Ercan Kumcu

Yunanistan AB ve piyasalar arasında sıkıştı

Yunanistan’ın patlayan bütçe açığı tüm Euro Bölgesi’nin sorunu haline geldi. Bütçe açığının finansmanı için piyasalardan borçlanması zorlaştı. Borçlanma maliyeti arttı. Yunanistan ekonomisinin kurtarılmasına yönelik gözler Avrupa’nın büyük ülkelerine çevrildi.

Borçlarını sorunsuz çevirebilmesi için Yunanistan’ın bu yıl 50 milyar Euro’nun üzerinde bir kaynağa ihtiyacı var. Bu para nereden gelecek?

Önceleri Almanya ve Fransa’nın, genelde Avrupa Birliği’nin (AB) Yunanistan’a mali destek vereceği düşünüldü. Almanya’nın sert çıkışıyla bu umutlar en azından şimdilik sönmüş görünüyor. Yunanistan’ın “olmazsa IMF’ye giderim” tehdidi de tutmadı.

İKNA EDİLMESİ GEREKEN PİYASALAR

Yunanistan bütçe açığını azaltma yönünde küçümsenmeyecek önlemeler açıkladı. Açıklanan önlemlerin önemli bir bölümü de Parlamento’da onaylandı. Önlemlerin bir bölümü AB’yi ikna etmek için Yunanistan’ın düşündükleriydi. Önlemlerin önemli bir bölümü de başta Almanya’nın zorlamasıyla piyasaları ikna etmek yönünde alındı.

Almanya ve Fransa, Euro’nun hamisi olarak, Yunanistan’ın piyasaları ikna edip yeniden rahatlıkla borçlanabilmesine çalışıyor. Halbuki, önceleri mali destek alabilmek için Yunanistan AB’yi ikna etmeye çalışıyordu. Oyun değişti. AB, Yunanistan’ın kendi olanaklarıyla borç bulabilmesi için piyasaları ikna etmesini istiyor.

Yunanistan’ın piyasaları ikna etmesi yeterli olur mu? Başlarda olabilir. AB’nin de yeterli gördüğü bütçe açığını düşürme programı dahilinde, geçenlerde gerçekleştirdiği borçlanmada olduğu gibi, Yunanistan küçümsenmeyecek bir prim ödeyerek piyasalardan borçlanabilir. Bu aşamada programın uygulaması dikkatle izlenecek. Programdan küçük sapışlar dahi büyük sorunlar yaratabilecek. Piyasalar, AB’nin, özellikle Almanya ve Fransa’nın ne kadar ciddiyetle Yunanistan’ı desteklediklerini bazı dönemlerde test edebilecek.

SORUN ORTADA KALMAMALI

Bugünden Yunanistan artık krizi atlattı diyemeyiz. AB Yunanistan’a mali destek vermek durumunda kalmaktan kurtuluyor da diyemeyiz. Önümüzdeki dönemde, uygulamalar, Yunanistan’ın bütçe açığını düşürme ve yapısal reformlar programına bağlılığının derecesinin piyasalar tarafından nasıl algılayacağı çok önemli olacak.

Bu süreçte Yunanistan borçlanmalarında ciddi bir prim ödeyecek. Aslında Yunanistan böyle bir prim ödemek istemiyor. Euro kullandığına göre, Yunanistan da Almanya ve Fransa’nın ödediği faiz düzeyinden borçlanmak istiyor. Geçenlerde Yunanistan Başbakanı bu olguyu açıkça dile getirdi. Bu yönde bir yaklaşım, “Yunanistan borçlanmasın, daha ucuz maliyetle Almanya ve Fransa borçlanıp Yunanistan ekonomisi için kaynak yaratsın” anlamına gelir. Yunanistan’ın isteği Almanya ve Fransa’nın kabul edebileceği en son seçenek gibi görünüyor.

Euro Bölgesi’ni kısa dönemde meşgul edecek konu Yunanistan sorununun Euro’nun itibarını zedelemeden çözülmesi. “Yunanistan’ı piyasalar mı, yoksa AB mi kurtaracak?” derken, sorun ortada kalırsa, Euro darbe alır. Orta-uzun dönemde ise, bir daha Yunanistan benzeri bir durumla karşılaşılmaması için Euro Bölgesi liderleri bazı kurumsal düzenlemelere odaklanmak zorunda. Bu zorunluluğu onlar da görüyorlar.