Öne Çıkanlar
Son Dakika
29.07.2017 - 07:47 | Güncelleme:

Muz kabuğu kokusu mu desem?

 

Galiba on yıl oluyor. Hiç unutmuyorum. Anbean gözümün önünde... Londra’da Tate Gallery’deyiz. Kozmopolit bir grup. En fazla 30 kişi. Muhtelif meslek, envai millet ve beher yaş, mevcut. Çıt çıkmıyor. Kürsüde gençten bir İskoç... Elindeki kadehi eviriyor, çeviriyor. Kokluyor. Bir yudum alıp nefesleniyor. Sonra tekrar kokluyor. Sanki zaman durmuş. Durmuş ne kelime, geriye sarılmış. Genç adam miras olarak kendine kalan her daim kırmızı yanaklı yüzüyle orada, ortada... Sanırsınız teatral bir antik töreni ifla ediliyor. Dramatik bir iş...

Kelime atlamadan ne diyor, ne yapıyor takipteyiz. Yolda görsek ehemmiyet atfetmeyeceğimiz delikanlı var ya... İngilizlerin pek övündükleri, kültür mirası addettikleri bir markayı emanet ettikleri insan. Nasıl olur! “Madem o denli önemli, mutlaka bir kontrol, bir denetim vardır” diyeceksiniz.

Hayır yok. Nereden mi biliyorum! Onu da anlatalım...

MUTLAK HÂKİM KIRMIZI YANAK

Daha yeni, İskoçya’dayız. Macallan İmalathanesi’ne gidiyoruz. Şahane bir gün. Pırıl pırıl bir hava. Yeşilin her rengi etrafta, ışıl ışıl! Uzunca bir yolculukla tesislere varılıyor. İngilizlerin dedi idik ya, alameti farikası bir malt viskinin imalathanesi... Ama sakın gözünüzün önüne endüstriyel bir peyzaj gelmesin. Her şey bu büyük markaya yakışır bir şekilde tanzim olunmuş. Mimarisi mütavazi ve sade. Bir safa geldin ünitesi ile karşılanıyoruz.

Önce soluklanıp sonra sınai bölüme geçiyoruz. Tekrar geri döndüğümüzde saat 11.30 gibi. Tadım için özellikle tercih olunan zaman diliminin sınırındayız. Akça pakça bir adalı kız beliriyor. “Şimdi” diyor “Sizi yan salona rica edeceğim Orada eski tabirle ‘tadıcıbaşımız’la’ tanışacaksınız”.

Derken kapı açılıyor. O da ne? Bu bizim Tate’teki “tıfıl delikanlı” çıkmasın mı? Malum seans bitince muhabbet başlıyor. Beklenen sorular: Karışım nasıl yapılıyor? Kim karar veriyor?

Hafif utangaç, fakat kendinden emin kırmızı yanak...

Kısık bir tonla yanıtlıyor: “Ben”. Peki başka söz söyleyen? “Çalışma arkadaşlarım elbette fikir beyan ederler.”

Evet ama son söz kimde? Mahcupça gülümsüyor... Başka soru? Önce 1990’lı yıllar, sonra 1960’lar derken 1940’lar koklanıyor, tadılıyor.

“Tadıcıbaşı”nın koku paletinde bulunan dil ve tarif zenginliği imrendirici...

350 ÇEKMECEDEN 5000 ÇEKMECEYE

“Canım nereden çıktı şimdi bu tadım seansı” diyeceksiniz. Bakın: Galiba 8-10 yıl oluyor, tıp ve psikoloji alanındaki Nobel Ödülünü tekrar anlatacağım. Ödülü alanlar bizler için tadımı ilgilendirecek sansasyonel bir söz söylemişlerdi. Amerikalı araştırmacılar Axel ve Buck’ın çalışmaları neydi biliyor musunuz? Hemen her memeli hayvan birkaç bin kokuyu kimyaları ile ayırdedebiliyor. Peki bu nasıl oluyor? Hemen arz edelim: Örneğin insanoğlunu ele alalım.

