08 ARALIK 2016
ÖNE ÇIKANLAR
SON DAKİKA
19 Ekim 2016 Çarşamba, 00:35:57 Güncelleme:09:23:25

İran ve Irak fırsatı kaçırdı ve bize mahkûm kaldılar!

 

Musul ve Kerkük, Misak-ı Milli sınırlarımız içindeydi. İç sorunlarıyla boğuşurken, buraları terk etmek zorunda kalan Cumhuriyet’in kurucuları, petrol ve doğalgazın önemini kavrayabilseydi Musul ve Kerkük için gerekirse savaşmazlar mıydı? Ben hiç şüphe duymuyorum. Şimdi ortaya çıkan yeni fırsatların kendi Kürtleriyle barışamamış bir ülke tarafından değerlendirilebileceğine inanmak güç.

                             *

Enerjide yüzde 75 oranında dışa bağımlıyız. Anlamı şu: Harcadığınız her 100 birimlik enerjinin 75 birimini ithal ediyoruz. Her gün 745 bin varil petrol (bunun 200 küsur bin varili işlenmiş petrol) ve her gün ortalama 134 milyon metreküp (yılda 49 milyar metreküp) doğalgaz ithalatı gerçekleştiriyoruz. İthal kömürü de unutmayın. Bu ülkenin döviz kaynaklarını oluk gibi enerji ithalatına akıtıyoruz. Fiyatlara göre değişmekle birlikte 35 ile 50 milyar dolar arasında kaynak transferi yapıyoruz dışarıya.

                             *

Bir bilgi daha vereyim: Türkiye’nin petrol rezervlerinin ömrü (mevcut tüketime göre) 448 gün, doğalgaz rezervlerinin ömrü ise sadece 27 gün. Fukarayız yani.

                             *

Petrolde olduğu gibi doğalgazda da (bilinen rezervler açısından) Ortadoğu tartışmasız yüzde 42.7 ile lider. Ancak küçük(!) bir sorun var: Doğalgaz, petrol gibi satılamıyor. Boru döşemeniz lazım gideceği yere. Biliyorum, sıvı gaz satışı da (LNG) yapılıyor ama maliyetleri pahalı olması nedeniyle tercih edilmiyor. Örneğin, 2015 yılında uluslararası ticarete konu olan 1 trilyon metreküp gazın sadece üçte biri (330 milyar metreküp) LNG olarak satılmış.

Başka bir deyişle, gaz rezervleri açısından Rusya ile aynı seviyede bulunan İran, yeni bulunan gaz sahalarıyla göz kamaştıran Irak (Kürdistan bölgesi) gazını komşularına satmak zorunda. Ya da komşularının üzerinden geçireceği boru hattı bulmak zorunda. İkisinin de tek geçiş yeri var: Anadolu. Yani bizim topraklarımız.

                             *

Avrupa pazarı, Rusya ve Norveç’in elinde. Tedarik çeşitlendirmesi için Rusya dışında alternatif arasalar da Rusya’dan kurtulmaları pek mümkün değil. Yeni okuduğum TPAO raporunda bir tespit vardı. Tablolarda yer verdim.

2020 yılına gelindiğinde Avrupa’nın gaz talebi azalacak. Asya Pasifik ülkelerinin talebi ise inanılmaz artacak.

                             *

Korkarım İran, baskıcı rejimini korumaya, bölgede Şii etkinliğini artırmaya, İsrail’i yok etmeye öyle odaklandı ki altında yatan 1 trilyon metreküp doğalgaz rezervlerini satacak dostane ilişkiler kuramadı. İran, son 10 yılda iddia edebilirim ki en az 500 milyar dolar kaybetmiştir. Toplumun refahını artıracak bir kaynaktan olmuştur. İran, Avrupa ve Türkiye pazarını Rusya ile birlikte paylaşabilecek seviyede her yıl en az 50 milyar dolar gelir elde edebilirdi. Şimdi Türkiye dışında (o da ihmal edilebilir seviyede) kimseye gaz satamıyor. İştahlı bir şekilde Asya Pasifik ülkelerine bakıyor ama bu bölge gaz açısından zengin bir bölge ve kendi gazını üretebiliyor. Üstelik oraya kadar boru döşeyecek mecali yok.

 

                             *

Başka bir deyişle Irak, İran, Akdeniz’de gaz bulan İsrail ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin, Türkiye alternatifi dışında Avrupa’ya gaz satma şansları yok. Bu şansı bulsalar bile tüketimi artmayacak Avrupa tok alıcı gibi fiyat beğenmeyecektir. Rusya’nın Türkiye’den geçireceği yeni gaz boru hattı, pazarda kalan son boşluğu doldurmak anlamına da gelebilir. Tam tersi kârsız bir yatırım haline de dönüşebilir.

 

                              *

Bu açıdan Irak’ın (Kürdistan bölgesi) Türkiye ile yaptığı gaz anlaşması onlar için büyük bir fırsat. Eğer Türkiye almazsa o gazın üzerinde kıyamete kadar oturabilirler. İran da... Türkiye’nin etrafı gaz satan ülkelerle dolu. Gazı olan ülkeler ise Türkiye dışında gaz talep eden ülkelerle komşu değil. Bu Türkiye’nin hem politik üstünlüğü, hem kaynaklara ucuz erişiminin anahtarı. Yeter ki bu avantajı kullanmasını bilelim. Biz değil onlar bize gelecek. Sabır...

 


SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
Kalan karakter : 300
HAVA DURUMU
Perşembe 15 MPH
Kısmen Güneşli