Son Dakika
31.12.2017 - 06:48 | Güncelleme:

Çöl Kaplanı Fahreddin Paşa’nın büyük zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa’ya yazdığı içli mektup

 

İsmi neredeyse bir asır sonra Türkiye’nin gündemine yeniden giren ve artık hemen herkesin tanıdığı Medine Müdafii Fahreddin Paşa, 1922’deki büyük zafer sırasında Türk Büyükelçisi olarak Afganistan’da idi. Zaferi hayli geç öğrenebilmiş ve İzmir’in kurtarıldığını da haber alınca Mustafa Kemal Paşa’ya bir mektup göndererek “Osmancığın mukaddes harîmini temizlediniz, Türk izzet-i nefsine vurulmak istenen yüzkarasını Akdeniz’le pakladınız” demiş, “Keşki ben de ordunuzda bir nefer olarak bulunabilse idim” diye yazmıştı. 

TÜRKİYE’de gündem pek çabuk, hattâ ânında değişir...

Bundan üç hafta öncesini hatırlayın: Gündemi sadece Kudüs meselesi işgal ediyordu, derken Birleşik Arap Emirlikleri’nin Dışişleri Bakanı Abdullah bin Zayed’in Medine Müdafii Fahreddin Paşa hakkındaki edepsiz iddialarını tartıştık, birkaç günden buyana yeni çıkartılan KHK ile ByLock kurbanlarını konuşuyoruz, bu yazıyı yazdığım sırada da Yunanistan’ın darbeci askerlere sığınma hakkı verdiği haberi geldi ve şimdi önümüzdeki birkaç gün boyunca bu hadise konuşulacağa benziyor.

Abdullah bin Zayed’in edepsizliği aslında vesile oldu ve Türkiye’de dar bir kesimin bildiği Medine kahramanı Fahreddin Paşa sadece bizde değil bütün İslam dünyasında tanındı ve kahramanlıkları uzun seneler sonra yeniden gündeme geldi...

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın bu hafta çıktığı Afrika gezisine katılan bir arkadaşım anlattı: Türkiye ve Sudan Cumhurbaşkanları beraberce bir açılış yaptıkları sırada orada bulunan halktan bir genç, Tayyip Erdoğan önünden geçerken “Fahreddiiiiin!” diye haykırmış ve Abu Dabili bir terbiyesizin sarfettiği sözlerin neticesinde de olsa Paşa’nın şöhreti uzun yıllar sonra Afrika’nın göbeğine kadar gitmiş ve vaziyet orada bulunan herkesi şaşırtmıştı.

Fahreddin Paşa, maiyeti ile beraber Hazreti Muhammed’in kabrinden çıkarken.

 

ARŞİVDEKİ DİĞER BELGELER

Bugün bu sayfada, Fahreddin Paşa’nın bir mektubunu yayınlıyorum: Büyük zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa’ya yazdığı ve şimdi Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nde bulunan mektubunu...

Fahreddin Paşa, mektubu yazdığı sırada çok uzaklarda, Kâbil Sefiri, yani Ankara’nın “mümessili” olarak Afganistan’dadır; 30 Ağustos’ta yaşanan zaferin haberini oldukça geç öğrenmiş ve öğrenmesinden hemen sonra da Mustafa Kemal Paşa’ya hissiyatını ifade eden bir tebrik mektubu yazmıştır.

Fahreddin Paşa (sağda) ile Afganistan Kralı Amanullah Han’ın bayraklara bürünerek çektirdikleri fotoğraf.

 

Medine Müdafii’nin Türkiye’den ayrılması sırasında da bazı anlaşmazlıklar yaşanmıştır. Fahreddin Paşa büyük zafer öncesinde Yenigün Gazetesi’nde savaş hakkında birkaç makale yayınlamış, bazı konularda hatâ yapıldığını yazmış ve yazdıkları başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Ankara’yı hiddetlendirmiştir.

Bu makalelerle ilgili olarak Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nde burada yer vermediğim bazı yazışmalar vardır ve özellikle Mustafa Kemal Paşa’nın Fahreddin Paşa’nın iddialarına hayli sinirlendiği görülmektedir...

Fahreddin Paşa’nın Afganistan’a gitmek üzere yola çıktığı sırada
veda maksadı ile Ankara’ya, Meclis’e çektiği telgraf.

 

‘OSMANCIĞI KURTARDINIZ!’

Fahreddin Paşa, Afganistan’a işte böyle bir kırgınlık havası içerisinde gitmiş, Mustafa Kemal Paşa’ya 21 Ekim’de gönderdiği tebrik mektubunu da bu hislerle yazmıştır ve üslûbunda tahminlerinin yanlış çıkmasının verdiği bir üzüntü hâkim gibidir.

