Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
AA

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda milletvekilleri, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının 2021 yılı bütçesine ilişkin görüşlerini dile getirdi.

CHP Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Emine Gülizar Emecan, Türkiye'de raylı ulaşımın, toplam ulaşımın içerisindeki payının halen olması gerekenin altında bulunduğunu söyledi.

TCDD Genel Müdürlüğünün çok eski ve değerli bir kurum olduğuna işaret eden Emecan, Cumhuriyetin ilk yıllarında demir yolu ağının önemi fark edilerek birçok projenin hayata geçirildiğini anlattı.

Emecan, demir yolu ulaşımının güvenli ve çevreci olduğunu, projeler için bilimsel çalışmalar yapılması ve yürütülmesinde liyakatli kişilerin görev alması gerektiğini belirterek, "Çorlu, Pamukova tren kazaları hala aklımızda. Sayın Bakan, kazaları önlemek için aldığınız önlemleri açıklarsanız çok seviniriz." diye konuştu.

Bakanlığın bütçelerinin yıl sonu hedeflerini tutturamadığını söyleyen Emecan, "Bu durum, bütçelerin öngörüsüz ve doğru planlama yapılmadan ortaya çıkarıldığını gösteriyor." eleştirisinde bulundu.

Kamu-özel projelerine de değinen Emecan, "Kamuyu en çok meşgul eden konuların başında verilen garantiler ve Hazine'den yapılan ödemeleri geliyor. 2019 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin tahsil ettiği vergi gelirlerinin 88,5 milyar lirası ulaşımdan kaynaklanıyor. Vatandaşımız geçerse de geçmezse de aslında bir avuç yandaşa milyarlarca lira ödemek zorunda. Bu projeler sürekli aynı müteahhitlere verildiği için onlara 'yandaş' demek zorunda kalıyoruz." ifadelerini kullandı.

YİD Projelerinin gelecek nesilleri bile borçlandırdığını öne süren Emecan, "Kamu görünürde borçlanmamakta ama Hazine üzerinden belirli bir maliyeti garanti etmektedir. Yapılan yatırımların mülkiyeti aslında kamunundur, devletleştirilebilir. Anayasa'da bu düzenlenmektedir. Kamu-özel iş birliği projeleri acilen kamulaştırılarak milletin ve devletin üzerinden bu yük kaldırılmalıdır." görüşünü savundu.

CHP'li Emecan, bir yıkım projesi olarak nitelendirdiği Kanal İstanbul'un gerekçesi olarak, "boğazın trafik yükünün arttığının ve yeni bir geçiş yolunun zaruret haline gelmesinin" öne sürüldüğünü aktardı.

Bakanlık verilerine göre boğaz trafiğinde bir azalma görüldüğünü savunan Emecan, "Kanal İstanbul bir ulaşım projesi değil, bir emlak projesidir. Aslında tüm veriler gelecekte Boğaz'da bir ulaştırma problemi yaşanmayacağını ortaya koyuyor. Bu bir siyasi karar ve tutumdur. Biz de bu siyasi karar ve tutumun karşısındayız." sözlerini sarf etti.

- "Kamu-özel iş birliği çerçeve kanunu bir an önce çıkarılmalı"

MHP Grubu adına söz alan Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, kamu sabit sermaye yatırımları bakımından ulaştırma sektörünün yatırım tutarının, 2020 yılında 59 milyar liraya, 2021 yılında 66,7 milyar liraya yükselmesinin öngörüldüğünü belirterek, "2021 yılı için tahmin edilen 66,7 milyar liralık ulaştırma sektörü yatırımlarının yaklaşık 28 milyar lirası merkezi yönetime, 24,3 milyar lirası mahalli idarelere, 14,4 milyar lirası da KİT'ler ve diğer kuruluşlara aittir." diye konuştu.

Sahip olduğu kıtalar arası geçiş noktasındaki konumuyla lojistikte bölgesel bir üs olma potansiyeline sahip Türkiye'nin, 2010 yılında Lojistik Performans Endeksine göre 155 ülke arasında 39'uncu sırada yer alırken 2018 yılında 47'nci sıraya gerilediğini söyleyen Kalaycı, lojistik faaliyetlerinde esneklik, hız, öngörülebilirlik, güvenlik, kalite, ölçek ekonomisi ve yenilikçilik gibi hizmet düzeyi parametrelerinin iyileştirilmesi; dağınık yapıdaki lojistik mevzuatının bütünleşik bir yapıya getirilmesi ve kombine taşımacılık mevzuatının yayımlanması gerektiğini belirtti.

