İçiyorum ama içime çekmiyorum!
Sigarayla ilgili doğru bilinen 6 yanlış!
Giriş: 20.05.2013 - 02:46 Güncelleme:
Lütfi ERDOĞAN / ANKARA
Sağlık Bakanlığı sigarayı bırakma konusunda yanlış bilinen uygulamaları ortaya çıkardı. Bakanlık "ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı'na" gelen şikayetler üzerine hazırladığı raporda pek çok yanlış bilinen uygulamanın doğru bilgilerini telefon ve mail yoluyla başvuran vatandaşlara ulaştırma kararı aldı.
Sigarayla ilgili doğru bilinen yanlışlar!
DOKTORLAR İKİ KAT DAHA ETKİLİ
Mit: Tiryakiler doktor tavsiyesi gerekmeksizin sigarayı bırakabileceklerine inanırlar.
Gerçek: Doktorlar sigarayı bırakmak için insanları motive edecek bilgi ve desteği sağlarlar.
Gerçekte doktor kılavuzluğunda sigarayı bırakmak diğer tüm yöntemlerle kıyaslandığında iki kez daha başarılı olmaktadır.
TIBBİ TEDAVİ İLE BIRAKMA ORANI ÜÇ KATA ÇIKAR
Mit: Sigarayı bırakma oranı pek çok tedavide çok düşüktür.
Gerçek: Sigarayı 5 aydan uzun süreyle bırakma oranı ilaç ve davranışsal terapi ile yüzde 30'a yaklaşır. Etkili tıbbi tedavi ile bırakma oranı iki ya da üç kata çıkar.
Kanser hastaları arasında sigarayı bırakma oranı ise yüzde 50'nin üzerindedir.
"İÇİYORUM AMA İÇİME ÇEKMİYORUM"
Mit: Sigara kullanıyorum ama dumanını içime çekmiyorum.
Gerçek: Sigaranın zararları dudaktan itibaren başlar ve dudak tiryakilerinde kalp krizi riski içmeyenlere oranla bir kat daha fazladır.
Dudak, dil, yanak, yutak, gırtlak kanserleri, diş eti hastalıkları, farenjit, sinüzit, bademcik ve orta kulak iltihabı gibi hastalıklar ile katarakt gibi hastalıkların gelişmesi için dumanın akciğere çekilmesi gerekmez.
Hatta sigarasını yakmadan dudakları arasında tutan veya tütün çiğneyenlerde bile dudak ve ağız içi kanserleri görülmektedir.
YAŞAM SÜRESİNİ İYİLEŞTİRİR
Mit: Sigarayı bırakma kanser tanısı almış bir hasta için faydalı değildir.
Gerçek: Sigarayı bırakma tedavi sonuçlarını ve kişinin sağlık durumunu, yaşam süresini ve hayat kalitesini iyileştirmektedir.
Mit: Sigarayı bırakma kanser tedavisi sürecine giren kişide çok stres yaratır.
Gerçek: Nikotin bağımlılığının bırakılması zor olması ve geri çekme sürecinin konforsuzluğuna rağmen, sigarayı bırakmanın yararları çok daha fazladır.
Mit: Sigara içmek kişisel bir seçimdir.
Gerçek: Sigaranın içinde bulunan nikotin bağımlılık yaratır ve bu bağımlılık yıllarca sürebilir.
Sigarayı bırakınca kilo almamak için 5 tüyo!
Sıvı tüketiminizi arttırın… Sigarayı bıraktığınızda sıvıların midenizi terk etme hızı eskiye göre daha yavaş olacak, bu da sizin daha uzun süre tok hissetmenize yardımcı olacak. Günlük sıvı tüketiminizi 2,5-3 litreye çıkarın. Sıvı olarak; su, şekersiz bitki çayları, ayran ve yağsız sütü tercih edin.
