Öne Çıkanlar
Son Dakika
29.10.2017 - 06:59 | Güncelleme:

Cumhuriyet

 

BUGÜN Cumhuriyet Bayramı. En kısa tanımıyla batan ya da batırılmış bir imparatorluktan, askeri ve diplomatik zekâ göstererek bir yeni devlet yaratmayı başaranların, kurdukları yeni rejimi dünyaya tanıttıkları günün yıldönümü. Cumhuriyet’in o gün ve bugün ne anlama geldiğini yarın işlemeye çalışacağım. Cumhuriyet’in ilan edilebilmesi 1. Dünya Savaşı’nın ardından yenilmiş devletlerle imzalanan anlaşmalardan Osmanlı İmparatorluğu’nun payına düşen Sevr Antlaşması’nın yürürlüğe girememesi sayesinde mümkün olmuştu.

Daha doğru tabiriyle, Paris Barış Konferansı’nın ardından dayatılan ve yenilen devletlere ağır şartlar dayatan antlaşmalardan birisi olan Sevr, başarılı bir Kurtuluş Savaşı nedeniyle uygulanamamıştı. Sultanlığı ilga eden Meclis Hükümeti’nin imzaladığı Lozan Antlaşması yeni devletin doğum belgesiydi. Cumhuriyet’in ilanıyla, bağımsız olduğu kadar egemen olmayı da başarabilecek bu yeni devletin rejiminin adı da konmuştu. Geriye kalan yeni rejimin niteliklerinin belirlenmesi aşamasıydı.

Dünkü “Gerçek Bir Mağlubiyet” başlıklı yazısında Taha Akyol’un da altını çizdiği gibi, Kütahya-Eskişehir’de kaybedilen bir muharebede ricat etmeyi bilecek kadar akıl işletebilenler topu topu iki ay sonra Sakarya’da Yunan ordusunu yenmeyi başarabilmişlerdi.

Enver’in cahil hayalciliğini paylaşmayan kurucu ekip, elindeki kaynakları, yapabileceklerinin sınırını, kapasitesinin elverdiği hedefleri doğru saptayabildiği için başarılı olabilmişti. Tam da bu nedenle belki de onlara en az uygun düşecek sıfat “çılgın” olabilirdi. Tersine zayıf anlarında Bolşeviklerle hayli samimi bir flört yapmayı, Fransızlarla ayrı barış imzalamayı akılcılıklarıyla başarmışlardı. Irak’ı icat eden ve petrol kaynaklarını kontrol eden İngilizleri Meclis hükümeti yönetimindeki toprakların Bolşeviklerin Rusya’yı yönettiği bir dünyada ne denli üstün bir jeopolitik değer taşıyabileceğine ikna etmişler, Yunanlıların yalnız kalmasını sağlamışlardı.

Sonunda da yalnız savaşı kazanmakla kalmamışlar, imparatorluğun yerine modern bir devlet kurma hakkını da elde etmişlerdi. Üstelik bu hakkı elde eden toplumsal koalisyona ve mücadeleye katılanlar, tıpkı Çanakkale’de ve Cihan Harbi’nin başka cephelerinde olduğu gibi yalnızca Müslüman Türklerden ibaret de değildi. Kürtler, Ermeniler, Yahudiler ya da demiryolu işçisi Anadolu Rumları da bu mücadeleye kendi çaplarında katkıda bulunmuşlardı. Bu çok kısa özet bile aslında Cumhuriyet’in bugünkü kuşaklarının içinde debelendikleri korkuların ve kendi kurucularının niyetlerinden duydukları şüphelerin haksızlığını gösterir.

Nesiller boyu dayatılan Sevr korkusunun tarihsel bir dayanağı yoktur. Sonuçta, en zayıf ve başkentinin işgal altında olduğu bir zaman diliminde, çok zor koşullarda, milliyetçi bir direniş hareketi Sevr’in uygulanmamasını sağlamıştı. Üstelik bunu beceren yegâne Cihan Harbi mağlubu devlet ya da toplum buydu. Dolayısıyla bugünün katbekat güçlü ülkesinde sürekli Sevr vehimleriyle toplumun mesnetsiz korkularını üretmek ve kaşımak aslında yalnızca bir tahakküm stratejisidir. Devlet ve toplumu dış dünyayla rasyonel olmayan, vehim dolu ve akılcılığı reddeden, dolayısıyla da ülkenin ve toplumun yüksek çıkarlarına zarar veren bir ilişki tarzına zorlamaktadır.

Daha da kötüsü en Cumhuriyetçi kişilerin bile Lozan’ın “gizli” maddeleri safsatasıyla, toplam on bir yıl savaşmış, son üç yıllarını Padişah’ın ölüm fermanını boyunlarında taşıyarak yaşamış asker ve sivillerin kendi kurdukları devletin çözülmesini, devletin doğum belgesine yazabileceklerine inanabilmeleridir. Buradaki sağlıksız psikoloji belki de halen toplumun yaşamakta olduğu ruhsal savrulmanın anlaşılması için anahtar niteliğindedir.

Bugün Cumhuriyet’in keyfini çıkarma günüdür. Kutlu olsun.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Pazar 11 MPH 16°
Sağanak Yağışlı