Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması

Türkiye’de, yılda 45 milyar metreküp doğal gaz tüketiliyor. Türkiye, petrol ve doğal gaz gereksiniminin hemen hemen tamamına yakın bölümünü ithalat yoluyla karşılıyor.

İthalatta, ikili yöntem izleniyor. Rusya, İran ve Azerbaycan’dan boru hatları üzerinden uzun dönemli sözleşmelerle doğal gaz satın alınıyor.

BOTAŞ; ABD, Katar, Cezayir ve Nijerya’dan da LNG ithal ediyor. LNG, kontratlar üzerinden (Katar, Cezayir gibi) ya da spot piyasadan (ABD’den) temin ediliyor.

Sözleşmelere göre gaz fiyatı, petrol ve türevlerinde yaşanan hareke göre üçer aylık dönemler halinde yeniden hesaplanıyor. Brent petrolde oluşan fiyat hareketleri, gaz ithalat sözleşmesine 6-9 aylık gecikme ile etkide bulunuyor. Fiyat düşüyor ya da artıyor.

Rusya’dan ithal edilen doğal gazın her 1000 metreküp fiyatı (ikinci çeyrek) 230 dolar düzeyinde bulunurken, LNG 80-100 dolar bandında seyrediyor.

ABD’NİN PAYI ORTAYA ÇIKTI

BOTAŞ, son birkaç yıldır artan miktarlarda (boru gazına göre çok daha ucuz olan) LNG ithal ediyor. 2019’da, yıllık 45 milyar metreküp gaz ithal edildi. Bunun, yüzde 28’ini LNG oluşturdu.

Bu yıl da LNG ithalatı, hem oransal hem de miktar olarak artarak devam ediyor. LNG’de ithal edilen miktar kadar ABD’nin payı da merak ediliyordu. Bu oran ortaya çıktı.

Enerji Bakanlığı Bakan Yardımcısı Bayraktar, 14 Mayıs’ta gerçekleştirilen Atlantic Council’ın toplantısına katıldı. Bayraktar’ın, telekonferans yöntemiyle yapılan toplantıda, şu mesajları verdiği öğrenildi:

- GAZDA MODEL DEĞİŞİKLİĞİ: (Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın, Enerji Bakanlığı dönemine işaret ederek) Albayrak’ın bakanlığı döneminde altyapı yatırımlarına hız verdik. Bu dönemde iki FSRU terminali yaptık, biri de şu anda inşa halinde. LNG’ye yöneldik. Çünkü, küresel gaz ticaretinde bir model değişikliği olduğunu gördük.


- LNG’NİN PAYI YÜZDE 44: 2018’de toplam gaz ithalatı içinde yüzde 20 olan LNG’nin payı, 2019’da yüzde 28’e, 2020’nin ilk 4 ayında yüzde 44’e yükseldi. Bu yıl için tahminimiz, gaz ithalatımızın üçte birini (yüzde 35) LNG’den karşılanması. Rekabetçilik ve esneklik, bizim açımızdan iki anahtar kelime. LNG, bunları karşılıyor.

- ABD’NİN PAYI YÜZDE 40: Türkiye’nin, yılın ilk dört ayında ithal ettiği LNG kargoları içinde ABD’nin payı yüzde 40’a ulaştı.

- ÇOK ÖNEMLİ: Bunu, iki yönden önemli buluyorum. Birincisi, iki lider (Erdoğan ve Trump) tarafından ortaya konulan ülkeler arası ticaret hacminin artırılması hedefine sağladığı katkı yönünden… İkincisi de, Türkiye’nin gelecek piyasa yapısı yönünden önemli.

RUS GAZININ PAYI DÜŞMEYE DEVAM EDECEK

Türkiye, LNG’ye ağırlık vermesi nedeniyle Rus gazının toplam içindeki payı azalacak. Rusya’dan, boru hatları üzerinden daha az gaz ithal edilecek. Bu yıl şubat ayında toplam ithalat içinde ABD’nin payı yüzde 18’e yükselirken, Rusya’nın payı yüzde 21’e kadar gerilemişti.