Son Dakika
06.02.2018 - 03:45 | Güncelleme:

Kurda reel değerlenme şart

 

Her ekonominin olduğu gibi Türkiye’nin de kısa vadeli ve zamana yayılmış kemik sorunları var. Ekonominin bir de kısa vadeli sorunları var. Bunlar dönemsel olarak gelip geçiyorlar. Kimi zaman ise kalıcı hasar bırakarak. Örneğin kur şoku. Bir dizi olayın ardından kur şoku göğüsleniyor, TL devalüe oluyor. Ardından ithal girdiye bağımlı sektörler fiyatları ayarlıyor. Buna gıda da dahil. Mazot, gübre vs birçok kalem ithal. Bir anda fiyatlar genel düzeyi artıyor. Reel getiri beklentileri onu izliyor. Tahviller satılıyor ve yeni bir faiz dengesi oluşuyor. Merkez Bankası buna sıkılaşarak yanıt veriyor.

İleri dönük enflasyon beklentileri bir kez arttıktan sonra doğal olarak faiz iştahı yukarıda bir seviyeden oluşuyor. Kredi maliyetleri coşuyor. Sadece kaynak pahalı hale geldiği için değil aynı zamanda oynak ve tahmin edilemez bir yapıya ulaştığı için. Örneğin böyle bir dönemde kirasına zam yapmayarak zorlu şartları işaret eden kiracılar da hayat pahalılığından dem vurup enflasyonun iki katı zam talep eden ev sahipleri de bulabilirsiniz. Kolektif rasyonalite kayboluyor. Üretici fiyatları 2 çeyrekte 10 katına çıkıyor ve işletmeyi kâr yapısını koruyarak çevirmek güçleşiyor.

Borsada işlem gören ya da özel yatırım alacak şirketlerin değeri düşüyor. Neden? Çünkü risksiz faiz oranı artıyor. Yani parayı devlete borç verseniz zaten o devletin hazinesi size %13-14’e kadar faiz ödeyen tahvil sunuyor. Üstüne bir de kamu devreye girip fazladan fon talep edince, başka bir deyişle borçlanıp ekonomiyi canlandırmayı tercih edince güçlü çift haneli büyüme, göze batan bir çifte açık tehlikesi ve rekor düşük kur kokteyli ortaya çıkıyor.

Reel olarak güçlü kur, 2000’li yıllarda Türkiye’nin dezenflasyon sürecine katkıda bulunurken ticaret açığının artmasında da etkili oldu. Yatmadan önce yenen yemek gibi. Karnımız doydu ve rahat uyuduk ama kalorisini yakmak zor oldu. Düşük tasarruf ve ithal girdi de eklenince sonuçlar malum. Bu yüzden ben kalıcı bir güçlü kurdan yana değilim. Ne var ki 2019 seçimlerine kadar acı reçete kıvamında bir reform ortamı beklemek güç. Bu yüzden yüksek enflasyonu düşürme, potansiyele yakın büyüme arzusunu tatmin etme ikilemine bir merhem gerekiyor.

Döviz tevdiat hesapları şişmeye devam ediyor. Enflasyon beklentileri %9-9.50’ye geriledi! Ancak birçok varsayıma bağlı şekilde. Gıda fiyatları düşecek, yönetilen fiyatlarda artış (zam) olmayacak, yeni şok gelmeyecek vs. Küresel faizler yükseliyor. Türk Lirası rekor düşük seviyeye yakın...

Bu durumda; enflasyon beklentilerini hafifçe çapalamak, sermaye girişini hızlandırmak, yüksek kredi / mevduat rasyosuna takılmadan makul bir kredi büyümesi yakalamak, döviz hesaplarından TL’ye geçişi özendirmek, uzun vadeli faizleri aşağı çekebilmek için kurda 2 yıl boyunca reel bir değerlenme görmek en kısa yoldan ve belki de geçerli, yan etkisi en az olacak çözüm. Tam Türkçe karşılığı ile, 2 yılda ekonomimiz 17 puan enflasyon üretecekse kurdaki nominal kayıp %10’u geçmemeli ki ülkemiz seçimlere düşük risk ve az sallantı ile girsin. Sonra hangi politik iklim ve nasıl bir ekonomik program uygulanacaksa hiç olmazsa makul bir bazdan başlanmış olur.

Turizm ve ihracata fiyat dezavantajı yaratmadan, cari açığı büyütmeden ve maliyetleri yönetmek daha da zorlaşmadan, üstelik kötü sürprizlere karşı bir yastık vazifesi görmek için bu çözüm denenebilir. Türkiye’nin aşırı değersiz kurdan artık bir şey kazanmadığı gibi üstüne ekonomik olarak bedel ödediği de görülüyor.

Kur nasıl reel olarak değerlenir? Olumlu bir dış politik haber akışı yaratmak, mümkünse yılın son çeyreğinde olağanüstü hali kaldırmak ve makro ekonomik resmi OVP’de belirlenen çerçevenin fazlaca dışına taşırmamak esaslı adımlar olacaktır. Küresel bir şok olmadıkça biz kısa vadede dersimize çalışmış ve hazırlıklı oluruz böylelikle.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Cuma 26 MPH
Bulutlu