HABERTÜRK Gazetesi yazarlarının köşeleri, saat 9:00'dan itibaren güncellenmektedir.
Murat Bardakçı

Murat Bardakçı

[javascript protected email address]

Gizli arşiv ve TV dizileri

26 Mart 2012 Pazartesi, 09:30:46Güncelleme: 13:50:14

GEÇEN gün, papalığın İstanbul temsilcisi Corç Maroviç'in vefatından bahsederken, Vatikan'ın arşivlerinin açılmış olduğunu ve lisan bilen Türk tarihçilerinin bu arşivlerde çalışmalarının şart olduğunu yazmıştım.
Merak edenler, bu arşivde bizimle ilgili nelerin bulunabileceğini yazmamı istediler...
Vatikan arşivlerini bundan senelerce önce sadece ziyaretçi olarak gezmiştim ama orada hiç çalışmadım. Bilmediğim hususlarda veya ihtimaller üzerine ahkâm kesmek de âdetim değildir; dolayısı ile arşiv konusunda Türkiye dışında yazılanlardan yahut bu arşivlere girip çıkmış ve çalışmış olan dostlarımın anlattıklarından nakledeceğim...
Eski asırlarda İstanbul'a gelen Avrupalı elçilerin ve tüccarların bizimle ilgili raporu andıran yazışmalarını ve Niğbolu yahut Varna gibi son Haçlı Seferleri'ni teşkil eden kampanyaları bir tarafa bırakalım... 13. yüzyıldan itibaren asırlar geçtikçe sayıları da artan evrak arasında bugün neredeyse birer efsane hâlini almış olan bazı hadiselerin ayrıntılarına sadece bu arşivden ulaşılabilir!

VAFTİZLİ MÜSLÜMANLAR
Meselâ, tarihimizin en hüzünlü hikâyelerinden olan Cem Sultan hadisesinin ayrıntılarına... Cem'in Rodos şovalyelerine sığınmasından başlayıp Roma'ya uzanan yolculuğunun, Roma'da Fransa Kralı'na devredilmesinin, nihayet canının alınmasının ve soyundan gelenlerin vaftiz edilip Hıristiyan yapılmalarının bütün detaylarına...
Bu arşivde sadece Anadolu ve Osmanlı Tarihi hakkında değil, Vatikan ile Moğol yahut Safevî devleti arasındaki yazışmalar da boldur... Bu belgelerden biri, Moğol hükümdarı Güyük Han'ın 13. asırda zamanın papasına göndermiş olduğu mektup, şu anda zaten oradaki bir sergide teşhirde...
Vatikan'ın arşivlerinin yanısıra, bizim için yine son derece önemli olan bir de kütüphanesi vardır...
Bundan 30 küsur sene önce, rahmetli Abdülbaki Gölpınarlı'ya, Papalık arşivinin başındaki kardinalin imzası ile bir mektup gelmişti.
Kardinal, kütüphanelerindeki Türkçe bir elyazmasından bahsediyor ve "Bizdeki yazmanın bazı sayfaları maalesef eksik... Tam bir nüshasının sizde bulunduğunu haber aldık, acaba eksik sayfaların mikrofilmini lütfeder misiniz?" diyordu...
Mektuba, yazmanın Vatikan'daki nüshasının ölçüleri ile eksik sayfalardan önceki ve sonraki yaprakların kopyeleri de ilâve edilmişti.