Ulusal Ulaştırma Ana Planı ile Lojistik Master Planı çalışmalarının bir an önce tamamlanarak uygulamaya konulması gerektiğini vurgulayan MHP'li Kalaycı, "Kamu-özel iş birliği proje süreçlerinin standartlaşmasına katkı sağlamak üzere, projeye hazırlık, ihale ve işletme süreçlerinde ihtiyaç duyulan standart dokümanların hazırlanması çalışmaları da bir an önce tamamlanmalı, kamu-özel iş birliği çerçeve kanunu bir an önce çıkarılmalıdır." dedi.

Kalaycı, modlar arası taşımacılığın yaygınlaştırılması ve sanayinin rekabet gücünün artırılmasını teminen sanayi tesisleri ile liman, OSB ve maden sahaları başta olmak üzere önemli yük merkezlerine hizmet edecek iltisak hatları ve lojistik merkezlerinin tamamlanmasının önemine işaret ederek, yük taşımacılığında da demir yolunun payının artırılması gerektiğine işaret etti.

Yüksek hızlı tren hatlarında arz ve talep dengesi gözetilerek tren planlaması yapılması ve ekspres seferler artırılarak seyahat sürelerinin kısaltılmasını isteyen Kalaycı, öte yandan demiryolu ulaştırmasında emniyet standartlarının yükseltilmesi, hemzemin geçitlerin kontrollü hale getirilmesi, gar ve istasyonlarda engelsiz ulaşım imkanlarının çoğaltılmasını tavsiye etti.

Mustafa Kalaycı, deniz yolu taşımacılığının, kara yolu taşımacılığına göre ortalama 6,5 kat, demir yolu taşımacılığına göre ise 3,5 kat daha ekonomik olduğuna dikkati çekerek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Dış ticaret taşımalarımızın büyük çoğunluğunun yabancı sahipli gemiler ve yabancı bayraklı gemiler tarafından gerçekleştirilmesi ödemeler dengesinde yüksek miktarda navlun açığına ve vergi kaybına neden olmaktadır. Taşıyıcı firmaların ülkemizde finansmana erişim konusunda yaşadıkları sorunlar Türk sahipli ve Türk bayraklı filonun gelişimi önündeki önemli engellerden biridir. Deniz taşıma filosunun, kapasitesinin ve verimliliğinin artırılmasına dönük yatırımların teşvik edilmesi, dış ticaret taşımasının milli bayraklı gemiler tarafından yapılarak, filonun deniz taşımacılığından daha fazla pay alması sağlanmalıdır. Türk sahipli filonun gelişimine yönelik uzun vadeli ve düşük faizli finansal destek mekanizması oluşturulmalıdır."

Kovid-19 salgınından en çok etkilenen sektörlerden birinin hava yolu olduğuna da işaret eden Kalaycı, "2020 yılında toplam yolcu trafiğinin geçen yıla göre yüzde 63 daha az gerçekleşmesi beklenmektedir." dedi.

- "Seni kim atadı?"

HDP Diyarbakır Milletvekili Garo Paylan, grubu adına yaptığı konuşmada, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Adil Karaismailoğlu'nun sunumunda ekolojik bir bakış olmadığını, kara yollarının inşa edileceği alanlardaki ekolojinin önemsenmediğini savundu.

Paylan'ın "Giresun'da 2 bakanla birlikte bir kepçe içerisindeydiniz." sözleri üzerine Bakan Karaismailoğlu "Ben orada yoktum, yalan söylemeyin." diye tepki gösterdi.

HDP'li Paylan'ın, "Atanmış bir bakan olarak haddinizi bilin. Bana sataşamazsınız." sözlerini sarf etmesi üzerine Bakan Karaismailoğlu, "Yalan konuşmayacaksın." dedi.

Bakan Karismailoğlu, HDP'li Paylan'ın "Atanmışsın, bir milletvekiliyle böyle konuşamazsın." sözlerine cevaben de "Seni kim atadı oraya?" ifadesini kullandı.

Tartışmanın devam etmesi üzerine Komisyon Başkanı ve AK Parti Bingöl Milletvekili Cevdet Yılmaz, görüşmelere ara verdi.

