Öne Çıkanlar
Son Dakika
23.07.2017 - 07:30 | Güncelleme:

Kanser tedavisinde İmmünoterapi

 

Kendi bağışıklık sistemimizin kanserle savaşmasını nasıl sağlayabiliriz? Bunu başarmak için yapılan araştırmalar ne yönde ilerliyor? Etkili tedavilere ulaşmak için önümüzdeki zorluklar ve gelecek için hedefler neler?

Bağışıklık sistemimiz virüslere savaş açarken kendi hücrelerimize saldırmaz. Çünkü bağışıklık sistemi hücrelerinde bunu önleyen frenler vardır. Kanser, bu frenleri kullanarak kendini bağışıklık sisteminden gizler ve tümöre kontrolsüzce büyüyebileceği bir ortam yaratır. İmmünoterapi, kanserle savaşmak için kendi bağışıklık sistemimizi harekete geçirmeye çalışıyor. Son yıllarda araştırmalar epey hız kazandı.

Günümüzde kanser tedavisinde uygulanan pek çok değişik yöntem var:

- Kansere yol açan genleri etkisiz hale getiren ilaçlar kullanılabilir.

- Kemoterapiyle hızlı bölünen bütün hücreler öldürülebilir.

- Radyoterapiyle kanserli hücrelere onaramayacakları kadar büyük zararlar verilebilir.

- Tümör ameliyatla alınabilir. Ne yazık ki kanser çok hızlı geliştiği için bu tedavilere karşı direnç kazanabilir. Tümörün yüzde 99’u yok edilse bile, direnç gösteren yüzde 1’lik kısım kanserin geri dönmesine ve yaşam kaybına yol açabilir.

Kendi bağışıklık sistemimiz ilaçlar gibi sabit değildir, değişen tehditlere göre farklı tepkiler verebilir. İşte bu yüzden immünoterapinin kansere daha hızlı ayak uydurabileceği ve kanseri tamamen yok etmekte daha etkili olabileceği düşünülüyor. Peki, bağışıklık sisteminin kanserle savaşmasını nasıl sağlayabiliriz? Yüzümüzü geleceğe çevirmeden önce kullanılmakta olan immünoterapi yöntemlerine bir göz atalım.

İMMÜNOTERAPİ YÖNTEMLERİ

İmmünoterapinin amacı, bağışıklık sisteminin tümöre saldırmasını sağlamaktır. Bunu sağlamak için 5 farklı yöntem kullanılabilir. Her birinin sadece ismini ve hedefini yazıp detaya girmeyeceğim:

1) İnterlökin/interferon tedavisi: Bağışıklık sistemi hücrelerini çoğaltan moleküller kullanılır.

2) Kanser aşıları: Tümörü bağışıklık sistemine görünür hale getirmek için tümörde bulunan moleküller hastaya verilir.

3) Terapötik antikorlar: Bağışıklık sistemi hücrelerinin tümörü bulması kolaylaştırılır. Tümörlü hücrelere bağlanan etiketlere (antikorlara) bağışıklık sisteminin sevmediği toksinler eklenir ve tümör işaretlenmiş olur. Bu alt başlıktaki yeni bir yaklaşım, 2014’te ilk kez onay alan “BiTE” adı verilen iki uçlu etiketler: Etiket, bir uçla bağışıklık hücrelerimize bağlanırken diğer uçla tümörü arayıp buluyor.

4) Kontrol noktası inhibitörleri (CTLA-4 ve PD-1): Bu ilaçlar sayesinde bağışıklık sisteminin frenleri takılıp kalır, yani frenler tutmaz ve kanser bağışıklık sistemini frenleyemez. James Allison’ın bu yöntemi kullanarak 2011’de melanoma cilt kanserine karşı geliştirdiği tedavi sayesinde Nobel Ödülü kazanacağını düşünenler var.

5) Onkolitik virüsler: Genleri değiştirilmiş virüsler tümörlü dokuya enjekte edilir. Virüs, kanserli hücreleri öldürürken bağışıklık sistemini uyarır. 2015’te melanoma cilt kanseri tedavisi için güvenlik onayı almıştır.

İMMÜNOTERAPİNİN GELECEĞİ

Altıncı immünoterapi yöntemi “CAR T-Hücre Terapisi” henüz gelişim aşamasında. Hastadan alınan bağışıklık sistemi hücreleri kanser hücrelerini hedef alacak şekilde değiştiriliyor, laboratuvar ortamında çoğaltılıyor ve hastalara geri veriliyor. Yani kişiye özel bir tedavi.

