Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
HABERTURK.COM

Habertürk TV'de Fatih Altaylı'nın Teke Tek programının konuğu olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Orhan Demir soruları yanıtladı. İstanbul'da olağan dışı trafik yoğunluğuyla ilgili açıklamalarda bulunan Demir, kent trafiğinde yaşanan taksi sorunuyla ilgili çözüm önerilerini sıraladı.

İBB Genel Sekreteri Demir'in, Altaylı'nın sorularına verdiği yanıtlardan öne çıkan konu başlıkları şöyle:

"İSTANBUL'DA SAYISIZ KURULUŞUN PLAN YAPMA YETKİSİ VAR"

Trafik şehirdeki arazi kullanımının bir sonucu. Maalesef uzunca yıllardır planlamayı çok düzgün yapamadık. 1980'den bu yana yapılan bütün büyük ölçekli imar planlarında İstanbul Marmara Denizi'nin kenarında gelişsin diye plan yaptık. Ama ne yazık ki bu planlara uymadık. Dışarıdan başka projeler monte edildi. Rahmetli Kadir Topbaş 'İstanbul'un anayasasını yaptık' demişti. O planlamada Üçüncü Köprü yoktu, Kanalistanbul yoktu. İstanbul'da sayısız kuruluşun plan yapma yetkisi var. Bu plansızlık gördüğünüz trafiği ortaya çıkarıyor. Onlarca kuruluş ne yazık ki plan yapıyor ve plan bütünlüğü bozuluyor. Planı yapana itiraz yaptığınızda reddediliyorsunuz. Sadece mahkeme yolu açık.

"GENİŞ BAKIP FARKLI SEKTÖRLERİN KAYDIRILMASI GEREKİR"

İstanbul'da çok sayıda Anadolu plakalı otomobil var. Toplu taşımadan otomobile kaçtığı zaman trafik yoğunlaşıyor. Pandemi öncesinde sabah zirve saati görüyorduk. Öğlen hafif yükselme oluyordu. Akşam daha yaygın zirveyle kapatırdık. Şimdi sabah zirvesi biraz daha rahatladı. Akşam zirvesi çok yoğun oldu. Restoranların kapalı olması. Birincisi toplu taşımadan kaçış, ikincisi gün içindeki dağılımın değişmesi. Kısa vadede önlemler var. Farklı sektörlerin çalışma saatlerin kaydırılması. Bir deneme yapıldı aslında. Valiliğimizle birlikte ortak çalışma yaptık. Sadece sanayi bölgelerinin çalışma saatleri kaydırıldı, kamu kuruluşlarının kaydırıldı. Çok fazla etkisi olmadı. Geniş bakıp, farklı sektörleri dağıtmak gerekir. İstanbul'daki yolculukların önemli bölümü iş ve ev, okul yolculukları. Gidiş ve dönüşler. Bizim gibi sosyo ekonomik düzeyi düşük olan topluluklarda ev, iş, okul yolculukları yoğun oluyor. Bazı insanlar trafik nedeniyle evlerinden bile çıkmıyor. Buna bastırılmış talep deniyor.

"BİZİM İBB OLARAK TAKSİLERİ DURDURMA YETKİMİZ YOK"

Uzun vadede raylı sistemleri olabildiğince hızlı yapmak. Herşeyden büyüğünü yapmaya meraklıyız. Hastanelerin en büyüğü, adliyenin en büyüğü, havalimanının en büyüğü. Herkes oraya gitmeye çalışıyor. Biz yılda 65 milyon yolcu taşıyan sistemi olan havalimanının kapısını kilitledik. Bir de tazminat ödedik. Kuzeye en büyük havalimanını ekledik. Sabiha Gökçen'den yapılan iç hat yolculukları, dünyanın en büyük havalimanından yapılan iç hat yolculukları daha fazla. Geçen bayramda 400 taksinin ruhsatını askıya aldık. Belediyenin sistemine yüklemelerine gereken evraklar ile eşleşmeyen evraklar yüklemişlerdir. Ortalık birbirine girdi. Şu anda düzelttiler. İçişleri Bakanlığı 'denetim yapılsın' diye genelge yayınladı. Biz valiliğimizle sıkı işbirliği içerisindeyiz. Biz İBB olarak yolda taksileri durdurma yetkimiz yok. Trafik polisimizle beraber onlar durduğunda denetlemelerimizi yapabiliyoruz. Toplu taşıma denetleme merkezi kurduk. 84 kişi çalışıyor. Şikayet geldiği zaman kameralardan kontrol edilerek cezalar veriliyor.

