Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
Nakit gitti vergi coştu
0:00 / 0:00

COVID-19 nedeniyle vatandaş nakit paraya dokunmaya korkunca bu durum Maliye'ye yaradı. Maliye'nin yıllardır hayalini kurduğu vergi kayıp kaçağının sıfırlanması neredeyse gerçekleşince bu durum vergi gelirlerini coşturdu. Pandemi ile birlikte mart ayından sonra vatandaş nakit yerine e-ticaret siteleri, sanal marketler ve kredi kartı ile alışverişe yöneldi. Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre yılın ilk 10 ayında salgınla azalan ekonomik ve ticari ilişkilere rağmen vergi gelirleri yüzde 21 artışla 655 milyar liraya çıktı.

3 VERGİ TÜRÜ YÜZÜNÜ GÜLDÜRDÜ

Vergi gelirlerinin artışında e-ticaret ve kredi kartı kullanımı nedeniyle tüketimden alınan KDV ve ÖTV'deki artışın yanı sıra şirketlerin kurumlar vergisinin de rekor arttığı görüldü. Şimdi rakamlara bakalım. İstatistiklere göre Ocak-Ekim döneminde Katma Değer Vergisi (KDV) gelirleri yüzde 19 artarak 46 milyardan 54 milyar liraya, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yüzde 38 artarak 164 milyara çıktı. Kurumlar vergisi de yüzde 41 tırmanışla 79 milyara ulaştı. Yılın ilk 10 ayında artan 105 milyarlık verginin üçte ikisi yani yaklaşık 77 milyarı bu 3 vergideki yükselişten geldi.Vergi artışının 29 milyar lirası da ithalattan alınan KDV ve gümrük vergisinden kaynaklandı. Öyle ki bu 3 vergide yıllık bütçe hedefleri de 10 ayda neredeyse yakalanmış durumda. 175 milyar liralık bütçe hedefine karşı ÖTV'de şimdiye kadar bu tutarın yüzde 93'ü olan 175 milyar lira tahsil edildi. KDV hedefinin yüzde 94'ü olan 54.7 milyar ve 89 milyar lira olan kurumlar vergisinin da yüzde 88'i olan 65.9 milyar lira kasaya girmiş durumda. Tüm vergi gelirleri hedefi de bu 3 kalemin etkisiyle gerçekleşecek gibi. Çünkü 785 milyar liralık vergi geliri hedefinin yüzde 84'ü olan 655 milyar lirası 10 ayda tahsil edilmiş durumda. Bu gidişle son 2 aydaki gelirle hedef tutacak. Ancak gelir hedefine ulaşıldığı halde hem pandemi nedeniyle yapılan harcamalar hem de devletin diğer harcamaları nedeniyle yılın ilk 10 ayında bütçe açığının 145 milyar liraya yükseldiğini hatırlatalım.

VERGİ AFFINA BU YÜZDEN GİDİLMEDİ

Tabii ki bu gerçekleşmeler ekonomi yönetiminin vergiyle ilgili aldığı ve alacağı kararları da etkiliyor. Örneğin vergi gelirlerinin yüksek olmasının bu dönem yaklaşık 1 ay önce vergi affı yerine sadece Maliye alacaklarında yapılandırmaya gidilmesinde etkili olduğu belirtiliyor. Önceki yıllarda sürekli vergi afları ve matrah indirimleri ile Maliye vergi alacağını bir kısmından fedakarlık yaparak toplamaya çalışıyor bu ise büyük eleştirilere neden oluyordu. Özellikle vergisini zamanında ödeyenlere karşı haksızlık yapıldığı ifade ediliyordu.

VERGİ GELİRLERİ YÜZDE 21.4 ARTTI

(Milyon TL)OCAK - EKİM 2019OCAK - EKİM 2020Değişim (%)
MERKEZİ YÖN BÜTÇE GEL.719.190822.18814,3
GELİR, KAR VE SER. KAZ.188.668205.0788,7
-Beyana Dayanan Gelir7.6298.1326,6
-Basit Usulde Gelir Ver.17920313,2
-Gelir Vergisi Tevkifatı122.952115.688-5,9
-Geçici Gelir Vergisi2.0062.22811,0
KURUMLAR VERGİSİ55.90278.82841,0
-Beyana Day. Kurumlar3.518554-84,3
-Kurumlar Ver. Tevkifatı126101-19,9
-Geçici Kurumlar Vergisi52.25878.17349,6
MÜLKİYET ÜZERİNDEN AL.14.17615.81011,5
MOTORLU TAŞITLAR VER.13.47615.00911,4
DAHİLDE ALINAN KDV46.03854.76919,0
-Petrol ve Doğalgaz Ür.50.61557.14112,9
-Motorlu Taşıt Araçları8.93731.825256,1
-Kolalı, Alkol ve Tüt.55.06965.62219,2
Alkollü İç.12.11313.2849,7
Tüt. Mamül42.12551.25521,7
Kolalı Gazoz8321.08430,2
-Dayanıklı Tüketim4.4079.689119,8
HARÇLAR18.64225.14634,9

VERGİ GELİRLERİNDEKİ ARTIŞA RAĞMEN BÜTÇE 10 AYDA 145 MİLYAR LİRA AÇIK VERDİ

(Bin TL)
2019/10 AY2020/ 10 AY
Harcamalar819.904.963967.670.957
1-Faiz Hariç Harcama731.593.156848.089.562
Personel Giderleri210.659.973244.792.698
Sosyal Güv.Kur. Devlet Primi35.843.21640.291.977
Mal ve Hizmet Alımları59.682.93463.570.914
Cari Transferler336.452.739411.346.674
Sermaye Giderleri57.021.28658.915.459
Sermaye Transferleri12.230.0336.775.194
Borç Verme19.702.97522.396.646
2-Faiz Harcamaları88.311.807119.581.395
Gelirler719.190.496822.188.246
1-Genel Bütçe Gelirleri696.777.668799.643.604
Vergi Gelirleri539.878.652655.344.715
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri90.979.87957.001.828
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler8.828.1489.370.056
Faizler, Paylar ve Cezalar50.967.86171.139.896
Sermaye Gelirleri4.810.1455.806.400
Alacaklardan Tahsilat1.312.983980.709
2-Özel Bütçeli İdarelerin Öz Gelirleri16.691.80915.845.645
3-Düzen. ve Denet. Kurumların Gelirleri5.721.0196.698.997
Bütçe Dengesi-100.714.467-145.482.711
Faiz Dışı Denge-12.402.660-25.901.316

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri

Bu haberin seslendirmesi Voiser tarafından yapılmıştır.