Öne Çıkanlar
Son Dakika
18.11.2017 - 07:11 | Güncelleme:

Döviz kuru yükselirken akla gelen istatistikler

 

Hepimiz pür dikkat kurları izliyoruz değil mi? Rekor kıran döviz kurları birbiri ardına sıralanıyor. İngiliz Sterlini 5.1 TL oldu. Euro/TL 4.60’la tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Hepimizin ekonomi barometresi olan Dolar/TL paritesi de yılbaşında gördüğü 3.90 rekorunu yeniden tazeledi.

Döviz kurları alıp başını giderken Bloomberg HT muhabirleri de haftalardır sokağın, iş dünyasının, siyasetin nabzını tutmaya çalışıyor. İstisnalar olsa da kimse durumdan memnun değil!

Türk Lirası değer kaybettikçe benzine, köprüye, harçlara, ulaşıma yağmur gibi zam geldiğini gören vatandaş karalar bağlamış durumda. Motorin, gübre, hatta saman bile ithal olunca çiftçi de isyanlarda. Döviz arttığında ilgili ilgisiz bütün harcamalarının ertelendiğini daha önce acı tecrübeyle öğrenmiş esnafı ileri vadeli çeklerin sıkıntısı basmış. İthalatçı zaten burnundan soluyor. Halinden en memnun olmasını beklediğin ihracatçı bile yurtdışından gelen, “Senin paran çok devalüe oldu. Biraz fiyat düşür” baskısı yemeye başladığı için kur daha fazla değer kaybetmesin istiyor.

Kısaca kur arttığında, özellikle kısa sürede hızlı artıp geri gelmediği durumda Türkiye ekonomisinde memnun olan paydaş bulmak zor! Peki biz sürekli, “Faiz çok yüksek! Düşük faiz olsun ki yatırımın, istihdamın önü açılsın” derken kur/ekonomi denklemini iyi okuyamadık mı?

BİRKAÇ İSTATİSTİK...

2011’deki yüzde 10’a yaklaşan ve 2009 krizinde yüzde 1.5’e inen seviyeyi bir kenara koyarsak “Türkiye son 15 yıldır ortalama yüzde 5 civarı cari açık veriyor”. Düşürdük dediğinizde yüzde 4, arttı dediğinizde de yüzde 6’lar görülmüş.

Türkiye 2017’de kamu ve özel (cari açık + banka + reel sektör kredi ödemeleri) yaklaşık 200 milyar $ yurtdışından finansman ihtiyacı duymuş. Kabaca GSMH’nin yüzde 23’üne tekabül eder. Bu rakam 2012 yılında 150 milyar dolar seviyesindeydi ve o zaman da kabaca GSMH’nin yüzde 20’sine geliyordu. Dünya Bankası 2012’de yurtdışı finansman ihtiyacı oranlarına göre ülke sıralamasında Türkiye’yi en kırılgan 6. sıraya koyuyormuş. Bugün de benzer bir yerdeyiz. Değişen tek şey; 5 senede dış borçlanma ihtiyacında kamunun payı azalırken özel sektörün (şirketlerin) payı artmış.

Döviz ihtiyacı durumunda bakılan iki kaleme; dış ticaret açığımız ve Merkez Bankası rezervlerine de hızlıca göz atalım. TCMB net rezervlerinin GSMH’ye oranı 2012’de yüzde 6. Bu oran 2017’de yüzde 4’ün altına düşmüş. Bugün, olası döviz ihtiyacına daha kısıtlı cevap verebilecek bir Merkez Bankamız var. Diğer yandan 2017 yılında kabaca 75 milyar dolarlık ticaret açığı vermesi beklenen ekonomimiz, 5 yıl önce de 80 milyar dolar ticaret açığı veriyormuş. 5 sene önce 110 $’da seyreden brent petrol fiyatları bugün 60 $’a gerileyince Türkiye yaklaşık 30 milyar $’lık ekstra ticaret açığı vermekten kurtulmuş oldu. Eğer petrol fiyatları 100 $’larda kalsaydı bugünkü ticaret açığımızın 100 milyar $’ın üzerinde olması kaçınılmazdı.

Evet, düşük faiz yatırım ortamı için elzem şartlardan biri. Ancak eğer söz konusu ekonomi tasarruf eksiği sebebiyle bu derece yurtdışı finansman ihtiyacına bağımlıysa ve eğer üretim modeli “ithal teknoloji ve ithal hammadde - düşük katma değerli ürün” üzerine kuruluysa faiz kadar kur da stratejinin önemli bir parçası olmak durumunda. Faizi kura tercih etmek (ya da tersi) bizim gibi gelişmekte olan ekonomilerde ciddi sıkıntılar yaratabilir. Faizi gereksiz yüksek tutarsanız değerli bir kurunuzun yarattığı cari açık sorununuzla baş başa kalırsınız. Şartlar oluşmadan (düşük enflasyon, bütçe açığı gibi) düşük faiz/değerli kur politikası izlerseniz ve bir de üstüne dış finansman ihtiyacınız varsa o zaman da ekonomin kılcal damarlarını kangren yapabilirsiniz.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 19 Kasım 2017 Pazar 23:14
    Teşvik iş yapana değil yandaş verilerek oy hesabı yapılırsa, ekonominin varacağı nokta burasıdır. Bir şirketi bile en az 7 kişi yönetirken, koca bir ülkeyi tek kişi yönetir ise sonuç bu kadar olur.
  • Misafir 19 Kasım 2017 Pazar 17:05
    Az bile bu millete
  • Misafir 19 Kasım 2017 Pazar 16:32
    Ben emekiyim 1400 tl maaş alıyorum yaşamaya çalişiyorum birikimi tl de tutun denildi paramizda eridi dövüzde tutan katladi elimizdeki birikimi nasil koruyabiliriz
  • Misafir 19 Kasım 2017 Pazar 11:29
    İthalata bağımlı bir ekonomide kur etkisi, iç piyasada TL maliyetlere zam olarak yansir, enflasyonda bu zammi millete odetmektir.
  • Misafir 19 Kasım 2017 Pazar 07:36
    Bence serbes piyasa işe yaramadı eski sistem bundan iyiydi en azından tl rabet vardı şimdi maaşı çeken dövüz bürosuna koşuyor çünkü ev kirası ödeyecek vatandaş dükkan kirası ödeyecek ne yaspsın benim tl variken banane yahudü nün parasından parası başında paralansın derim selamlar iyi günler.
  • Misafir 18 Kasım 2017 Cumartesi 22:35
    Faiz lobisi diyorlar Amac para kazanmak degil mi Dusur faizi Kur yukselsin Eger elbise dar ise Hep bi tarafin acik
  • Misafir 18 Kasım 2017 Cumartesi 20:14
    Yerden göğe kadar doğru............................................................................ ....
  • Misafir 18 Kasım 2017 Cumartesi 13:30
    Faizi bu ortamda indirecek adimlar TL devaluasyonuna neden olur. Suclu hukumet olarak gorunmuyorsa da devaulasyon krizden kurtulmak icin gecmiste de tercih edilmis iyi bir yoldur. Suc baskasinin da olursa (tcmb) tadindan yenmez. Insaat sektoru de canlanir
  • Misafir 18 Kasım 2017 Cumartesi 08:50
    Kurun yükselmesi zaten daha fazla faiz demek.indir faizi,gör kur nereye,faiz nereye,enflasyon nereye gidiyor.herkez biliyor,ama siyaset geregi konuşmalar
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Cuma 18 MPH 17°
Az Bulutlu