Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
AA

İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) İran'a yönelik uygulanan yaptırımların 10 yıl daha uzatılması kararının yasalaşması halinde bunu nükleer anlaşmanın ihlali sayacaklarını söyledi.

İran resmi ajansı IRNA'nın haberine göre, başkent Tahran'daki ikametgahında Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı grupları kabul eden Hamaney, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları uzatma kararını değerlendirdi.

Hamaney, "Mevcut Amerikan yönetimi, birçok kez nükleer anlaşmayı ihlal etti. Bunun son örneği de yaptırımların 10 yıl uzatılmasıdır. Gerçekleşmesi durumunda bu kesinlikle nükleer anlaşmanın ihlali olacaktır. İran İslam Cumhuriyeti buna karşı kesinlikle tepki verecektir." dedi.

ABD Temsilciler Meclisi'nde geçen hafta yapılan oylamada İran aleyhindeki yaptırımların 10 yıl uzatılmasını içeren yasa tasarısı oy çokluğuyla kabul edilmişti. Tasarının yasalaşması için önce Senatoda kabul edilmesi daha sonra da ABD Başkanı Barack Obama tarafından imzalanması gerekiyor.

NÜKLEER ANLAŞMANIN GELECEĞİ

​Tahran yönetimi ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 5 daimi üyesi ve Almanya arasında 14 Temmuz 2015'te imzalanan anlaşma uyarınca nükleer programında kısıtlamalara gitmesi karşılığında İran'a uygulanan ambargoların kaldırılması öngörülüyordu.

Anlaşmaya rağmen ABD tarafından uygulanan kısıtlamalar ve İran'ın buna tepkileri nükleer anlaşmanın geleceğiyle ilgili şüpheler doğuruyor. ABD'de 8 Kasım'da düzenlenen başkanlık seçimlerini kazanan Donald Trump, seçim kampanyası sürecinde Obama yönetimi tarafından İran'la imzalanan anlaşmayı sert şekilde eleştirmişti. Trump'ın başkan seçilmesiyle anlaşmanın uzun ömürlü olmayacağı yorumları yapılıyor.

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, 9 Kasım'da yaptığı açıklamada, Trump'ın seçim kampanyası boyunca başkan seçilmesi halinde nükleer anlaşmayı feshedeceğine yönelik söylemlerine işaretle, nükleer anlaşmanın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı olduğunu ve bir hükümetin kendi başına alacağı kararla değiştirilmesinin mümkün olmadığını belirtmişti.

 

ABD'nin İran'a uyguladığı enerji endüstrisi ile ilgili bazı yaptırımların 10 yıl daha uzatılmasını öngören yasa tasarısı, Temsilciler Meclisinde çoğunluk oyuyla kabul edildi. Temsilciler Meclisi ayrıca, Suriye yönetimine ve destekçilerine "savaş suçları" kapsamında yaptırım öngören tasarıyı da kabul etti.

ABD'nin ilk olarak 1996 yılında uygulamaya soktuğu "İran Yaptırımlar Yasası", 10 yıl daha uzatılmak üzere Temsilciler Meclisindeki oylamada kabul edilerek, Senatoya gönderildi.

Oylamada 419 evet oyuna karşılık sadece 1 ret oyu çıkarken, yasa tasarısının kısa zamanda Senatonun gündemine gelmesi bekleniyor. Senatoda da kabul edilmesi gereken yasa tasarısı, mevcut Başkan Barack Obama tarafından imzalandığı zaman yasalaşarak 2026 yılına kadar yürürlükte kalmayı garantilemiş olacak.

İran'ın nükleer silah sahibi olmasını engellemeye yönelik söz konusu yasa, bu ülkenin enerji endüstrisine kısıtlamalar ve yaptırımlar içeriyor.

Tasarıyı hazırlayanlar arasında yer alan Demokrat vekil Eliot Engel, yönetim değişse bile İran konusunda ABD'nin durduğu yeri koruması gerektiğine işaret etti. Bir diğer tasarı destekçisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Ed Royce da söz konusu yasanın ABD-İran ilişkilerini düzenleyen "kritik bir araç" olduğunu vurguladı.

SURİYE YÖNETİMİNE YAPTIRIM YASA TASARISI 

Öte yandan Temsilciler Meclisi, sözlü oylama sonucunda, Suriye yönetimine ve Rusya ve İran gibi destekçilerine "savaş suçları" ve "insanlığa karşı işlenen suçlar" kapsamında yaptırım öngören tasarıyı da kabul etti.

Suriye yönetimine yaptırım yasa tasarısının da yasalaşması için Senatoda kabul edilmesi ve Obama tarafından imzalanması gerekiyor.

2015 yılının temmuz ayında İran ile P5+1 ülkeleri arasında varılan "nükleer anlaşma" ile İran, nükleer programını anlaşmaya göre önemli ölçüde minimize edecek, karşılığında da yaptırımlar hafifletilecekti.

Bugün Temsilciler Meclisinden geçen yasa tasarısının yasalaşması halinde bunun İran'la nükleer anlaşmayı nasıl etkileyeceği ayrı bir tartışma konusu olarak değerlendiriliyor.

Ancak 8 Kasım'daki seçimleri kazanan Cumhuriyetçi Donald Trump'ın birçok kez "İran'la nükleer anlaşmaya karşı olduğunu" dile getirmiş olmasının, Trump'ın 20 Ocak 2017'de görevine başlamasından sonra İran konusunu başkent Washington'ın ana gündem maddeleri arasına sokması bekleniyor.

AA