Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
AA

Türkiye'de yerleşik ve yerleşik olmayan hane halkı yurt içi tüketimi 2020'de bir önceki yıla göre yüzde 10,8 artarak 2,9 trilyon lirayı aştı. Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) önlemleri nedeniyle sosyal teması azaltmak durumunda kalan tüketiciler, eğitim ve turizm gibi hizmetler sektöründe bütçesini küçültürken dayanıklı ve dayanıksız mal harcamalarını artırdı.

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yaptığı derlemeye göre, salgının tüm dünyada ekonomileri derinden etkilediği 2020 yılında Türkiye ekonomisi yüzde 1,8 büyüme kaydetti.

Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 4,5 büyüyen Türkiye ekonomisi salgının dünyada yayılması ve ülkede de görülmesiyle ikinci çeyrekte yüzde 10,3 küçüldü. Salgının etkilerine karşı hem sağlık hem de ekonomik alanda alınan tedbirlerin de etkisiyle üçüncü çeyrekte ekonomi ibresi yönünü yeniden pozitife çevirdi ve yüzde 6,3 büyüme kaydetti. Türkiye ekonomisi salgındaki ikinci dalgaya rağmen söz konusu ivmeyi son çeyrekte de devam ettirerek yüzde 5,9 büyüdü.

Bu dönemde üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, 2020'de bir önceki yıla göre yüzde 16,8 artarak 5 trilyon 47 milyar 909 milyon lira olarak gerçekleşti.

Yerleşik ve yerleşik olmayan hane halkı yurt içi tüketimi 2020'de önceki yıla göre yüzde 10,8 artarak 2,9 trilyon lirayı aştı. Kovid-19'a karşı alınan tedbirlerin etkisiyle hane halkının tüketim tercihlerinde belirgin farklılıklar gözlenirken, özellikle dayanıklı ve dayanıksız mal harcamalarındaki artış dikkati çekti.

Harcamaların dağılımına bakıldığında, ilk sırayı 1 trilyon 180 milyar lira ile eğitim ve turizm gibi hizmet sektörüne yönelik harcamaların aldığı görüldü. Kovid-19'un etkisiyle bu alandaki harcamalarda önceki yıla göre yüzde 0,5 düşüş kaydedildi.

Salgın nedeniyle evde daha fazla vakit geçirmek durumunda kalan hane halkının, gıda, içki, tütün, ilaç, kırtasiye ve temizlik malzemeleri gibi dayanıksız mallara yaptığı harcamalar da bu dönemde yüzde 18 artarak 936 milyar liradan 1,1 trilyon liraya çıktı.

Buzdolabı, çamaşır, bulaşık makinesi ve saat, antika eşya, müzik aletleri gibi dayanıklı mal harcamaları da söz konusu dönemde yüzde 48 artarak 217 milyar liradan 323 milyar liraya yükseldi.

Hane halkının giysi, ayakkabı, mutfak eşyası, oyuncak gibi yarı dayanıklı tüketim malı harcamaları da aynı dönemde yüzde 5,7 artarak 312 milyar liraya ulaştı.

HİZMET HARCAMALARI DÖRDÜNCÜ ÇEYREKTE TOPARLANDI

Geçen yıl yerleşik ve yerleşik olmayan hane halkının nihai tüketim harcamaları birinci çeyrekte 627 milyar lira düzeyindeyken, Kovid-19 kısıtlamalarının yoğun uygulandığı ikinci çeyrekte 591 milyar liraya geriledi. Alınan tedbirlerin etkisiyle harcamalar üçüncü çeyrekte 833 milyar liraya, dördüncü çeyrekte de 867 milyar liraya yükseldi.

Yılın ilk çeyreğine yüzde 17,7 artışla başlayan hizmetler sektörü harcamalarında ikinci çeyrekte yüzde 18,3, üçüncü çeyrekte yüzde 5,3 düşüş görülürken, dördüncü çeyrekte bu harcamalar yüzde 5,6 yükseldi.

Yerleşik ve yerleşik olmayan hane halkı 2019 ve 2020 yılı nihai tüketim harcamalarının türüne göre dağılımı ve değişimi şöyle:

Değer (bin lira)Değişim (Yüzde)
Yıl1. çeyrek2. çeyrek3. çeyrek4. çeyrekYıllık Toplam1. çeyrek2. çeyrek3. çeyrek4. çeyrekYıllık değişim
Yerleşik ve yerleşik olmayan
hane halkı yurt içi tüketimi
2019539 298 058633 114 208731 381 455732 043 6442 635 837 36513,818,416,620,5
2020627 954 815591 996 402833 405 713867 580 2912 920 937 22116,4-6,513,918,510,8
Dayanıklı mallar201947 648 42353 838 04452 985 46963 027 486217 499 4223,30,13,720,9
202055 783 10958 185 01597 465 753111 218 373322 652 25017,18,183,976,548,3
Yarı dayanıklı mallar201959 518 32175 608 99074 341 48785 899 804295 368 6037,921,713,621,1
202065 667 60755 611 97091 411 08099 592 971312 283 62810,3-26,423,015,95,7
Dayanıksız mallar2019185 708 296224 241 643277 478 603249 061 613936 490 15519,524,418,615,2
2020216 355 558249 920 966335 246 576303 901 9851 105 425 08516,511,520,822,018,0
Hizmetler2019246 423 018279 425 531326 575 895334 054 7411 186 479 18513,417,118,024,5
2020290 148 540228 278 451309 282 303352 866 9631 180 576 25817,7-18,3-5,35,6-0,5