Öne Çıkanlar
Son Dakika
30.10.2017 - 09:38 | Güncelleme:

ABD-Türkiye ilişkileri ve terazinin öbür kefesi

 

TÜRKİYE son birkaç yıl öncesine kadar, ABD’nin yakın dostu, ticari ve askeri ortağı idi. Bugün iki ülke arasında 70 yıldır görülmeyen sertlikte bir gerginlik yaşanıyor. Fikir ayrılıkları iki ülkeyi de birçok yönden olumsuz etkileyecek noktaya geldi.

Gerçekte bu süreç Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla başlatılabilir. Soğuk Savaş tehdidi kalktığında, Ankara ile Washington’u birbirine bağlayan bağlar da çözülmeye başlamıştı. ABD-Türkiye ilişkilerindeki gerginliğin ve iki ülkenin birbirlerinin hasmıyla işbirliği yapmasının görece bu kadar kolay hale gelmesinin Erdoğan’ın veya ABD Başkanlarının tarzından kaynaklandığını düşünmek çok yüzeysel olur. Bu yeni durum Soğuk Savaş’tan çeyrek yüzyıl sonra, uluslararası siyasetin nasıl düzenleneceğiyle ilgilidir.

Önce, iki ülke arasında son yıllarda yaşanan karşılıklı hamleleri kısaca bir gözden geçirelim. ABD’nin Türkiye’yi rahatsız eden girişimleri;

- Suriye olaylarında Türkiye’yi yalnız bırakması,

- Suriye’deki terörist grupları (YPG/PYD) silahlandırması,

- FETÖ elebaşısının iade talebine karşılık vermemesi,

- Reza Zarrab davası, bu kapsamda Halk Bankası yöneticilerinin tutuklanması ve eski Bakan Zafer Çağlayan hakkında iddianame hazırlanması, tapeleri dava delili sayması, dolayısıyla davayı Sayın Erdoğan’a bağlama çabaları,

- Sayın Cumhurbaşkanı’nın korumalarının tutuklanma kararı,

- Türkiye’nin arabuluculuğu ile başlayan ve İran’la yapılan nükleer anlaşmayı reddetmesi,

- Türk vatandaşlarına vize uygulamasını askıya almasıdır.

Buna karşılık Türkiye’nin de ABD’ye karşı hamleleri;

- Papaz Andrew Brunson’un tutuklanması ve WSJ muhabiri Ayla Albayrak’ın mahkûm edilmesi,

- İran ve Rusya’yla yakınlaşması,

- Rusya’dan karadan havaya füze savunma sistemi alması,

- Venezüella Devlet Başkanı Maduro’yu Türkiye’de ağırlaması,

- ABD İstanbul Başkonsolosluğu’nda çalışan Metin Topuz’un tutuklanması,

- ABD vatandaşlarının vize almalarını geçici olarak askıya alması oldu.

ABD gazetelerinde genellikle Sayın Erdoğan’ı suçlayan yazılar ve Türkiye’ye karşı sert eleştiriler yayımlanıyor. Önceleri Türkiye’deki tutuklamaların FETÖ elebaşısının takas edilmesi için yapıldığına dair iddialarda bulunuyorlardı. Son günlerde ise Topuz’un tutuklanmasının ve telefonuna el konulmasının, 27 Kasım’daki mahkemeden önce Zarrab’ın serbest bırakılması için bir koz kazanma girişimi olduğu yorumları yapılıyor. Dolayısıyla ABD’nin Türkiye aleyhine girişimlerini görmeksizin Türkiye’yi suçlamaya ve itibarını zedelemeye çalışıyorlar.

Bu noktada, şimdiye kadar yaptıkları yanına kâr kalan Amerika’nın öfkesinin gerçek nedeninin, boyun eğdirme çabalarının karşılıksız kalması ve terazinin öbür kefesine malzeme toplaması olduğu söylenebilir.

Nitekim ABD’nin eski Türkiye Büyükelçisi James Jeffrey, İngiliz Financial Times Gazetesi’ne verdiği demeçte “Hiçbir Amerikan yönetimi, muhatabı diğer ülke ne kadar önemli olursa olsun, kendisine bu şekilde baskı uygulanmasına izin vermeyecektir. Bu, Türk sisteminde kasten ABD’yi hedef alan unsurlar üzerine yaşanan bir anlaşmazlık. Bunun Erdoğan ve Trump seviyesinde çözülmesi gerekir. (Vize kısıtlamaları) Oldukça sıra dışı bir adım ve bunu Rusya’ya bile yapmadık” dedi.

Aslında, yaşanan krizden sadece Sayın Erdoğan’ı sorumlu tutmak, hiç doğru olmadığı gibi ahlaki de değil. Her iki ülke karşılıklı olarak birbirlerine olan güveni sarsacak adımlar atmış durumda. Ancak burada altı çizilmesi gereken husus, güvensizlik sürecini, Türkiye’deki ve bölgedeki değişimi fark etmeyen ABD’nin başlatmış olmasıdır. 1 Mart tezkeresinden sonra ortaya çıkan çatlak, 2011 yılına kadar her iki tarafın çabalarıyla iyileşmeye başlamıştı. ABD, Suriye olaylarından sonra Türkiye’yi sürekli hayal kırıklığına uğratan taraf oldu.

Ancak bu süreç içerisinde iki önemli kırılma noktası var. Zarrab olayı ile Türkiye’nin S-400 füzelerini alma kararı, her iki ülkenin de bardağını taşıran hamleler oldu.

Zarrab olayı daha çok baş ağrıtacağa benziyor. Birleşmiş Milletler’in (BM) 1929 sayılı kararı, İran ile banka bağlantılarını ve işlemlerini yasaklıyor. Ancak 1929 sayılı karar çıkarken, BM Güvenlik Konseyi geçici üyesi olan Türkiye ret oyu kullanmıştı. Bu nedenle Türkiye kendini karara bağlı hissetmedi, İran’la bankacılık işlemleri yaptı. Ancak olayı sıkı takip eden ABD, şimdi bu karar için hesap sormaya çalışıyor. Bu olayın Türkiye’ye (ve bazı Türk sorumlulara) zarar verecek boyutlara ulaşması, gerginliği çok daha fazla artıracaktır.

Rusya ve İran’la iyi ilişkilerin özellikle Suriye ile bağlantılı ve konjonktürel olduğu düşünülebilir. Kavalalı Mehmed Ali Paşa hadisesinde, silah vermeyen İngilizlere karşı Osmanlı’nın tepkisi de Rusya ile yakınlaşmak olmuştu. Uzun sürmedi. İran ise kadim zamanlardan beri Turan’ı kendine rakip görür. Dolayısıyla Rusya ve İran ile Türkiye dostluğunun ne kadar süreceği kestirilemez.

Bütün bunlar bize dünyanın ve ABD-Türkiye ilişkilerinin değiştiğini kabul etmenin zamanının geldiğini gösteriyor. Türkiye artık sadece ABD ile değil, aynı zamanda Avrupa ülkeleriyle de özellikle Ortadoğu’da stratejik rakip haline geliyor.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 31 Ekim 2017 Salı 08:49
    Türkiye Sünni Arap ülkeleri arasında gelişecek ve güçlenecek bir bağın arasın İran hattının yerleştirilmeye çalışılması ana amaç gibi duruyor
  • Misafir 31 Ekim 2017 Salı 01:15
    Amerika resmen son zamanlar FETO nun kulvarina girmişdirumda olay BU vesselam büyük Deccal i kendi elleremizle besledik
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Salı 9 MPH 11°
Kısmen Güneşli