22 ŞUBAT 2017
ÖNE ÇIKANLAR
SON DAKİKA
04 Şubat 2017 Cumartesi, 00:24:27 Güncelleme:09:07:38

İki haneli enflasyona yolculuk

 

Yılın ilk enflasyon rakamı açıklandı. Ocak ayında üretici fiyatlarında (ÜFE) yüzde 3.98, tüketici fiyatlarında ise yüzde 2.46’lık enflasyon olmuş. 2017 için yıllık yüzde 8’lik bir TÜFE beklentimiz olduğuna göre, bu hedefin yüzde 30’unu ocak ayında tamamlamış olduk. Üretici fiyatları tarafında ise yıl sonu için bir hedef yok. Ancak orada da son 3 ayda toplam yüzde 9’luk enflasyon üretici enflasyonu oluşmuş ve bu endeks yıllık yüzde 13.7 ile 2014 Kasım ayından itibaren en yüksek noktaya gelmiş durumda. Görüldüğü üzere her iki endeks bazında da enflasyon “alarm” veriyor.

ENFLASYONDAKİ ARTIŞ GEÇİCİ Mİ?

Bu ayki TÜFE enflasyon sepetinin alt kalemlerine baktığımızda gıda tarafında beklenenin üzerinde yüzde 6.3’lük bir artış var. Ayrıca yine TÜFE’yi yüksek çıkaran bir başka unsur olarak artan petrol fiyatlarının etkisi ile aylık yüzde 3.3 yükselen ulaştırma fiyatları. Yine döviz kurunun ay boyunca yükselmesinden etkilenen sağlık sektöründeki yüzde 4.7 ve ev eşyalarındaki aylık 1.8’lik artışlar TÜFE endeksini ciddi zorlamış. Kısaca ocak ayının TÜFE endeksi için kâbusu sırasıyla gıda, döviz kuru ve enerji fiyatlarındaki artış olmuş.

Şimdi de üretici fiyatlarına bakalım. ÜFE’de son 3 aydan beri çok ciddi artışlar oluyor. Ocak ayında da üretim yapan sektörlerden yüzde 29 artan petrol ve doğalgaz ile yüzde 7 artan ana metaller öne çıkıyor. Kısa bir toparlama da burada yapmak gerekirse; enerji yoğun, dövizle hammadde ithal etmek durumda kalan sektörlerin üretim maliyetleri ocak ayında ciddi yükselmiş.

Şimdi şu soruyu soralım: “Son birkaç aydır hem ÜFE hem de TÜFE’de ciddi sıkıntı çıkaran gıda, enerji hammadde fiyatları yükselmeye devam eder mi? Yüksek döviz kuru, enflasyonist baskı yaratmayı sürdürür mü?”

Gıda tarafından başlayacak olursak, son 2 aydır olumsuz iklim şartları tarım sektöründe üretim aşamasında ve hallerden ürünlerin raflara getirilmesinde ciddi bir sorun yarattı. Gıda fiyatlarında sadece 2 aydır yüzde 10’luk artış oldu. Tabii burada çiftçinin de kullandığı mazot fiyatlarının son 1 yılda yüzde 30 artmış olması etkili oluyor. Ancak şunu unutmamak gerekir ki; artan gıda enflasyon fiyatlarına rağmen yıllık oran bu sektörde hâlâ yüzde 7.7 seviyesinde. Türkiye’de ortalama gıda enflasyonu yıllık yüzde 9-10 bandında gider. Ancak 2016 yılının büyük kısmında gıda fiyatlarında son derece düşük artış yaşandı. Kısaca, 2017 boyunca iklim şartları ve artan petrol fiyatları, hatta Rusya ihracat pazarının açılması gibi bir ihtimal de düşünüldüğünde gıda fiyatları bizi bu sene terletecek gibi gözüküyor.

Gelelim enerji fiyatlarına. Brent petrol yıl başından beri aynı yerde, 55 dolar seviyesinde. Ancak burada küresel piyasalarda alınan spekülatif pozisyonlara, ABD ve AB’deki yukarı revize edilen büyüme rakamlarına ve OPEC’in üretim kesintilerine baktığımızda, yıl sonu 60-65 dolar bandındaki tahminlerin “çok uçuk” olmadığı anlaşılıyor. Yani petrol fiyatları da, bize bu sene enflasyon bağlamında yüzümüzü güldürecek bir hikâye müjdelemiyor.

Son olarak da kur tarafından bahsedelim. Yılbaşından beri baktığımızda yüzde 5 devalüe olmuş bir kurumuz var. Hatta bir ara bu oran yüzde 7’lere kadar çıkmıştı. TCMB’nin TL faizlerini yüzde 11’lere kadar çekmesiyle buradaki yangın şimdilik sönmüş görünüyor. Ancak kur tarafı özellikle içeride referandum, dışarıda da Trump sonrası yaşanan türbülans devam ettiği sürece kurun daha fazla aşağıya gelmesini beklemek biraz naiflik olur. TCMB’nin hamleleri kur üzerinde baskı oluşturmakla beraber, TL’nin değer kayıplarını “yakın zamanda geri alması” bu konjonktürde çok kolay değil. Bu sebeple kur üzerinden de enflasyona baskı devam edecek gibi.

Toparlıyorum...

İki haneli enflasyonu ilk çeyrek sonunda görürüz. TCMB’nin hamleleri sonrası “enflasyonla mücadele edildiği” algısı yeniden güçlendi. Bu iyi haber! Ancak yeterli değil. Hem TCMB’nin bu mücadeleye devam edeceğine piyasayı ikna etmesi hem de fiyatlamalar açısında “ülke algısının” bir an önce toparlanması gerekiyor.


SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
Kalan karakter : 300
HAVA DURUMU
Salı 4 MPH 10°
Az Bulutlu