Son Dakika
14.02.2018 - 03:50 | Güncelleme:

Dövizle borçlanma ve şirketler

 

Türkiye’nin en yumuşak karınlarından biri şirketlerinin borçluluk oranı. Resmi rakamlara göre Türkiye’nin 2017 sonu itibarıyla kamu ve özel toplamı olmak üzere devlet borcu, hane halkı borcu ve reel sektör borcunun GSYH’ye oranı yüzde 146. Bu oranın gelişmekte olan ülkeler liginde karşılaştırmasını yaptığımızda Çin’de yüzde 298, G.Kore’de yüzde 300, Macaristan’da yüzde 220, Brezilya’da yüzde 178 buluyoruz. Bizden daha düşük borçlu ülkeler de var. Bahsi geçen geniş tabanlı borç stoku oranı Hindistan’da yüzde 105, Meksika’da yüzde 98. Bu oranlara bakıldığında Türkiye’nin geniş tabanlı borç stoku oranı “alarm verme” seviyesinde değil.

Ancak geniş tabanlı borç stok rakamını biraz ayrıştırınca başka sorunlar ortaya çıkıyor.

Türkiye’nin kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 33 seviyesinde. Bu oran bütün dünya ülkeleri için oldukça iyi bir borçluluk oranı. AB ülkelerinin 2016 sonu için ortalama kamu borçlarının GSYH’ye oranı yüzde 83’lerde.

Hane halkına geliyorum. Türkiye’de hane halkının toplam borcu kabaca 450 milyar TL civarında ve GSYH’ye oranı da oldukça düşük: Yüzde 18! Bu oranın gelişen ülkelerde kabaca ortalaması yüzde 35’ler seviyesinde.

REEL SEKTÖRÜN DURUMU

Reel sektörün toplam borcu yaklaşık 140 milyar dolar civarında. Diğer yandan Türkiye’de reel sektörde bulunan ve döviz borcu bulunan 2 bin 118 şirket toplam döviz borcunun yüzde 83’ünü oluşturuyor. 20 bin civarındaki şirket de toplam borcun yüzde 17’sini oluşturmakta. Reel sektörün borçluluk oranı da hızla artmakta. 2015 yılında 110 milyar dolar olan finans dışı reel sektör borcu 2017 yılında 140 milyar dolara dayanmış vaziyette. Diğer yandan bankalar son 3 yıldır dış borçlarını 10 milyar dolar civarında azaltarak 130 milyar dolara kadar düşürdüler.

TEDBİRLER İŞE YARAYACAK MI?

Bu noktadan bakıldığında Türkiye’nin toplam dış borcunda bir sıkıntı olmayabilir ancak bankacılık dışı reel sektördeki hızlı borçlanmanın ve toplam döviz borcundaki asimetrik dağılımın mutlaka ele alınması gerekiyordu.

Reel sektöre gelen borçlanma tedbirleri işe yarayacak mı?

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek yakın zamanda reel sektör şirketlerinin dövizle borçlanması konusunda bazı düzenlemeler yapılacağından bahsetti. Buna göre 15 milyon doların altında döviz kredisi bulunan küçük ve orta ölçekli şirketler için “3 yıllık toplam döviz geliri” kıstası getiriliyor. Artık bu şirketler 3 yıllık toplam döviz gelirlerinin üzerinden borçlanamayacaklar. 15 milyon doların üzerinde borcu olan reel sektör şirketleri için de “döviz pozisyonu hedge etmek”, bir başka ifadeyle bu şirketler için döviz borcunun güncel olarak takibi ve muhtemelen Merkez Bankası ile bu bilginin paylaşımı gerekecek.

Peki ya döviz borcunu hedge etmek konusunda başarılı olamazsa ne olacak? Bu şirketlerin (borcu 15 milyon dolardan fazla olanlar) risk yönetimi konusunda başarılı olamadıkları durumda devreye girecek bir mecra var mı? Büyük şirketlere de toplam alabilecekleri döviz pozisyonu hakkında neden bir oran ya da kıstas (son 3 yılın döviz geliri gibi) konulmamaktadır?

Sonuç itibarıyla reel sektörün dövizle imtihanı için iyi niyetli bir gelişme olarak düzenlemeleri yerinde buluyorum. Ancak daha çok soru var akıllarda ve zamanla bunlara da cevap vermek gerekecektir.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 14 Şubat 2018 Çarşamba 09:50
    Büyüme bu ucuz finansmanla oldu,kur artmadıgı için,bankalara soyulmadan,kur artınca bedel ödeme zamanı geldi,büyüme ters etkilenecek,çok sayıda firma zorda
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Pazar 32 MPH 22°
Gök Gürültülü Sağanak Yağışlı