KUTUPLAR ALBÜMÜ
Abdülbaki Hoca mektubu okuduktan sonra "Şuraya bak, adamlar nasıl çalışıyorlar; bendeki elyazmasından bile haberdar olmuşlar" diye memnuniyetini ifade etmiş, "Bunlara mikrofilm falan göndermeyelim, eksik sayfaları bizzat yazayım" deyip oturmuş ve istenen sayfaların hem yazılarını, hem de minyatürlerini kendisindeki elyazmasından Vatikan'ın istediği eb'adlarda birebir kopye edip göndermişti.
Kardinalin eksik sayfalarını tamamlamak istediği elyazmasının hangi konuda olduğunu merak mı ettiniz? Söyleyeyim: Kitap 13. yüzyıldan sonra gelmiş ve 21. yüzyıla kadar geleceklerine inanılan "kutub"ların isimlerinin ve çizimlerinin yeraldığı ve şifreyi andıran bir üslûpla yazılmış bir eserdi...
Vatikan arşivlerinde benim en fazla merak ettiğim belgeler ise "engizisyon"un, yani kâfirlikle suçladığı bîçareleri binbir işkenceden sonra diri diri ateşe atan o meşhur mahkemenin eline düşürüp canından ettiği Türkler ile Müslümanlar'ın yargılanma tutanakları...
Engizisyonun kâfirlikle, şeytanla işbirliği yapmakla yahut böylesine tuhaf başka bir işle suçlayıp katlettiği Müslümanlar hakkında bugüne kadar hiçbir araştırma yapılmadı...
Bekleyelim... Böyle bir araştırmayı düşünüp finanse edecek aklı başında bir üniversite yahut vakıf gibisinden bir kuruluş günün birinde belki çıkar ve sadece tarihe değil, son zamanların modası olan dizi film senaryolarına da katkıda bulunmuş olurlar!

Diğer Yazıları

Konya’daki protokol kazası

  • Yayın Tarihi: 01/09/14 06:38
  • [javascript protected email address]
Pakistan Cumhurbaşkanı Memnun Hüseyin'in Konya'da Mevlânâ Müzesi'ni geçen günkü ziyaretinde küçük bir kriz yaşanmış ama hemen halledilmiş... "Kriz" dedim diye öyle büyük bir diplomatik rezalet falan zannetmeyin... Mevlevî âdâbına göre yapılmaması...
Devamını Oku

Forstaki güneşin geçmişi, Sümer tanrısı Anzu’ya ve Hazreti Süleyman’a uzanır

  • Yayın Tarihi: 31/08/14 04:16
  • [javascript protected email address]
Cumhurbaşkanlığı forsundaki güneş ile padişahların saltanat kayıklarındaki kuş motifleri ve hattâ Amerikan ve Alman kartalları, binlerce yıl öncesinden gelen bir geleneğin devamıdır. Semboller, eski uygarlıklarda mekân ve şekil değiştirirler. Bir...
Devamını Oku

İşte, askerlik tarihimizdeki en meşhur emrin orijinali

  • Yayın Tarihi: 30/08/14 05:13
  • [javascript protected email address]
Çoğumuz, Mustafa Kemal Paşa'nın askerlik tarihimizin en meşhur ifadelerinden olan "Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!" emrini yazılı değil, sözlü olarak verdiğini düşünürüz. Paşa, bu emri 30 Ağustos 1922'deki büyük zaferin ardından, 1 Eylül...
Devamını Oku

Boris’in cihad ve cennet yorumu

  • Yayın Tarihi: 29/08/14 01:07
  • [javascript protected email address]
IŞİD'e artık sadece İslam ülkelerinden değil, Avrupa'dan da katılanlar oluyor, yani Müslümanlar'ın yanısıra Hristiyanlar da Irak'a ve Suriye'ye gidip kafa kesiyorlar yahut milleti kurşuna diziyorlar ya... Amerikalı gazeteci James Foley'i kameraların...
Devamını Oku

Bekir Sıtkı Erdoğan

  • Yayın Tarihi: 27/08/14 01:03
  • [javascript protected email address]
TELEVİZYONUN bizde henüz pek bilinmediği ve radyonun temel eğlence vasıtası olduğu senelerde Gültekin Çeki'nin bestelediği ve marş gibi çalınıp okunan bir şarkı vardı: "Kara gözlüm efkârlanma gül gayrı / İbibikler öter ötmez ordayım"... Türkiye, yine o...
Devamını Oku
Tüm Yazıları