Aşağıda, Medine Müdafii Fahreddin Paşa’nın Kâbil Büyükelçisi olduğu sırada büyük zaferin ardından, 21 Ekim 1922’de Mustafa Kemal Paşa’ya yazdığı ve bugün Cumhurbaşkanlığı Arşivi’nde 01016945-78 numarada muhafaza edilen mektubunun tam metni yeralıyor ve Paşa’nın Yenigün Gazetesi’ne yazdığı makaleleri hakkında devletin üst düzeyinin yazışmaları da söylediğim gibi aynı arşivde bulunuyor.

Fahreddin Paşa’nın Mustafa Kemal’e mektubu.

 

İşte, Fahreddin Paşa’nın Mustafa Kemal Paşa’ya gönderdiği mektubunun tam metni:

“Pek muhterem paşa hazretleri,

Yalnız vatan-ı mübareki ve âtî-i millîmizi (millî geleceğimizi) değil, onlarla beraber âlem-i İslâm’ın da ümid ve istikbalini kurtaran muzafferiyet-i uzmânızı (büyük zaferinizi) ellerinizi ve gözlerinizi öperek kutlularım.

Güzel İzmir’imizi kurtardınız, Osmancığın mukaddes harîmini temizlediniz, Türk izzet-i nefsine vurulmak istenen yüzkarasını Akdeniz’le pakladınız!

Hiçbir tâbirin edâ edemeyeceği kadar büyük olan zaferinizle Cenâb-ı Hakk’ı kulluğumuzdan razı ve Cenâb-ı Mustafa’nın rûhunu hoşnut kıldınız!

Hepimize kan kusturan mütarekenin o firavun devrini, himemât-ı celîlenizle (kıymetli himmetlerinizle) bugün bir ruya gibi hatırlıyoruz. O elîm kâbusu, elhak, Hazret-i Yusuf’tan daha muvaffakiyetle tebsîr (izah) eylediniz! Azîz olunuz!

Hilâlin husûfetini (ay tutulmasını) rasad edenler, şimdi göz kamaştıran bir tulûa (güneşin doğuşuna) şahid oluyorlar. Bir milletin ve bir ümmetin şükran ve mahmideti (övmesi) ile yüzyüze bulunduğunuz şu sırada size hodgâmâne (bencilce) kendimden bahsedeceğim için beni bağışlayınız!

Paşa hazretleri, benim kocamış ömrümü tazelediniz! Sağ olunuz!

Hayatımda hiçbir zaman kendimi bu kadar bahtiyar hissetmemişimdir ve etmeyeceğimdir.

Kalbim, saadetin bu derecesine tahammül edemeyecek kadar nâçizdir.

İlk beşâret haberi (müjde) geldiği zaman yüreğimin nasıl çarptığını ve altın ordunuza iltihak etmek (katılmak) ister gibi göğsümü nasıl zorladığını Allah bilir.

Paşa hazretleri, size yalnız şükran ve imtinanlarımı (iyilikleri anlatmayı) değil, müsaadenizle biraz da hicranlarımı söylemek isterim: Bahtiyar ketibeniz (birlikleriniz) arasında küçük bir hizmet rolü, bir saka neferliği olsun ifa edemeyeceğime pek müteessirim. Ben de herkes gibi siyaseten bir sulh yapılacağını, taarruz için henüz vakit ve saat gelmediğini zannediyordum. Bunun içindir ki kırkından, hattâ ellisinden sonra saz çaldım siyasî vazife aldım.

Paşa hazretleri. Böyle olacağını bilse idim veya biraz hissetse idim, herhalde yanınızdan bu kadar uzaklaşmazdım. Bu gaflet, benim için telâfisi gayrı kabil bir ziyâ (kayıp) ve mahrumiyet oldu. Yüreğimden günlerce kanlar boşandı. Yaralılarınız arasında beni de bir ağır mecruh (yaralı) olarak sayabilirsiniz!

Maamafih bu kadar uzaktan bile askerliğinizin ayak sesini alıyor ve altın ordunuza mensubiyetle iftihar ediyorum. Onun eski formasını üzerimde şahane bir hil’at (kaftan) gibi taşıyorum.

Minnet ve mahmidetlerimizin yetişemeyeceği kadar yüce himmet ve mazhariyetlerinizden dolayı mübarek ellerinizi ve gözlerinizi öperek sizi tekrar tekrar tebrik ve tebcîl eylerim.

Filvaki, tehniyelerim (tebriklerim) gecikmiş olabilir. Fakat ne beis var. Biz daha bayramın içindeyiz ve bu ıyd-i ekber (büyük bayram) öteki bayramlar gibi fâni ve kısa ömürlü değildir. Bizden sonra daha pek çok nesiller onun şeker ve şerbetini ter ü taze bulacaklardır Paşa hazretleri. 21 Teşrinevvel 338 (21 Ekim 1922).

