08 ARALIK 2016
ÖNE ÇIKANLAR
SON DAKİKA
03 Kasım 2016 Perşembe, 00:30:55 Güncelleme:09:17:17

Enerji ithalatının azalmasından ne anlamalıyız?

 

Artık gelişmelere de gerektiği gibi bakmak istemiyoruz. İhracatçılar cephesinin yaptığı gibi diğer sektörlerde her kıpırdanmayı rekor olarak sunmanın, her bir gelişmeyi “en” ile ifade edilebilmenin peşine düşüyoruz. Enerji ithalatının azaldığına vurgu yapan Anadolu Ajansı’nın haberinden ne anlarsınız? Son bir yılda ülkemizde petrol bulunmadığına, doğalgaz yatakları da keşfedilip üretime geçilmediğine göre geriye 2 seçenek kalıyor: Ya ithal edilen enerji ürünlerinde azalma var ya da küresel piyasalarda enerji fiyatları bir önceki yıla göre hissedilir oranda azaldı. Veya her ikisi...

Birçok kamu kurumu da kendini anlatırken işine gelen verileri kullanma yöntemiyle yola çıkıyor. Böylece ilgili bakanın, Başbakan’ın ve Cumhurbaşkanı’nın dikkatini çekmeyi amaçlıyorlar, ama tercih ettikleri yol sürdürülebilir değil. Mesela, yarı resmi sivil toplum kuruluşu konumundaki Türkiye İhracatçılar Meclisi’ni (TİM) uzun süre bu köşeden ihracat hızımızın ve kalitemizin ülkemiz gerçekleriyle uyumlu büyümediğine, bu gidişle 2023 hedefinin tutmayacağına dikkat çekerek bolca eleştirdim.

Ancak ülke olarak son bir yılda yaşadıklarımız ortada. Bu sebeple ihracat rakamlarının düşmesini araştırıp eleştirmek içimden gelmiyor. Böylesi bir ortamda kimsenin üzerine gitmek de doğru olmuyor. Ama düşüş rakamlarında bile “en düşük azalma” gibi eğilimlerle hareket ettiklerini sezmiyor değilim. Hasılı, ihracat rakamları ayrı, ithalat tarafı ayrı açıklanınca dış ticareti topyekûn ele almak ve değerlendirme yapmak şu ana kadar mümkün olmadı. Bari böylesine durumlarda, fotoğrafın tamamını görebilecek, ithalat ve ihracatı aynı anda masaya yatırıp tahlil edecek modeller geliştirelim. İhracatçıları bir meclis altında toplayıp ithalatçıları serbest bırakmayalım...

Şimdi bir de enerji ithalatı için ödenen rakamlara ve nasıl düştüklerine bakalım. 2016 yılı Ocak-Eylül aylarını kapsayan 9 aylık dönemde, geçen yılın aynı dilimine göre yüzde 33 azalma olmuş ve Türkiye’nin enerjiye ödediği para 19.5 milyar dolara düşmüş. Petrol fiyatlarında son iki yıldır yaşanan düşüş, ülkemizin enerji faturasını da azaltmış.

Peki geçen yılın 9 aylık döneminde enerji faturamız ne kadarmış? Konuya ithal edilen enerji ürünlerinin ne kadar azaldığı açısından bakılmadığından, tabloyu tam olarak analiz etmek zor. Fakat cepten çıkan para azalmış. Çünkü ihracatımız da azalıyor, ithalatımız da, üretimimiz de, tüketimimiz de... Hasılı küresel ekonomideki çalkantılara bölgemizdeki gelişmeleri, yurtiçindeki fırtınaları ekleyince zaten önemli oranda enerji kaybetmiş durumdayız.

Evet, enerji ithalatına bir açıdan bakınca, geçen yıl 9 aylık dönemde enerji faturası 29 milyar 389 milyon dolar ödenmişken, bu sene yaklaşık 10 milyar dolar daha az ödeyeceğiz. Ama enerji demek, üretim demek, ihracat demek, çarkların dönmesi demek. Ülkemizde de enerji kaynakları olmadığına göre ithalata ödenen rakamın düşmesi hem iyi hem kötü. Özetle, ortada fazla sevinilecek bir durum olmadığına göre fotoğrafın tamamına bakmaya çalışırsak önümüzü daha iyi görürüz.

 

DIŞ TİCARET AÇIĞI NEDEN ARTIYOR?

İhracat azalırken, ithalatın artıda olması aslında her şeyi anlatıyor. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın resmi olmayan geçici dış ticaret verilerine göre, ekimde ihracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2.77 azalarak 12 milyar 893 milyon dolara gerilerken, ithalat ise yüzde 0.8 artarak 17 milyar 38 milyon dolara yükselmiş. İthalatta durum biraz enerji gibi. Ara malı ithalatı, dahilde işleme rejimiyle gelen mallar ve sair detaylara girince ihracatın belli oranda kalabilmesi için sanki ithalatın düşmemesi gerekirmiş gibi bir algı söz konusu.

Bakanlığın verilerine göre, ekimde en çok ihracat yapılan fasıl, 1 milyar 855 milyon dolarla “motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları” olmuşken, en çok ithalat yapılan fasıl ise 2 milyar 371 milyon dolar ile “mineral yakıtlar, mineral yağlar ve müstahsilleri” olduğuna dikkat çekiliyor. Şu an yaşadıklarımıza bakınca her olumsuzluğa cevap verebiliyoruz. Peki turizm iyiyken, ekonomimiz yolundayken dış ticaret açığı neden artıyordu?


SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
  • Misafir 04 Kasım 2016 Cuma 20:33
    bu azalış biz tüketicilere niye yansımıyor?
Kalan karakter : 300
HAVA DURUMU
Perşembe 15 MPH
Kısmen Güneşli