Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

AK Parti, MHP’ye sunduğu Anayasa taslağında, “Cumhurbaşkanı yetkili ama sorumsuz” eleştirilerini de sonlandırmayı hedefliyor. Cumhurbaşkanlığı olarak isimlendirilen sistemde, “denge ve denetleme” mekanizmalarına da yer veren AK Parti, yürütme erkinin görev ve sorumluluklarına odaklanan Anayasa değişikliği paketinde, Cumhurbaşkanı’nın sorumluluğunu da belirliyor. Pakette, Cumhurbaşkanı’nın 3 aşamadan sonra Yüce Divan’da yargılanması öngörülüyor.

Buna göre, Cumhurbaşkanı hakkında kişisel ya da göreviyle ilgili bir suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki (TBMM) milletvekili tam sayısının 5’te 3’ünün imzasıyla önerge verilebilecek. Mevcut Anayasa’da üye tam sayısı 550 olduğundan önerge için 330 milletvekilinin imzası gerekecek. AK Parti’nin 600 sandalyeli parlamento önerisi hayata geçerse bu sayı 360 olacak.

Soruşturma önergesi verilmesi halinde TBMM bu istemi en geç 1 ay içinde görüşecek. Görüşmelerin sonunda soruşturma açılmasına karar verilmesi için üye tam sayısının 3’te 2’sine denk gelen 367 milletvekilinin oyu gerekecek. 600 parlamenterli yapıda bu sayı 400 olacak. TBMM’deki oylamalar gizli yapılacak.

KOMİSYON OLUŞTURULACAK

Soruşturma için gereken milletvekili oyuna ulaşılması halinde Meclis’te grubu bulunan partilerin milletvekili sayılarına göre bir komisyon oluşturulacak. 15 kişilik komisyon tarafından yapılacak soruşturma sonucunda hazırlanan rapor, TBMM’ye sunulacak. Rapor, TBMM Başkanlığı’na verildikten 20 gün sonra genel kurulda görüşülecek. Yüce Divan oylamasında üye tam sayısının 4’te 3’ünün oyu, diğer bir deyişle 413 oy gerekecek. 600 üyeli parlamento olursa bu sayı 450’ye çıkacak.

Yürürlükteki Anayasa’da Cumhurbaşkanı sadece vatana ihanet suçundan yargılanabiliyor. Mevcut durumda Cumhurbaşkanı 184 üyenin teklifi, 413 milletvekilinin oyu ile Yüce Divan’a gönderilebiliyor. Yüce Divan görevini, Anayasa Mahkemesi yerine getiriyor.

AK PARTİ DEĞİŞİKLİK İÇİN 3 PAKET SUNMUŞTU

AK Parti’nin sunduğu Cumhurbaşkanlığı sistemine ilişkin 3 ayrı paket, MHP tarafından incelendi. MHP Afyonkarahisar Milletvekili Mehmet Parsak başkanlığında çalışmayı yürüten komisyon, raporunu önceki gün Genel Başkan Devlet Bahçeli’ye sundu. Parsak ve AK Parti kanadından görüşmeleri yürütmek üzere görevlendirilen AK Parti Genel Sekreteri Abdülhamit Gül, yaptıkları görüşmede hafta başında bir araya gelmek üzere teyitleşti.

Paketlere ilişkin henüz bir açıklama yapılmadı ancak sistemin adının “Cumhurbaşkanlığı” olacağı çeşitli platformlarda dile getirildi. HABERTÜRK’ün özel haberine göre, MHP Lideri Bahçeli’nin, “idam”a ilişkin hüküm bulunmayan paketlerden 2’sine karşı olduğu, 1 paketin ise görüşülebileceğini belirttiği, kulislere sızan bilgiler arasındaydı.

Yine kulislere göre, MHP’nin sistemle ilgili 5-6 maddeden oluşan bir değişiklik önerisi var. MHP, Cumhurbaşkanı ya da başkana, parlamentoyu tek taraflı fesih yetkisi verilmesine karşı çıkıyor. MHP, Cumhurbaşkanı’nın parlamentoyu fesih yetkisinin karşılıklı olmasını istiyor. MHP, mevcut durumda da olağanüstü hallerde var olan Cumhurbaşkanı’nın ya da başkanın kararname yetkisinin olabileceğini ancak bunun sınırlanması gerektiğini savunuyor.

