Öne Çıkanlar
Son Dakika
29.11.2017 - 07:22 | Güncelleme:

‘Bitkiselse zararsızdır’ demeyin!

 

İnsanoğlu var olduğundan beri elini attığı yerden şifa gelecek diye umuyor. Bitkiler, bu arayışın en önemli aktörlerinden biri. Son yıllarda doğaya dönüş akımıyla birlikte bitkisel ürün kullanımı çok artsa da bu, bizim hayrımıza oldu denebilir mi belli değil 

YAKIN zamanda kalabalık bir uzman grubu ve uzun süreli bir emeğin ürünü olan, içinde yer alan 123 bitkinin etkisi, yan etkisi, ilaç etkileşmeleri, kullanım süresi, kullanılmaması gereken durumlar, uyarılar, önlemler gibi tüm bilgileri bir arada bulunduran bir kaynak kitap yayına hazırlandı. 123 bitki monografı ve her bitkinin orijinal fotoğrafı bulunan kitap, 99 yazar ve 6 editörün emeği.

Akademisyen Yayınevi’nden çıkan, Farmakognozi ve Fitoterapi Derneği’nin alanda uzman dr., doçent, profesör unvanlı tüm üyelerini bir araya getirerek hazırladığı ‘FFD Monografları Bitkiler ve Etkileri’ kitabı vesilesiyle, kitabın editörlerinden Hacettepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğretim görevlisi Prof. Dr. Ömür Demirezer’le bitkisel tedavi arayışlarında doğrular ve yanlışlar üzerine konuştuk.

‘ECZACINIZA DANIŞIN!’

- Bitkiler doğal oldukları için zararsız mıdır?

Tıbbi bitkilerin doğru kullanıldığında tedavi edici etkileri vardır. Bitkilerle ilgili “Doğalsa zararsızdır” şeklindeki yanlış kanı ve ilginin yarattığı pazar sonucu, kalite göz ardı edilerek üretilen ürünlerle toplum sağlığı tehlikeye atılıyor. Ürünün bitkisel olması hiç kimyasal içermediği anlamına gelmez. Zaten etkilerini de bu kimyasallar nedeniyle gösteriyorlar. Kimyasal ilaçlara güvensizlik, medya organları aracılığıyla yapılan satış ve tanıtım kampanyaları ve daha pek çok neden, kişileri bitkisel ilaçlara yönlendiriyor. Oysa ki kalite standartlarını sağlasalar dahi, bitkisel ürünlerin, konvansiyonel ilaçlarla etkileşime girebilecekleri ve bu etkileşimin istenmeyen sonuçları olabileceğini unutmamak lazım.

- Listelediğiniz 123 bitki arasında “Her şartta zararsızdır” diyebilecekleriniz var mı?

Hiçbir bitki için bunu söyleyemeyiz. Doz her zaman önemli. Uygun dozda kullanıldığında yararlı, aksi halde zararlı olabilirler.

- Bitkilerden faydalanmak isteyenler aktarlara mı, eczacılara mı danışmalılar?

Türkiye’de ‘bitkilerle tedavi’ yaygın olarak hâlâ aktarlar, aile büyüğünden öğrenmişler ve konuyla ilgili eğitimi olmayan akademik unvanlı kişiler tarafından uygulanıyor. Ya da komşudan, arkadaştan, basından duyduklarıyla kendi kendilerini tedavi ediyorlar. Bu, ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlıyor. Bu konuda eğitim alan tek meslek grubu eczacılardır. Son yıllarda doktorlar da bu konuya ilgi duydular.

‘RUHSAT ÖNEMLİ’

- Bir bitkinin ne zaman, ne şartlarda toplandığı, nasıl kurutulduğu ya da başka bir işlem gördüğü yaratacağı fayda/zarar açısından belirleyici midir?

Günlük ve mevsimsel değişkenlik, toprak yapısı, coğrafi bölge, yükseklik, iklim, toplama teknikleri, kurutma, toplama sonrası ulaşım ve saklama, ekstraksiyon yöntemi, ürün kalitesine etki eden faktörlerdir. Adaçayını Alanya’dan topladığınızda içindeki uçucu yağ miktarı yoğun olduğu için kokuludur, Ankara’da yetiştirdiğinizde aynı sonucu alamazsınız. Bu, Ankara’da yetişen bitkinin etkili uçucu yağları içermediği anlamına gelebilir. Doğru bitkiyi, doğru bölgeden, doğru zamanda toplamak gerekir ki içerdiği etkili maddeler istenen düzeyde olup etki gösterebilsin.

- Bitkisel tedaviler Batı tıbbı tedavilerinin yanı sıra ya da yerine kullanılabilir mi?

Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan ürünler ve bitkisel ilaçlar bu amaçla kullanılabilir. Bu ruhsatın önemi şudur: Sağlık Bakanlığı ruhsat vermeden önce ürün analizi ister, kriterlere uygunsa ruhsat verir. Benim daha önce yaptırdığım bir yüksek lisans tezinde Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlı 6, diğer kuruluşlardan izinli 7 ürünü analiz ettik ve sonuçta Sağlık Bakanlığı ruhsatı olmayan 7 üründe bitki ekstresinin ya yok denecek kadar az ya da hiç olmadığını, içine saf kimyasal bileşikler eklendiğini gördük.

‘KALİTESİZ ÜRÜN ETKİLİ OLAMAZ’ 

- Bitkilerden yapıldığı söylenen besin takviyelerini faydalı buluyor musunuz?

Tıbbi bitkiler içerdikleri etkili bileşiklere göre farklı hastalıklarda etkili, doğru kullanımda faydalı olabilirler. Ancak aynı bitki ürün haline getirildiğinde bazı sahtecilikler olabiliyor. Ya içinde hiç bitki ekstresi bulunmadan, tamamen dolgu maddesi olarak piyasaya çıkıyor ya daha ucuz benzer bitkilerle karıştırılıyor. Bunların tespiti ancak analiz ile mümkün. Kalitesiz ürün etkili olamaz.

- Bunları nasıl ayırt edeceğiz?

Türkiye’de 2 tip ürün var: TİTCK’dan (Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu) ruhsat alan ‘Geleneksel Bitkisel Tıbbi Ürün’ ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan ruhsatlandırılan gıda takviyeleri. Gıda takviyeleri, beyana dayalı olarak pazarda yer bulurken, TİTCK’dan ruhsatlı olanlar kalite kriterlerini ölçen tüm analizleri yapılmış olarak piyasaya çıkıyor. İçerikleri tam kontrol edilmemiş ürünler denetimden de muaf oldukları için geri dönüşü olmayan toplum sağlığı sorunlarına yol açıyor, dolayısıyla sağlık harcamalarını da artırıyorlar. Geçtiğimiz yıllarda FDA, Amerika’da bitkisel takviye satan marketlerdeki ürünlerin etiketlerinde yazan içeriğe sahip olmadıklarını hatta boş olduklarını belirtmiş. Biz bu tespiti FDA’den önce yaptık.

‘BİLİMİN SÜZGECİNDEN GEÇMEYEN HİÇBİR ŞEYE İNANMAYIN’

- Bir yandan da çeşitli medya kanallarında bitki öneren tavsiyeciler mevcut. Bunlara güvenelim mi?

Medya kanallarından (konunun uzmanları bile olsa) önerilerde bulunulması çok yanlış. Çünkü dinleyen, seyreden ya da okuyan kişilerin sağlık durumları, aldıkları ilaçlar, operasyon öncesinde mi ya da sonrasında mı olduğunu bilmeksizin yapılan öneriler tehlikeli olabilir. Bu önerileri yapan kişilerin hemen hepsi alan dışı kişiler. İnsanlar da zaten bitki kullanmaya meyilli oldukları için, doğru mu yanlış mı araştırmadan kullanıyorlar. Sonuçta karşılaşılan ölüm vakaları hiç de az değil. Ben diyorum ki vatandaş bilimin süzgecinden geçmemiş hiçbir şeye inanmasın.

‘SAHTECİLİK TEDAVİYİ GÖLGEDE BIRAKIYOR!’

- İlaçların yan etkileri gün geçtikçe daha çok insanın ilaç kullanımından soğumasına ve bunun yerine ‘doğal’ tedavi seçeneklerine yönelmesine yol açıyor. Sizin bu konuda yorumunuz nedir?

Bitkisel ürünler, farklı yapılarda, çok sayıda kimyasal madde içerirler ve tıpkı ilaçlar gibi yan etkileri olabilir. İlaçlar, güçlü etkili kimyasal tek bir etkili maddeden oluşurken, bitkisel olanlar ise daha zayıf etkili pek çok maddeyi bir arada içerir. Tamamen doğal olarak lanse edilen özellikle bitkisel afrodizyak ve zayıflama ürünlerinde ilaç olarak kullanılan sentetik kimyasal maddelere rastlanabiliyor. Bu ürünlere katıştırılan maddelerin, ilaç olarak doktor kontrolü altında kullanılması gerektiğinden bazı kötü yan etkilerinin olduğunu da unutmamak lazım. Tıbbi bitkisel ürünlerin modern tıp uygulamalarına entegre olabilmeleri için kalite, etkinlik ve güvenlilik kriterlerini mutlaka sağlamaları gerekiyor. Sahtecilikler ve bilinçsiz kullanım yüzünden bitkilerin tedavi edici etkileri ne yazık ki gölgede kalıyor.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Perşembe 20 MPH 16°
Az Bulutlu