SON DAKİKA
HABERTÜRK Gazetesi yazarlarının köşeleri, saat 9:00'dan itibaren güncellenmektedir.

Safra taşı hastalığı

11 Nisan 2011 Pazartesi, 14:04:54 Güncelleme:14:04:54
Dr. Tuncay Filiz

Dr. Tuncay Filiz

[javascript protected email address]

Ses almak kadar ses vermek de görevdir, erdemdir. Ama kimi yerde sessiz kalmak da aynı şeydir. Hani sessizliğin sesine kulak verilir ya, işte en az onun kadar fazilettir. Sessiz safra taşları da öyledir. Ses vermiyorlarsa dokunmamak en doğru seçenektir.

 

Kaç çeşit safra taşı vardır?

 

Üç çeşit safra taşı vardır. Kolesterol taşları, pigment taşları ve mikst taşlar. En sık görülen safra taşları, kolesterol ve mikst taşlarıdır.

 

En sık kimlerde görülür?

 

En sık, orta yaştaki kadınlarda görülür. Genç kadınların ise doğum yapmış olanlarında daha sıktır. Ayrıca östrojen kullanan kadınlarda, kullanmayanlara göre daha sık görülmektedir. Erkeklerde safra taşı hastalığına daha az rastlanır. Düşük kalorili bir diyet ile hızlı bir kilo kaybı, safra taşına neden olabilir. Çocuklarda safra taşları, sıklıkla doğuştan kan hastalıkları ile birliktedir.

Soya çeker mi?

 

Evet, soya çekim gösterilmiştir. Birinci derece akrabalarda safra taşı olasılığı iki misli daha sıktır.

 

Safra çamuru ne demektir?

 

Kolesterol içeren safra taşları, sıklıkla mikro kristaller halindedir. Ultrasonografide bu görünümleri safra çamuru olarak tanımlanır. Safra çamuru kolesistit, kolanjit ve pankreatit gibi hastalıklara yol açabilir. Safra çamuru kaybolabilir, devam edebilir ya da mikro kristallerin büyümesi ile safra taşına dönüşebilir.

 

Pigment safra taşı nedir?

 

Pigment safra taşları; kalsiyum tuzları, safra ve proteinlerden oluşur. İki tipi vardır; siyah ve kahverengi pigment taşları... Siyah pigment taşları ileri yaşlarda ve beslenme bozukluğu olanlarda sıktır. Kahverengi pigment taşları ise sıkı diyet yapan ve sebze ağırlıklı beslenenlerde sık görülür. Safra kesesi alındıktan sonra gelişen safra taşlarından bunlar sorumludur. Yumuşak olduklarından endoskopik yolla kolayca parçalanıp çıkarılırlar.

 

Ne tür şikayetlere yol açar?

 

Safra taşlarının büyük kısmı sessizdir. Sessiz taşların tipik bulguları yoktur. Bulgu verenleri ise bulantı, gaz ve sağ üst karın ağrısına neden olurlar.

 

Safra koliği nedir?

 

Bilier kolik olarak da bilinir. Safra kesesine özel bir ağrıdır. Safra kesesi ağrısı, genelde yemeklerden 15-30 dakika sonra başlar. Karnın sağ üst yarısında ya da göğüs kafesinin hemen altında hissedilir. Aralıklı olarak gelir ve sıklıkla sırta yayılır. Genelde sabit karakterde bir ağrıdır, yani azalıp çoğalmalar göstermez. Ağrının süresi 3-4 saat kadardır. Bulantı ve kusma da görülebilir. İltihaplanma yoksa ateş olmaz. Ağrı atakları günler ya da aylar arası olabilir.

 

Asemptomatik safra taşları nedir?

 

Başka nedenlerle yapılan ultrasonografide tesadüfen saptanan safra taşlarıdır. Sessiz safta taşları dediklerimiz bunlardır. İltihaplanma ve ağrı yapma olasılığı yüzde 1’den azdır. Bir sıkıntıya yol açmadıkları sürece tedavi edilmelerine gerek yoktur.

 

 

 

Akut taşlı kolesistit nedir?

 

 

Safra kesesi kanalının taş ile tıkanması ve iltihaplanmasıdır. Safra taşı hastalığının en sık ve en ciddi komplikasyonudur.

 

 

 

Safra taşları nasıl tedavi edilir?

 

 

Asemptomatik olanlarda tedavi uygulanmaz. Akut taşlı kolesistit ve safra koliklerinde ise laparoskopik kolesistektomi yapılır. Laparoskopik kolesistektomi uygulanamayan durumlarda safra taşlarını eritici ilaçlar kullanılır.

DİĞER YAZILARI


TÜM YAZILARI İÇİN TIKLAYIN