Üzerinize afiyet ayırabildiğimiz yaklaşık 350 koku için ayrı ayrı koku alma hücre kompartımanları var. Toplam 30 milyon koku alma hücresi 350 ayrı “ana başlık”ta toplanmış. Kabaca ifade edersek her birinin uzmanlığı farklı. Diyelim ki birisi vanilya kokusunu alıyor. Diğeri ise kırmızı meyveleri. Buraya kadar tamam mıyız..

Gelen kokunun yoğunluk ve şiddetine göre bir elektrik sinyali 10 bin iletken marifetiyle beyne gidiyor. Beynimiz ise önüne gelen koku kategorisini “tanımamızı” sağlıyor. Nasıl mı? Daha önce öğrenip bildiklerimizin içine yerleştirerek. Örneğin şarap meraklısı Chateauneuf du Pape’daki taze biçilmiş çimeni not ediyor. Parfüm danışmanı yeni parfümün içindeki bukeyi anlatıyor.

Sakın ha, “Ben şöyleyim, böyleyim, kendimi geliştirdim ayrıca hafızam da dehşettir” demeyesiniz. Doğrudur. Elbette ortalamanın üstünde burunlar var. Ama şunu da unutmayalım. Yakın bir arkadaşım var: Alphie. 5 bin kokuyu ayırt ediyor.

Nasıl mı? Öyle doğmuş: O bir “flat coated retriever!”

SAKIN HA NEZLE OLMAYASINIZ

Elbette burada sözünü ettiğimiz insanlar farklı burunlar. Bunlar her gün rastladığımız fanilerden değiller. Özellikleri üzerinde durmaksızın atlanılıp gidilen bir dizi koku farkını bilebiliyor olmaları. Büyük bir avantaj değil mi? Öyle. Sahiplerine prestij, güç ve para sağlıyor. Tabii ki özen göstermeleri gereken bu duyuları onların yaşamlarını kısıtlayabiliyor. Örneğin parfüm kullanmaları kesinlikle yasak. Sonra ellerini kokusuz sabunla yıkıyorlar. 

Üşütmemek için azami ihtimam gerekiyor. Ama ne diyelim, bu nimet karşılığında bu kadarcık külfet çekilmez mi?

ORTALAMA BURUN TUTUCU

Peki normal faniler, onlar çok mu biçareler? Şaşıracaksınız ama hiç de değil. Bir tarihte Türkiye’ye gelen Thomas Flocco ile konuşuyoruz. Kendisi Jim Beam Worldwide Başkanı. Bu bourbon viskisi patronu ilginç bir iş yapmada... Sadece popüler bir içkiyi satmakla kalmıyor, hacimli bir şaraphaneye de hükmediyor. Yani bir eli ile geleneksel bir ürünü tutuyor, diğer eli ile de yeni nesilleri tutmaya çalışıyor.

Konu ister istemez şuraya geliyor: Bu kadar yıl sonra onun viskisinde fikir ölçeğinde bile olsa yeni aramalar oluyor mu?

Yanıt: Tüketicinin bu konuda öyle şaşırtıcı bir sadakati var ki. En küçük bir aromaya dahi kapıları kapalı!

MUZ KOKUSU ASLINDA NE KOKUSU

Tabii ki bu koku işi tüm şarap âlemini de çok yakından ilgilendiriyor. Ama sadece şarabı da değil. Bir de küresel ölçekteki sınai gıda sektörü ve genç nesillerin yollarının kesiştiği bir yer var. Bugün çocuklara yoğurt ya da süt verdiğimiz zaman daha kolay tüketilsin, hadi eğri oturup doğru konuşalım, bağımlılık yaratsın diye muhtevaya yerleştirilmiş “ekler” var ya. Örneğin ananas kokusu. Nedir? Methylbutyrat. Muz kokusu – amylacetat. Fındık kokusu – filberton. Böyle sürüp gidiyor. Çocuklar muz kokusunu muzun kendisinde, kendi kokusu ile değil, kimya laboratuvarında yaratılmış sahtesinde öğreniyorlar!

Tüfek icat oldu, mertlik bozuldu ya!


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Cuma 18 MPH 17°
Bulutlu