Mentollü sakız tüketin… Sakız çiğnemek, bir çok insanda acıkmayı geciktirir. Mentol tadı ise iştahı azaltır. Sigara içmek istediğiniz anlarda, bu duyguyu yenmek adına besinlere yönelmek yerine mentollü sakız çiğneyin veya dişlerinizi fırçalayın.
Geç kalmadan spora başlayın… Nikotin ile salgıladığınız seratonini aramamak ve depresif hissetmemek için en kısa zamanda spora başlamalısınız. Yavaşlayan metabolizmanızı da hızlandıracak ve kilo almadan bu tehlikeli dönemi kapatacaksınız.
Daha fazla çiğ sebze ve meyve tüketin… Buffalo Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre; çiğ sebze ve meyvelere günlük beslenme düzeninde daha fazla yer veren tiryakilerin, sebze ve meyve tüketmeyen tiryakilere göre sigaraya tekrar başlama risklerinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu yiyeceklerin kalorisi diğer atıştırmalıklara göre çok daha düşük olduğundan ötürü kilo alma riski azalır.
Hindi etine sofranızda yer açın… Hindi etinde bulunan triptofan, vücutta salgılanan mutluluk hormonunun öncül maddesidir. Özellikle gece atıştırmak istediğinizde 1-2 dilim haşlanmış hindi eti tüketmek, hem kaliteli protein almanızı sağlayarak metabolizmanızı hızlandırır, hem de triptofan kendinizi daha rahat hissetmenize yardımcı olur.
SİGARAYI BIRAKANLAR İÇİN LİGHT ELMA TATLISI - - MALZEMELER - 4 adet iri kırmızı elma - 100 gram esmer şeker - 2 silme tatlı kaşığı toz tarçın - 8 adet tam ceviz, dövülmüş - 4 top light dondurma - - YAPILIŞI: Elmaları yıkayın, kabuklarını soyun, rendenin iri tarafı ile rendeleyin. Teflon tavada, esmer şeker ve tarçın ile rengi değişinceye kadar karıştırın. Elmalar renk değiştirince, ateşi kapatın, malzemeyi dövülmüş ceviz ile karıştırın. Karışımı soğutun, kupların alt kısmına elma püresi, üstüne light dondurma gelecek şekilde servis edin. - 1 porsiyonu: 260 kalori içerir.
Metabolizmanızı hızlandırmak için bunları eksik etmeyin!
Yeşil çay: Günde 3 kupa yeşil çay içmenin metabolik hızı arttırmaya yardımcı olduğu bilinen bir gerçek.
Kırmızı pul biber: İçerdiği kapsaisin isimli pigment ile metabolizma hızını arttırdığı bilimsel olarak kanıtlandı.
Diğer acı baharatlar: Vücut sıcaklığını yükselttiklerinden ötürü metabolizma hızını arttırdıkları düşünülüyor.
Yağsız süt: İçerdiği kaliteli protein ile ara öğün zamanlarında metabolizmanızı hızlandırmak için sağlıklı bir seçim
Yumurta: Anne sütünden sonra en kıymetli proteinleri içeriğinde barındıran yumurta, hem ana hem de ara öğünlerde metabolizmayı hızlandırmak için birebir.
Bu besinler diş beyazlatıyor
ÇİLEK: Güzel tadı ve hoş kokusu ile bilinen bu meyve, dişler üzerinde leke oluşumunu engellemektedir.
Ancak çileğin içerisindeki asit ve şekerin diş minesine zarar vermemesi için, tüketildikten sonra su içilmeli veya ağız çalkalanmalıdır.
PORTAKAL: Bu meyvenin kabuğunun içinden doğal diş macununu elde edilebilmektedir.
Haftada bir kaç defa uygulanması fayda sağlar.
ELMA SİRKESİ VE LİMON SUYU: Beyazlatmada faydalı olan bu doğal ürünler sık kullanıldıklarında diş minesine zarar verip, çürük oluşumunun hızlanmasına yol açabilir.
Bu nedenle dikkatli kullanılmalıdır. En sağlıklı beyazlatıcı ürünler ise doğal lifli ürünlerdir.
