Son Dakika
05.04.2018 - 04:18 | Güncelleme:

Ne ‘HAL’in varsa gör be!

 

Stanley Kubrick’in ‘2001: A Space Odyssey’ini 90’ların başında ilk izlediğimde “Bu mu ya o klasik film!” diye düşündüğümü hatırlıyorum. Genç ve küstahtım o zamanlar. ;)

Ne dediğini anlamadığım R2-D2 ve geveze arkadaşı C3PO’nun eline doğmuş bir sinema sever olarak Kubrick’in ‘her şeyi bilen’ bilgisayarı HAL 9000’ine ısınmam biraz zaman aldı.

2000’lerin başında filmi yeniden izlediğimde HAL, “I’m sorry, Dave. I’m afraid I can’t do that” derken hissetiklerim yüzünden ergenliğime içimden az saydırmadım...

Nisan 1968’de vizyona giren ‘2001: A Space Odyssey’in bugünlerde 50. yılı kutlanıyor. Filmle, Kubrick’le ilgili yazılan kitaplar piyasaya çıkıyor. Hatta 70 mm’lik yeni baskısı mayısta Cannes Film Festivali’nde seyirciyle buluştuktan sonra dünyanın dört bir yanında sinemalarda yeniden gösterilecek. Uzay madenciliğinden yapay zekâya birçok konuda döneminin çok ilerisinde öngörülerde bulunan, birçok sanatçıya göre sadece bilimkurgu türünün değil tüm sinemanın formunu değiştiren ‘2001’in, 2018’in gençleri için ne ifade edeceğini bilmiyorum doğrusu...

Sonuçta konuşan bilgisayarlar artık bir uzay gemisinden çıkıp herkesin cebine girmiş durumda. Siri’lerle, Alexa’larla el ele geziyoruz artık... ‘Tatil’ düşündüğümde ‘tatil’ promosyonun, ‘yemek’ düşündüğümde restoran tavsiyesinin şak diye mesaj olarak geldiği akıllı telefonumun iyiden iyiye zihnimi okuduğunu düşünmeye başladığım bugünlerde konuşulanları anlayıp cevap veren, yüzleri tanıyan ‘HAL’ kime ilginç gelebilir ki!

Neyse, bu uzun hikâye. Benim asıl anlatmak istediğim geçenlerde New York Times’ta rastladığım filmde HAL 9000’i seslendiren Kanadalı aktör Douglas Rain’in öyküsü...

BİLGİSAYARI OYNAMAK

Kubrick daha filmi çekmeye başlamadan HAL’in yaratacağı etkiyi düşünerek onun nasıl bir ses tonu olması gerektiğini hesaplamış: “İnsanları yakın gelecekte bu gibi ‘yaratıklar’la bir arada yaşayacağımızı düşünmeye teşvik etmek istedim...” Kimsenin bir ‘bilgisayar’ın sesinin nasıl olması gerektiği hakkında hiçbir fikrinin bulunmadığı bir dönemde Kubrick, HAL’i konuşması için Oscar’lı Martin Balsam’la anlaşmış.

Balsam’ın oğlu, yönetmenin babasının sesini olabilecek en gerçekçi şekilde kaydettiğini söylüyor: “HAL’ın hafızasının kaldırıldığı sahneyi ağlayarak tamamladı.”

Her şey iyi giderken ‘kılı kırk yarmasıyla ünlü’ Kubrick, Martin Balsam’ın çok Amerikalı konuştuğunu düşünüp bütün kaydı çöpe atmış...

1960’ta ‘Universe’ adlı bir belgeselde duyduğu ve ‘çok sıradan olmasına rağmen ilginç bulduğu’ sesin sahibi Douglas Rain’i aramış: “Bir bilgisayarı oynar mısın?” İkili, 1967'de Londra'da bir kayıt stüdyosun da buluşmuş...

FİLMİ HİÇ İZLEMEMİŞ

Filmin neredeyse bütün çekimlerinin tamamlandığı, oyuncuların işlerini bitirdiği bir ortamda Rain, bir odaya kapanmış... 3 metre ilerisinde oturan Kubrick’in “Burası biraz endişeli olsun...”, “Sanki özel bir istekte bulunuyor gibi söyleyebilir misin?”, “Sanki biraz depresif burada...” gibi yönlendirmeleriyle ‘bir uşak ile bir psikanalist karışımı’ HAL 9000’in bütün repliklerini 2 günde toplam 10 saatte kaydetmiş.

Kubrick, HAL’i çocukluğuna döndüren ‘Daisy Bell’ şarkısını Douglas Rain’e değişik tempolarda 50 kez söyletmiş. Ve sonunda ilk kaydı kullanmış...

Rain’in kaydettiği ‘ses o kadar ikonik’ ki mesela Anthony Hopkins ‘Kuzuların Sessizliği’nde Hanibal Lecter’in sesi için ondan etkilendiğini söylüyor.

Douglas Rain'nin 'Kanada İngilizcesi' aksanının nasıl bir 'tınısı' varsa bugüne kadar HAL'in sesi için ipeksiden, sersemleticiye, unisex'ten rüya gibiye, sakinden nötre onlarca tanımlama yapılmış...

Öykünün en ilginç yanı ise sinema tarihinin en unutulmaz 'karakterlerinden' birini, bir bilgisayarı, konuşan Douglas Rain’in, ‘2001: A Space Odyssey’i hiç ama hiç izlememiş olması!

Bugün 90 yaşında olan Rain Amca’nın bu gamsızlığına gıpta etmedim desem yalan olur. Ya insan “Ulan bu kadar insan bu filmi konuşuyor. Ben neyi seslendimişim?” diye hiç merak etmez mi! Allah uzun ömürler versin, Douglas Bey bu rahatlıkla bir 90 yıl daha yaşar gibime geliyor.;)

Başta da dediğim gibi, ceplerinde Siri’lerle Alexa’larla gezen gençler için ‘HAL 9000’ Facebook’ta sülalenin düğün fotolarına bakan, okey oynayıp fal açan sevimli bir ‘dede’ gibi gelebilir bugün...

Daha 50’sinde ‘her yanı dökülen’ zavallı bir ihtiyara dönen HAL, çoluğun çocuğu elinde oyuncak olan ‘yapay zekâ’ torunları için, benden yardım istese ona tek söyleyebileceğim, “I’m sorry, HAL. I’m afraid I can’t do that...” olur.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Pazar 9 MPH 19°
Güneşli