"TAKSİ ŞOFÖRLERİN ÖZLÜK HAKLARINI DÜZELTMEK İSTİYORUZ"

İstanbul'da taksi başına kişi sayısı 892. Paris'te 366. Ki Paris dünyada metrolarıyla ünlü şehirlerden biri. Bizim burada yapmak istediğimiz, burada iki sorunu var. Birincisi sayı, ikincisi kalite sorunu var. İki sorunu çözmenin yolunu arıyoruz. Taksi emekçilerin özlük haklarını, çalışma koşullarını düzeltmeyi amaçlıyoruz. Plaka sahibi var. 1986 yılında taksici esnafına verilen bir imtiyaz. Plaka sahipleri hepsi değil ama önemli bölümü plakasını bir galeriye kiralıyor. Galeri başka birine kiralıyor. O kiracı büyük çoğunlukla 2 şoför tutup taksiyi çalıştırıyor. İki şoföre yüzde 13 kalıyor. 5 bin taksi diye yola çıktık. Yüzde 42'lik ciro işletmeye aktarılırsa hem özlük hakları hem de taksinin kalitesi yükselir.

"TAKSİLERDE DİJİTALEŞMEYLE BOŞ GEZME ORANLARI DÜŞECEK"

Bizim piyasaya çıkarmaya çalıştığımız 5 bin taksinin mülkiyeti belediyeye kalacak. 16 milyon İstanbullunun olacak bu taksiler. Aynı İETT şoförleri gibi olmasını planlıyoruz. Boş dolaşan taksiler ikinci konu. Biz i-taksiyi diğer aplikasyonların üzerinde denetleme yapan bir aplikasyon olarak konumlandırdık. İBB Belediye Meclisi'ne Şubat'ta gönderdiğimiz önerge Eylül'de onaylandı. Biz geldiğimizde i-taksi uygulaması 5 bin takside vardı. Şu anda 14 bin 800 takside var. Taksilerin yüzde 85'i dijitalleşti. Yakında tamamı dijitalleşecek. Bu yönergenin de devreye girmesiyle beraber dijital platformdan taksi çağırma olacak. Son dönemde dijital uygulamalardan taksilerin boş gezme oranlarının azaldığını görüyoruz. Biz şirketi belediye bünyesinde kurarsak bunun müşteri kazandığını gören diğer taksiciler de biraraya gelerek şirketleşecek diye düşünüyoruz. Şirketleşilirse düzeleceğine inanıyoruz. Dünyadaki bütün örnekleri de böyle.

"BİZE BAŞVURUDA BULUNAN 100 KİŞİDEN 4'Ü BAĞIMLI ÇIKIYOR"

Ulaşım Akademisi'nde pandemi olmasa şoför eğitimlerini verecektik. Yakında başlayacağız. Bir psikoteknik testinden geçiyorlar. Sabıka kaydı gibi rutinlerden geçiyor. Ehliyeti olan herkes taksici olabiliyor. Şoför olmak üzere İBB'ye müracaat eden her 100 kişiden 4'ü alkol ya da uyuşturucu bağımlısı çıkıyor. Sokaktan 100 kişi çevirseniz eminim ki 4'ü bağımlı çıkmaz. Burada meslek tercihinde de bir sorun varmış gibi görünüyor.

"750 MİNİBÜS VE 250 TAKSİNİN DÖNÜŞÜMÜNÜ GERÇEKLEŞTİRECEĞİZ"

UKOME kararları 17 ayrı kuruluş tarafından imzalanıyor. İstanbul bütününü ilgilendiren kararlarda ilçe belediyelerinin de imzası oluyor. Dün itibariyle müracaatları almaya başladık. Kazanamadığını düşünen minibüs ve taksi dolmuş sahipleri müracaat edecekler. Herkesin gözü önünde, şeffaf, Noter huzurunda kura çekerek 750 minibüs ve 250 taksinin dönüşümünü gerçekleştireceğiz. Maalesef İstanbul'daki farklı ulaşım türleri birbirleriyle yarışır bir şekilde planlanmış. Öncelikle otobüsleri, metroları besler şekilde planlanırsa metroların efektifliği artacak. Asıl çözüm dijital uygulamalardan çağırmak. O talep dağılımını da ayarlıyor. Akıllı sistemler, makine öğrenmeleri çok gelişti. Onlar önceden taksileri de dağıtıyorlar. Asıl çözüm dijitalleşmenin artması.

"İSPARK'IN ASIL KAZANCI BÜYÜK KATLI OTOPARKLARDAN"

İstanbul'un otopark politikası da aslında trafiğin bir çözümü. İSPARK'ın, otoparkın olması olması gereken yerler park et devam et olarak tercüme edildi, şehrin çeperlerinde otoparklar yaratıp, toplu taşıma sistemlerin duraklarında otoparklar yaratıp, insanlar anahtarlarını bırakıp toplu taşıma sistemleriyle merkeze gelmesini sağlamak. İSPARK'ın zararı giderek azalıyor. Ama tabii pandemi çok etkiledi. Yolculuklar düştü, otopark sayısı düştü. Park etme sayısı azaldı. Yol kenarı parklarında İSPARK'ın çok büyük kâr etmesi mümkün değil. Toplu sözleşmesi olan, maaşı yüksek olan eleman 10 kişilik otoparktan maaşını çıkarmaya çalışıyor. İSPARK'ın asıl kazancı büyük katlı otoparklardan.