Volkan YANARDAĞ / GAZETE HABERTÜRK

AK Parti'nin anayasa değişikliği teklifi taslağını MHP'ye iletmesinin ardından, partinin hukukçularından oluşan çalışma grubu, teklif üzerindeki çalışmalarını tamamladı.

MHP Afyon Milletvekili Mehmet Parsak ve aralarında 2011-2013 yılları arasında Meclis çatısı altında kurulan Anayasa Uzlaşma Komisyonu'nda MHP'nin teknik heyet üyesi olarak görev yapan MYK üyesi Oğuz Turhan'ın da bulunduğu hukukçuların olduğu çalışma grubu, hafta başında başladıkları incelemeler sonucu, teklif taslağına ilişkin rapora son şeklini verdi.

Hazırlanan rapor, yarın Genel Başkan Devlet Bahçeli'ye sunulacak ve ardından bir kez daha değerlendirilecek.

MHP'deki anayasa değişikliği teklifi taslağı üzerindeki çalışmaların, yarın tamamlanması bekleniyor.

AK Parti, Anayasa değişikliği konusunda MHP’ye 3 ayrı teklif sundu. “Geniş kapsamlı” olan birinci teklif, yeni bir Anayasa’yı öngörüyor. “Orta paket” olarak anılan ikinci teklif, yürütme erkinin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenliyor. Yalnız 2 maddelik olan üçüncü teklifle, Cumhurbaşkanı’nın partisiyle bağının kurulması hedefleniyor. Mevcut durumda Cumhurbaşkanı’nın yetkileri olmasına karşın sorumluluğunun bulunmadığından hareket eden MHP, küçük paketin Cumhurbaşkanı’nı “denge ve denetleme” açısından sınırlandırmayacağını düşünüyor.

ORTA PAKET ÖNE ÇIKIYOR

MHP’nin olumsuz bakışı nedeniyle iki parti, orta paket üzerinde yoğunlaşıyor. Bu paketin 10-12 maddeden oluştuğu, bazı birleştirmeler veya çıkarmalar olabileceği, bu nedenle teklifin madde sayısının net olmadığı kaydediliyor.

3 YILLIK GEÇİŞ SÜRECİ

AK Parti’nin MHP ile paylaştığı orta pakette, 2019’a kadar geçiş süreci planlanıyor. Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu’nun birlikte devam edeceği yaklaşık 3 yıllık geçiş sürecinde yürütme gücünün nasıl kullanılacağı belirsizliğini koruyor. Cumhurbaşkanı’nın temel hak ve özgürlükler dışında KHK çıkarması bir formül olarak masada dururken, hükümetin hazırlayacağı yasa tasarılarının TBMM’ye gönderilmesini içeren mevcut sistemin devam edebileceği de konuşuluyor.

AK Parti içinde her iki görüşü de savunanlar bulunuyor. Olası bir sistem değişikliğinde yürütme yetkisinin geçiş sürecinde Cumhurbaşkanı’na verilmesi görüşü ağırlık kazanıyor. Bu konunun, MHP ile kurulması planlanan ortak komisyonda ele alındıktan sonra netleşmesi bekleniyor.

ZAMANLAMA NASIL OLACAK?

AK Parti, Anayasa paketi konusunda kendisini zamanlama anlamında kısıtlamak istemiyor. MHP ile son derece uyumlu bir sürecin yürütüldüğü belirtilirken, 2017 Bütçe Tasarısı’nın genel kuruldaki görüşmeleri sırasında paketin TBMM’ye sunulacağı ifade ediliyor. AK Parti kurmayları, bu konu ve referandum tarihiyle ilgili olarak, “MHP ile uyumlu bir süreç yürütüyoruz. Süreç hızla ilerliyor ancak zaman olarak kendimize bir sınırlama getirmek istemiyoruz” ifadesini kullandı.

YEDEK VEKİLLİK

AK Parti, MHP’ye sunduğu teklifte nüfus artışını gerekçe göstererek, 600 sandalyeli parlamento öngörüyor. Bu durumda Cumhurbaşkanı’nın yargılanması için Meclis’te yapılacak oylamada 4’te 3’lük oy oranı (450 milletvekili) gerekiyor. Teklifte, çeşitli nedenlerle boşalacak milletvekillikleri için yedek milletvekilliği de öneriliyor.

VOLKAN YANARDAĞ/GAZETE HABERTÜRK