Güneşle aranız bozulmasın!
Güneşsiz kalmadan güneşten korunmanın yolları
Aysun ÖZ / HT CUMARTESİ
D vitamini kaynağı güneşsiz olmaz. Ama erken yaşlanma, lekelenme ve kırışma ihtimaline karşı güneşe pek yüz vermemek de gerek. Dr. Mehmet Coşkun Acay, güneşsiz kalmadan ondan korunmanın yollarını anlattı
Araştırmalar gösteriyor ki yaşam boyu hasar verecek güneş ışınlarının yüzde 50 ile 80'ine 20 yaşına kadar maruz kalıyoruz. Başka bir deyişle, 20 yaşından sonra güneşin altında sere serpe yatacak kredimiz kalmıyor. Ancak hiç dışarı çıkmayacak, tatile gitmeyecek, denize girmeyecek de değiliz ya! Tüm bunları yaparken güneşten korunmak mümkün. Bol güneşli bir yaz daha başlarken Anadolu Sağlık Merkezi Deri Hastalıkları Uzmanı Dr. Mehmet Coşkun Acay'a güneşten korunmayla ilgili sorular sorduk.
Güneş koruyucular tatilde yanı başımızda. Güneş şehirde de aynı değil mi?
Güneşten korunmada önemli olan deri fototipidir (dft). Deri fototiplemesi açık tenden koyuya doğru 1 ile 6 arasında sınıflandırılır. Deri yaşlanmasını geciktirmek, deri kanserlerine ve deri lekelerine yol açmamak için "dft 1 ve 2" olarak adlandırdığımız açık tenli insanlar, düzenli olarak, özellikle yüksek güneş saatlerinde (11.00-15.00), yaz - kış güneşten korunmalıdır. Korunma şapka, giysi, güneş gözlüğü ve güneşten koruyucu ürünlerle yapılabilir.
Evde, ofiste otururken de güneşin zararlı ışınlarına maruz kalıyor muyuz?
Güneş ışınlarının yüzde 95'ini oluşturan deri kanseri ve deri lekelerine yol açabilen UVA ışın demetleri, özel filtreleme yapılmamış camdan geçebilir. Deri yanıklarına, kızarıklıklara, bazı alerjilere yol açabilen, ancak faydalı olarak D vitamini üretimini tetikleyen UVB ışın demetleriyse camdan geçemez. Güneş ışınlarını direkt alan ortamlarda, dft 1 ve 2 olan kişilerde, güneş alerjisi olanlarda, albinizm veya güneşe bağlı artış gösteren hastalıkları olanlarda, ofis ortamında da güneşten korunma gerekebilir.
'KISA VADEDE KIZARIR, UZUN VADEDE KIRIŞIR'
Korunmazsak ne olur?
Deride güneşe bağlı erken evre zararlar, kızarıklık ve güneş yanıklarıdır. Güneş uzun vadede deri yaşlanmasının hızlanması, deri kanserlerine yol açabilecek erken evre hastalıklar, deri lekeleri, deri kanserleri, bazı deri benlerinde melanoma dönüşüm gibi çok ciddi sorunlarla karşı karşıya kalınmasına neden olabilir.
Nasıl korunmalıyız?
Güneş ürünü seçiminde birinci basamak yaştır; bebek, çocuk, erişkin ürünlerinden biri seçilebilir. İkinci basamak, özellikle erişkinler için kuru, normal, yağlı, karma olarak ayırdığımız deri tipidir. Deri tipine göre ürün seçimi, olası yan etkileri engellemek için gereklidir. Örneğin, yağlı derisi olan biri için yoğun yağlı ürün kullanımı sivilcelere, isiliklere yol açabilir. Korunmada üçüncü basamaksa mevsimdir. Yüksek güneş aylarında 30 faktör ve üstü ürün kullanımı önerilir. Ancak açık tenliler, güneş gören bölgeler için her mevsim yüksek faktörlü ürün kullanmalıdır.
Bebeklere dikkat!
Bebekler ve çocuklar konusunda daha mı hassas davranmak gerekir?
Bebekler için güneşten korunmanın olabildiğince giysilerle sağlanması, yüksek güneş saatleri olan 10.00-15.00 arası güneşte kalınmaması, güneş tatillerinde güneşe çıkmadan 20 dakika önce uygun güneş ürününün homojen bir şekilde güneş görecek alanlara uygulanması uygundur.
Hep kadınlar bu konuları dert eder ama peki ya erkekler?
Güneşten korunmada kadın, erkek ayrımı yoktur. Korunmaya her bireyin dikkat etmesi gerekir ve bu kurallar tüm bireyler için geçerlidir.
Beslenmeyle güneşten korunma
Güneşten korunmayı beslenmeyle nasıl destekleriz? Ne yemeli ne içmeli?
Güneşten korunmada A, C, E vitamini, çinko, selenyum, beta karoten ve likopen içeren besinlerin tüketimi ile ilgili olumlu yayınlar mevcut.