"TRAFİKSİZLEŞTİRME DE DE TRAFİKTE ÇÖZÜM YOLLARINDAN BİRİ"

Otaparkı yapacağınız yer önemli. Bizde ne yazık ki, her boş bulunan yeri otopark olarak değerlendirmek istiyoruz. Örneğin sıkışık yerlerde sadece o bölgede oturanların park edebileceği yerler. Trafiği çözmek için farklı yöntemler de var. Trafiksizleştirme de önlemlerden bir tanesi. Son dönemde Laleli'de önemli bir yayalaştırma projesi yaptık. İnsanların tarihi bölgede gezebileceği, alışveriş yapabileceği yerlerde otomobiller park ediliyordu. Tarihi yarımadanın bütününde araçtan arındırma, toplu taşımaya yönlendirme çalışmalarımız sürüyor.

"HAREM OTOGARI'NIN KURTKÖY'E TAŞINMASI PLANLANIYOR"

Harem'le ilgili proje çalışmaları sürüyor. Yer seçildi. Bu tür işler dünden bugüne olmuyor. Konsept projesi bitti. Uygulama projeleri sürüyor. Kısa bir süre önce tamamlanıp taşınacak. İstanbul'un Anadolu yakası için başka bir yer düşünülüyor. Milli Emlâk'le yazışmalar sürüyor. Bundan sonra İstanbul'un şehirlerarası otogarının altında en az bir ya da iki metro istasyonu olmalıdır diye düşünüyoruz. Hatta hızlı tren istasyonunun olabileceğini düşündük. Kurtköy civarında bir yer var. Formula 1'e yakın. TEM'in alt tarafında. Asıl kafamızdaki otogar yeri orası.

"FARKLI KURULUŞLARCA İŞLETİLİRSE ENTEGRASYON BOZULUR"

Hat entegrasyonu, bilet entegrasyonu ve üçüncüsü tarife entegrasyonu. Aslında tartışılan şey U olması M olması gibi görünüyor ama. Aldığımız haberlere göre Ulaştırma Bakanlığı 'Ben bu hattı kendim işleteceğim' deniliyor. Bu uygulama entegrasyonu bozar, toplum taşımanın kalitesi düşer. Farklı kuruluşlar tarafından toplu taşımayı işletirseniz entegrasyonu bozarsınız.

"ULAŞTIRMA BAKANLIĞI'NIN CEVABINI BEKLİYORUZ"

Beylikdüzü metrosunun projelerini Ulaştırma Bakanlığı'na gönderdik. İhalesini yapmayı planlıyoruz. Öz kaynaklarımızla yapmayı planlıyoruz. O proje Yenikapı-İncirli-Sefaköy-Beylikdüzü projesi olarak başladı. Bizim elimize Sefaköy-Beylikdüzü kısmı kalmıştı. Ulaştırma Bakanlığı'na İncirli-Sefaköy'ü de bize verin dedik. Henüz cevap çıkmadı. Bakanlığın yaptığı bazı hatlar yeni havalimanına gidecek hatlar. Beylikdüzü-Küçükçekmece arasını yapıp Marmaray'a bağlamak istiyoruz. Yakında Hisarüstü-Aşiyan fünüküler hattı açılacak. İTÜ metro istasyonunu İstinye'ye bağlıyoruz. Yıldız-Ortaköy fünükiler projesi var. İnsanları deniz kıyılarına yönlendirmek istiyoruz. Deniz taksilerinin tasarımının belli ölçüleri var. Engellilerinin binebilmesi için tasarımlar var. Bizim şehirlerimizin bir kimliği yok. Şehir hatlarına benzesin diye öyle çizildi.

"ŞİKAYETLERİN YÜZDE 56'SI TAKSİLERLE İLGİLİ"

En çok şikayet taksilerden geliyor. Ocak-Eylül ayında 42 bin 828 taksi şikayeti aldık. Yüzde 56'sı taksilerden geliyor. Taksi başına 2,5 şikayet oluyor. En çok şikayet yol ve yolcu seçme, kaba davranış, uzun yol, sigara içme, fiş verme, köprü geçiş ücretini fazla isteme, yolu fazla dolanmak gibi şikayetler var.

"ORTAKÖY TÜNELİ'NİN ALTINDAKİ SU TAHLİYE EDİLECEK"

Kadıköy-Bakırköy deniz otobüsünü özel şirket işletiyordu. İşletmekten vazgeçtiler. Bana sorarsanız işletilmesi gerekiyor. Tünelin Ortaköy ucu şehirlerarası bir kavşağa çıkıyor. Orada park projesi var. Sonra buraya park gelecek denmiş. Kavşak yerin altına bastırılmış. Kavşağın üst kodu Ortaköy vadisinden 30-40 metre yukarıda. Bağlantısı nasıl olacak kimse planlamamış. O üçüncü köprüye giden bir proje. Şu anda sağlamlaştırılmaya çalışılıyor. Ne yapılacağına sonra karar verilecek. Altından su çıkıyor. O suyu tahliye edecek sistemler kuruluyor. Şu anda beklemede diyelim.