Tedavi olarak sunulmaya en yakın olan iki projeden bahsedeceğim. Kite Pharma’nın Hodgkin Dışı Lenfoma için olan deneysel tedavisinde hastaların yüzde 76’sında tümör küçülmüş, yüzde 47’sinde tamamen yok olmuş. Kite Pharma’nın tedavisi için güvenlik onayı kararının bu sene kasımda verilmesi bekleniyor. Novartis’in deneysel bir çalışması ise Akut Lenfoblastik Lösemi hastalarının yüzde 82’sinde başarıya ulaşmış. Lösemi, çocuklarda en sık görülen kanser tiplerinden biri. 12 Temmuz 2017’de Novartis bu yöntemi uygulayabilmek için Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi’nden (FDA) yasal güvenlik onayı aldı! Standart tedavilerin yanıt vermediği veya kanserin tekrarladığı hastalar Novartis’in CTL019 tedavisine ulaşabilecek. Novartis bu tedaviyi piyasaya sürdüğünde fiyatının 500 bin dolar civarı olacağı tahmin ediliyor. Tedavilerin fiyatını düşürmek ve erişilebilirliğini artırmak için kişiye özel olması yerine bağışlanmış hücrelerin değiştirilmesini savunanlar var.

İMMÜNOTERAPİ ATEŞLE OYNAMAK

Yalnız belirteyim, bağışıklık sistemini gereğinden fazla çalıştırmak bu immünoterapinin en büyük riski. İmmünoterapiyi ateşle oynamaya benzetebiliriz, doğru kullanılırsa çok güçlü bir dost, işler ters giderse acımasız bir düşmana dönüşebilir. O yüzden geliştirilen her tedavinin güvenliğinin dikkatlice test edilmesi gerekiyor. Ama ilerisi için güzel tasarılar var. Mesela yöntemi daha güvenli hale getirebilmek için ortaya atılan bir fikir, değiştirilen bağışıklık sistemi hücrelerine koşullu öldürme düğmesi eklenmesi ve tedavi sorun yaratmaya başlarsa eklenen hücrelerin durdurulması. En önemli hedef ise bu yöntemi değişik kanser tiplerinde uygulayabilmek. Bunun için o kanser türleri hakkında biraz daha fazla bilgi toplamamız gerekiyor; böylece bağışıklık sistemi hücrelerini değişik kanser tiplerini takip edebilecek şekilde değiştirebileceğiz.

YA İŞE YARAMAZSA

Kısaca immünoterapiye yanıt vermeyen hastalardan bahsetmek istiyorum. Ama sakın moraliniz bozulmasın, bilimin yüzde 90’ı önünüze çıkan engelleri aşmaktır. Tedavilerin neden bazen işe yaramadığı tam olarak bilinmiyor ve bu konuda daha detaylı araştırmalar yapılması gerekiyor. Bir teori şu: Tedavi öncesi bazı hastalarda bağışıklık sistemi hücreleri tümöre karşı az da olsa bir tepki başlatmış oluyor ve immünoterapi sayesinde bu tepki güçlenerek tümörü yok ediyor. Tedavilere cevap vermeyen bazı hastalarda ise tümörün yakınlarında bile bağışıklık sistemi hücresi yok. Belki de bu hastalarda önce, bağışıklık hücreleri tümörün farkına varmalı. Bu sebeple bazı araştırmacılar, tedaviye yanıt vermeyen hastalarda kemoterapi gibi tedavi yöntemlerini immünoterapiyle birleştirmeyi düşünüyor.

İmmünoterapili kanser tedavisi kokteyllerinin başarıya ulaşması için gereken, hangi tedavilerin, hangi aşamada, hangi hastalara, hangi ölçüde uygulanacağının bulunması.

Sonuç olarak immünoterapi şimdiden pek çok insanın ömrünü uzattı ve yöntemler her sene daha da gelişiyor. Eğer immünoterapi araştırmacıların hayal ettiği seviyeye ulaşabilirse, yani riskler ortadan kaldırılıp daha çok hasta ve kanser tipi tedaviye yanıt vermeye başlarsa, belki de kanser kolayca çözülebilecek bir sorun haline gelecek! Hep birlikte bekleyip göreceğiz.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Cumartesi 17 MPH 17°
Kısmen Güneşli