AK Parti ve MHP milletvekilleri, verilen ara sırasında HDP'li Paylan'ı sakinleştirmeye çalıştı.

Aranın ardından söz alan Bakan Karaismailoğlu, "Değerli üyeler kusura bakmayın, yanlış şeyler duyduğumuz zaman kendimizi tutamadık. Bundan sonra sizi inşallah sabırla dinleyerek soruları, notlarımızı aldıktan sonra gerekli cevapları vereceğiz. Belki biraz gerginleştirdik ama inşallah bundan sonra olmayacak." diye konuştu.

HDP'li Paylan ise Bakan Karaismailoğlu'nun Meclisin itibarı için özür dilemesini isteyerek, "Burası millete hesap verme yeri. Yılda bir gün hesap veriyorlar, o bir gündeki saygısızlığa bakın." ifadelerini kullandı.

- "En son ne zaman bisiklete bindiniz?"

HDP'li Paylan, yerel yönetimlerin önerileriyle projeler yürütülmesi gerektiğini, bölgelerin gerçeklerinin, Ankara'dan yapılan ihalelerde dikkate alınamayacağını söyledi.

Avrupa ülkelerinin ulaştırmada gelecek vizyonu ortaya koyduğunu ancak Türkiye'nin bu konuda "nal topladığını" öne süren Paylan, "Sayın Bakan örnek olmak için mütevazı bir elektrikli arabaya binmeyi niye düşünmediniz? Metroya binip bir yerden bir yere ne zaman gittiniz? En son ne zaman bisiklete bindiniz? Bu yoksulluk içinde 10 milyonluk Mercedes ile Meclis'e geliyorsunuz." sözlerini sarf etti.

Kamu-özel iş birliği projeleriyle yapılan yollardan yoksul vatandaşların geçemediğini, ülkenin en zengin yüzde 1'lik kısmının kullandığını iddia eden Paylan, bütün bu projelerin kamulaştırılmasını istedi.

Sosyal medyanın kapatılabileceği iddiasını dile getiren Paylan, Kanal İstanbul Projesi'nin bütçe sunumunda yer almadığını anımsatarak, "bir yanlıştan döndüğü için" Bakan Karaismailoğlu'na teşekkür etti.

Paylan, Çorlu tren kazasında yaşamını yitiren Oğuz Arda Sel'in annesi Mısra Öz Sel'in mektubunu komisyonda okuyarak, kazada sorumluluğu bulunan TCDD yetkililerinin yargılanmalarının önünün açılmasını istedi.

- "Hizmet devri, hamaset devri değil"

AK Parti Grubu adına konuşan İzmir Milletvekili Yaşar Kırkpınar, son 18 yılda yapılan yatırımlarla Türkiye'nin ulaşımda çağ atladığını, uluslararası arenada ön plana çıktığını vurguladı.

AK Parti hükümetlerinin, şehit kanlarıyla sulanmış bu aziz topraklarda dev gibi eserler bırakmak için karınca gibi çalışmaya devam edeceğini dile getiren Kırkpınar, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının çalışmalarıyla tarihe adını altın harflerle yazdırdığını ifade etti.

Kırkpınar, ülkenin tamamına erişebilir şekilde hizmet etmeyi hedeflediklerini belirterek, "Bu hedeflere ulaşabilmek için gerek sektörel düzenlemeler gerekse altyapı yatırımlarıyla büyük yol katedilmiştir." diye konuştu.

Ulaştırma yatırımlarında bölünmüş yol, tünel ve kara yolu uzunluğunun önemli ölçüde arttığına dikkati çeken Kırkpınar, geçmişle bugünün kıyaslanmasıyla gerçeklerin ortaya çıktığına işaret etti.

AK Parti'li Kırkpınar, yüksek hızlı tren işletmeciliğinde Türkiye'nin büyük mesafe kat ettiğini, öte yandan şehir içi tren ağlarının da hizmete sunulduğunu vurgulayarak, bu eserlerle herkesin gurur duyması gerektiğini ifade etti.

İzmir milletvekili olarak İzmir-Ankara seyahatlerini YHT ile gerçekleştirmeyi istediğini dile getiren Kırkpınar, bu hattın bir an önce hizmete açılmasını istediğini söyledi.

