisi için çok önemli olduğunu vurguladı.

Palandöken, "Bakanlar Kurulu, 'Benzin ve motorine gelen zam kadar bu ürünlerin ÖTV'sinde indirim yapılsın.' talebimizi haklı gördü ki bugün itibarıyla fiyat istikrarını sağlayan vergi düzenlemesini çıkardı. İnanıyoruz ki Türkiye ekonomisi bu düzenlemeden son derece olumlu etkilenecek. Akaryakıtta zam konusu bitmiş oldu. Enflasyonda akaryakıt kaynaklı artış sona erecek, fiyat istikrarı sağlanmış olacak." değerlendirmesinde bulundu.

Son yıllarda enflasyon oranlarındaki artışta en büyük payın, ulaştırma sektöründeki fiyat yükselişlerine ait olduğuna dikkati çeken Palandöken, şunları kaydetti:

"Herkes biliyor ki benzin ve motorine zam geldiği zaman soframıza giren domatesten giydiğimiz gömleğe kadar her şeyin fiyatı artıyor. Yapılan düzenlemeyle belki kısa vadede enflasyonda hızlı bir düşüş göremeyebiliriz ama orta ve uzun vadede bu düzenlemenin etkisi mutlaka kendini gösterecek ve akaryakıt fiyatları stabil oldukça mal ve hizmet fiyatlarındaki artış da minimumda kalacak. Bu da faizlerin düşmesine ve yatırımın artmasına zemin hazırlayacak." (AA)