HABERTÜRK Gazetesi yazarlarının köşeleri, saat 9:00'dan itibaren güncellenmektedir.
Ercan Kumcu

Ercan Kumcu

[javascript protected email address]

Çin artık daha yavaş mı büyüyecek?

27 Temmuz 2013 Cumartesi, 12:45:02Güncelleme: 14:14:12

Yıllardır Çin ekonomisi dünyanın üretim merkezi görevini gördü. Yabancı sermaye üretimini Çin'e kaydırdı. Çin işçisi üretti. Ürettiği mallar dış dünyaya satıldı. Çin ekonomisi ihracatın verdiği ivmeyle hızla büyüdü. Çin ekonomisi büyüdükçe, hammadde ihtiyacı arttı. Hammadde fiyatlarını Çin belirler oldu. Çin'den büyümenin hızlandığı haberleri geldikçe emtia fiyatları fırladı. Çin ekonomisinde büyüme yavaşladıysa, emtia fiyatları inişe geçti. Çin küresel ekonomik dengeleri belirleyen önemli bir aktör konumuna geldi.
Bugün Çin, Amerika'dan sonra dünyanın ikinci büyük ekonomisi konumunda. Dünyadaki hammadde tüketimi sıralamasında Çin ya birinci ya da ikinci sırada. Çin ekonomisi çok büyük, ama Çin hâlâ fakir bir ülke. Kişi başına gelir 9000 dolar civarında. Kişi başına gelir sıralamasında dünyanın 123'üncü ülkesi. Gelir dağılımı bozuk. Ülkenin kıyı kesiminde servet ve gelir yüksek. İç kesimlerde kişi başına gelir 1000 doların altında. Çin ekonomisi merkezden yönetiliyor. Birçok mal ve hizmet fiyatları devlet denetiminde. Bölgeler arası göç izne tabi. Ücretler ülkenin doğu kesiminde göreli olarak yüksek ve yükselmeye devam ediyor. Batı kesimlerinde ise emek neredeyse bedava.

YAPISAL SORUNLAR

2008 yılında başlayan küresel krizle beraber küresel dengeler altüst oldu. Çin'in en büyük müşterileri olan gelişmiş ülkeler ekonomik büyüme sorunu yaşamaya başladı. Çin dış şartların olumsuzluklarını gidermeye yönelik olarak dünyanın en güçlü ekonomisini canlandırma programını devreye soktu. Programın büyüklüğünü göstermek için şu iki rakam yeterli: Amerika'daki canlandırma programının büyüklüğü milli gelirin yüzde 5.6'sı kadardı. Çin'deki yüzde 12'yi geçmişti. Çin ekonomisi böylesine güçlü bir canlandırma programına tepki verdi, ama eskisi kadar değil. Çin'de büyüme düştü, düşmeye de devam edecek gibi görünüyor. Bu yıl Çin ekonomisinin yüzde 7.8 büyüyeceği tahmin ediliyor. Geçmişte yıllık yüzde 10'un üzerinde büyüyebilen bir ekonomi için bu performans tatmin edici değil.
2020 yılından önce Çin'de nüfusun düşmeye başlayacağı tahmin ediliyor. 2050 yılında bakılmaya muhtaç nüfusun toplam nüfusa oranının yüzde 40'ı geçeceği düşünülüyor. Çin birçok hammaddede zaten kendine yeterli değildi. Giderek daha da yetersiz hale geliyor. Dünya nüfusunun neredeyse dörtte biri Çin'de yaşarken, Çin'deki tarım yapılabilen alan dünyadaki tarım yapılabilen alanların yalnızca yüzde 7'si. Çin ekonomisi birçok açıdan zor bir döneme giriyor. Yıllık ekonomik büyümenin yüzde 2'lere dahi düşebileceği tahminleri yapılıyor. Böyle bir ekonomik performans Çin'in siyasal bütünlüğünü tehdit edecek boyutta olabilir.

YENİ STRATEJİ

Çözüm olarak ekonomide devlet kontrollerinin azaltılması, mal ve hizmet piyasalarının dış rekabete açılması, tüketimin teşvik edilmesi ve tasarruf eğiliminin azaltılmasına yönelik önlemeler alınması tavsiye ediliyor. Bu yöndeki düşünceler Çin otoriteleri katında da giderek taraftar bulmaya başladı. O nedenle ekonomik büyüme düşüş eğiliminde olduğu halde, eskisi kadar güçlü ekonomiyi canlandırma programları devreye alınmıyor. Alınan önlemler, devlet yatırımlarını artırmak yerine, daha çok özel kesim yatırım ve tüketimini teşvik etme yönünde. Geçenlerde faiz oranlarındaki tabanın kaldırılması bu yönde değerlendirilmeli.
Çin ekonomisi bir gecede devlet güdümlü olmaktan çıkıp özel kesim önderliğinde büyüyen bir ekonomi elbette olmayacak. Bu yöndeki yol çok uzun ve zorlu. Çin'i sıkıntılı bir dönem bekliyor gibi görünüyor.

Diğer Yazıları

Zamanlamanın iki parametresi

  • Yayın Tarihi: 31/08/14 03:57
  • [javascript protected email address]
İki yıldır Amerika'da parasal genişlemenin ne zaman sonlandırılıp parasal sıkılaştırmanın ne zaman başlayabileceği tartışılıyor. Parasal genişleme yavaşlamaya başladı. Önümüzdeki ay büyük bir olasılıkla parasal genişleme duracak. Şimdi tartışma parasal...
Devamını Oku

Geç kalmak ya da erken hareket etmek

  • Yayın Tarihi: 30/08/14 05:07
  • [javascript protected email address]
Amerika Merkez Bankası (FED) ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) piyasalara karışık sinyaller vermeye devam ediyorlar. Karışık sinyallerin bir nedeni gelişmiş ülke merkez bankalarında çoksesliliğin, bir sorun değil, aksine şeffaflığın bir gereği olarak...
Devamını Oku

İndi mi? Sabit mi kaldı?

  • Yayın Tarihi: 28/08/14 00:40
  • [javascript protected email address]
Merkez Bankası daha önce politika faizi olarak nitelendirdiği bir hafta vadeli repo faizini değiştirmedi. Buna karşılık marjinal fonlama oranı olarak nitelendirdiği gecelik faiz oranının üst limitini 0.75 puan düşürdü. Bunu yaparken "kısa vadeli...
Devamını Oku

Hedef çoğalınca risk artıyor

  • Yayın Tarihi: 18/08/14 00:11
  • [javascript protected email address]
uzun süre çok düşük kalmasıyla yatırımcıların getiri avına çıkıp aşırı risk almalarından çıktığı yönünde genel bir görüş birliği var. Eğer öyleyse, küresel krizin çıktığından bu yana gelişmiş ülkelerde faizlerin yeniden çok düşük düzeyde olması ve çok...
Devamını Oku

Avrupa’nın işi zorlaşıyor

  • Yayın Tarihi: 17/08/14 00:39
  • [javascript protected email address]
Avrupa ekonomileri artık toparlanmaya geçti derken, gelen veriler Avrupa'nın beklenen toparlanma içinde pek olmadığını gösteriyor. İtalyan ekonomisi yeniden resesyona girdi deniyor. Aslında İtalya resesyondan hiç çıkmamıştı. Son 12 çeyrekte İtalyan...
Devamını Oku
Tüm Yazıları