Yaşar Kırkpınar, hava yolu taşımacılığı ve otoyollarda büyük başarılara imza atıldığını ifade ederek, "Ülkemizi daha önce hiç olmayan yüksek hızlı tren ağlarıyla örmeye devam ediyoruz. Mevcut demiryolu ağımızın neredeyse tamamına tekabül eden hattını yeniledik, yenilemeye devam ediyoruz." şeklinde konuştu.

"Aşkla çalışan yorulmaz." diyen Kırkpınar, "Yolları böldük, insanları birleştirdik. Demir ağlarla ülkemizi ördük, örmeye devam ediyoruz. Herkese aynı anlayışla hizmet ettik. Birileri gibi sadece ülkenin sahillerini değil her bir çakıl taşını seviyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'nin 2002 yılına göre daha dengeli bir altyapıya kavuştuğunu da vurgulayan Kırkpınar, "Ülkemizin her bir yanındaki vatandaşımız aynı imkanlara sahip. Ülkenin her yanına ulaştık, ulaşmaya da devam ediyoruz. Bazılarını sıkıntıya sokan da bu." dedi.

Kırkpınar, tek bir eseri olmayanların AK Parti projelerine kulp taktığını dile getirerek, "Siyaset mühendisliği yöntemiyle ülkeye istikamet çizme imkanı kalmamıştır. Devir hizmet siyaseti devridir, hamaset devri değil." sözlerini sarf etti.

Muhalefet partilerinin iktidarlara projeler yapması yönünde telkinlerde bulunduğunu anlatan Kırkpınar, muhalefet milletvekillerine seslenerek, "Üzümün sapıyla kibritin çöpüyle uğraşmayın. Bu ülkeye 18 yılda çağ atlatan güzel kadromuzu bir kere de tebrik edin, hiçbir şey kaybetmezsiniz. AK Parti hükümetleri 18 yıldan beri niye iktidarda kalıyor, buna kafa yorun." dedi.

- "AK Parti çok ciddi duble yol ağı ördü"

İYİ Parti Grubu adına söz alan Samsun Milletvekili Erhan Usta, ulaştırmanın kamu-özel iş birliği projelerinin en çok hayata geçirildiği sektör olduğunu belirterek, Bakan Karaismailoğlu'nun bu konuda bilgi vermemesini eleştirdi.

Usta, "Hiç kimsenin geçmediği yolları yapmak ne kadar anlamlı. Siz iktidardan gideceksiniz, 2023 yılı AK Parti'nin son tarihi, daha erken seçim olursa daha önce, millet ödeyecek bunları. Ama bununla ilgili millete hiçbir bilgi vermiyorsunuz." diye konuştu.

Bakan Karaismailoğlu'nun, ulaştırma sektörünün istihdama katkısının 1,1 milyon kişi olduğu yönündeki açıklamasının gerçeği yansıtmadığını savunan Usta, ulaştırmanın 2019 yılında GSYH'ye katkısının 36 milyar dolar olduğu yönündeki ifadenin de detaylarının ortaya konulmasını istedi.

"AK Parti hükümetleri çok ciddi bir duble yol ağı ördü." diyen Usta, yolların kalitesiz yapılması nedeniyle sürekli yenilendiğini öne sürdü.

Bakan Karaismailoğlu'nun da kamu-özel iş birliği projelerinin maliyetlerine ilişkin bilgi paylaşmadığını dile getiren Usta, "Kozmik odadaki bütün bilgilere FETÖ'cü hainler erişti. Ancak milletvekilleri kamu-özel projelerine ilişkin bilgi alamadı." ifadesini kullandı.

Osmangazi Köprüsü'nde tüyü bitmemiş yetimin hakkının yendiğini savunan Usta, "AK Parti bu soygunu Türk milletine hediye etti. Osmangazi Köprüsünde, garanti kapsamında ödeme yapmasanız da müteahhit 11,07 milyar dolar hasılat edecek. Bunu yapanların vicdanı ne durumda? Çok üzülüyor insan. Nasıl bunlara seyirci kalınabilir?" sözlerini sarf etti.

İYİ Partili Usta, Türk Telekom özelleştirilmesine de değinerek, "Bizim taşımızla bizim kuşumuzu vurdular. Bizim bankalarımızı soydular. BTK, Sayıştay neredeydi?" sorularını yöneltti.