Hürmetkârınız

Kâbil Sefiri

Fahreddin”

Fahreddin Paşa, son senelerinde.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 01 Ocak 2018 Pazartesi 21:09
    Hocam celal şengör icin bi yazı ele alacakmısınız
  • Misafir 01 Ocak 2018 Pazartesi 00:58
    Fahrettin Paşa ve Medine yoldaşları İdris Sabih, Naci Kaşif'i rahmetle anıyorum.
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 21:09
    Murat bey, yazınızı sosyal medyada paylaşıyorum, ancak zaman zaman engelleme ile karşılaşıyorum. galiba rahatsız kitle şikayet yapıyor. Bunun kesin çözümü varmıdır?
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 18:41
    derdest edip İngilizlere teslim edenler kimdi ittihatciler değilimiydi Fahreddin paşa yanlış yapmış
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 16:26
    Merak ediyordum,Atatürk Fahrettin Paşa'yı niçin Ankara'dan uzaklaştırdı diye.Haklıymış Atatürk. Ama bu durum,Fahrettin Paşa'nın değerinden hiçbir şey kaybettirmez. Ruhları şad olsun!
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 16:12
    büyük paşa ALLAH celle celaluhu cennetine nail eylesin amin
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 16:02
    Halkımız Fahreddin Paşa'yı öğrendi. Şimdi şunu sormayı da öğrenecek. Böylesi bir komutan, komutan kıtlığı yaşanan İstiklal Savaşında neden cephede değil de Kabil Sefaretinde görevlendirildi? Aynı durum Kut'ül Amare kahramanları(!) Ali İhsan Sabis ve Halil Kut için de geçerli.
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 18:27
    Yazıyı okumadın mı, Atatürk'ün başarılı olamayacağını düşünün sitemkar olmuş, sonra mektupta hatamı anladım diyor. nerenle okudun?
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 18:29
    Yazının tamamını ve Paşanın metbunu iyi okumadınız sanırım, aradığınız cevaplar yazıda var. Baştan M.Kemal'in hatalı olduğunu başarısız olacağını düşünüyor, sonra anlıyor kendisinin hata ettiğini. Okumadan yorum olur mu?
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 20:27
    ittihat ve Terakki ve Atatürk diye biraz bak derim
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 15:55
    Allah rahmet etsin... Mekanın cennet olsun Medine Müdafii Çöl Kaplanı Ömer Fahrettin (TÜRKKAN) Paşa... (Soyadı Kanunundan sonra TÜRKKAN soyismini almıştır... Selametle...
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 15:43
    fahreddin paşa ve ulu önder mustafa kemal atatürk hazretlerinin ruhu şad olsun
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 15:15
    Paşa fotoğrafta hazin dolu bakmış! Mekânı Cennet ola
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 14:47
    Büyük insan
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 14:45
    ALLAH NE MURADINIZ VARSA VERSIN MURAT BARDAKÇI. HERZAMAN DIYORUM YALANCILARIN MUMU MURAT BARDAKÇI BELGESINI YAYINLAYANA KADARDIR
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 13:10
    masıl bir nezaket ile duygularını anlatmaktır bu şimdiki yalakalara ders olarak okutulmalı bu mektup onur haysiyet şeref ve vatanın namusu çiğnetilmeden nasıl duyguların anlatılacağı hususunda takdire şayan bir metin
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 13:09
    Murat bey, aydınlatıcı yazınız için çok teşekkür ederim.İyiki varsınız.Siz olmasanız birçok tarihi gerçeği bilmeyecektik.Saygılar... Dr.Mustafa Yapıcı
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 11:31
    Allah sizden razı olsun Murat bey teşekkür ederiz
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 10:37
    Ruhunuz şad olsun Paşalarım. Öğrenecek tüm Dünya er geç kıymetinizi..
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 10:02
    Her iki paşamıza da Allah(c.c) gani gani rahmet eylesin mekanlarını cennet eylesin AMİN!
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 09:56
    Eline kolunaa saglık,teşekkür ediyoruz,omarım tarih ögretmenleri okuyordur,mutlu seneler
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 07:38
    Mektubun içeriği ayrı, kullanılan Türkçe ayrı güzel. Paylaştığınız için teşekkürler.
  • Misafir 31 Aralık 2017 Pazar 11:26
    Maşeri vijdanın tercümanı olan bu güzel belgenin sunumu ve değerli yorumunuz için teşekkür ederim Sayın Bardakçı...Emekli Öğretmen Abdullah Topaç
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Pazar 23 MPH 25°
Kısmen Güneşli ve Sağanak Yağışlı