Dişleri leke yapan bakterilerden temizleyip ağız ve diş sağlığında önemli rol oynar. Bunlar elma, havuç, karnabahar ve armut olarak sayılabilir.
DİŞLERİNİZİ GÜÇLÜ TUTMAK İÇİN BUNLARI TÜKETİN!
SÜT: Çene kemiklerini güçlendirip, diş eti hastalığından korur. Kalsiyum açısından çok önemlidir.
SOMON BALIĞI: Çocuklarda diş gelişimine çok yardımcı olan bu besin, D vitamini ve kalsiyum açısından zengindir.
• Portakal ve turunçgiller: C vitamini içeriği yüksek olan bu besinler; dişin sert tabakasını güçlendirir, dişleri asitlere karşı korur, diş eti iltihabını önler, bağ dokusunu güçlendirir, diş etlerinin sağlıklı kalmasını sağlar.
ÇİLEK: Doğal diş beyazlatan bu ürün, C vitamini açısından zengin olup diş eti sağlığını korur.
SU: Ağız içindeki yıkayıcı etkisi tartışılmazdır ve tükürük seviyesini yüksek tutar.
BROKOLİ: Antioksidan özelliği ile değil, dişleri asitten koruyucu özelliğiyle bilinir.
Diş minesi üzerinde koruma kalkanı oluşturur.
PORTAKAL VE ANANAS: Diş minesini korumanın yanı sıra, tükürük salgısı üzerinde olumlu yönde etkiye sahiptir.
SUSAM TOHUMU: Dişlerdeki bakteri plak oluşumunu azaltır ve buna bağlı olarak diş eti sağlığı için çok önemlidir taşır.
BADEM VE KURU MEYVELER: Ağızda temizleyici etkiye sahip olup, diş üzerindeki plak oluşumunu azaltır.
Diş eti sağlığı açısından çok önemlidir.
ADAÇAYI: Bu doğal ürün ile diş fırçalamak ve gargara yapmak, ağız sağlığı açısından çok önemlidir.
Kilo almadan nasıl sigara bırakılır?
Sigara bırakmak isteyenlerin en büyük korkularından biri de kilo almak. Sigarayı bırakan kişide sürekli yeme isteği olmasının sıkıntıdan değil, beynin alıştığı kandaki şeker miktarını yeniden bulmaya çalışmasından kaynaklanıyor.
Uzman Diyetisyen Serkan Tutar, "Kişi besin tüketmese bile beyin şeker eksikliği ile az besin tüketildiğini düşünerek bunu daha ileri zamanda şekere ve enerji kaynağı olarak kullanabileceği yağa dönüştürüyor" diyor.
Bu nedenle sigarayı bırakan kişilerin düşük kalori içeren tok tutucu besinleri tercih etmeleri öneriliyor.
Sigaranın bazı hormonların salınmasını sağlayan ve vücuda keyif veren yönü de bulunuyor. Vücuda keyif veren besinlerin başında ise mutluluk hormonu olarak bilinen seratonin salgılayan çikolatalı besinler ile kuruyemişler geliyor.
Sigarayı bırakan kişide uzun süren kabızlık problemi yaşanıyor. Yavaşlayan bağırsak hareketleri zaman içinde kişinin kilosunun artmasına neden oluyor.
Bu durum sigara içerken çekilen dumanın tamamının ciğerlerimize gitmemesinden kaynaklanıyor. Çekilen dumanın yüzde 5 -10'u mideye oradan da bağırsak sistemine gidiyor.
Dumanın bu bölgelere gitmesi bağırsakların daha hızlı çalışmasını sağlıyor. Sigarayı bırakan kişilerde bağırsak hızlandırıcı bu etmenin ortadan kalkması ise kabızlık problemine yol açıyor.
KURU MEYVE TÜKETİN- - Bu süreçte özellikle kuru meyveler öneriliyor. Bu yapılırken tüketim miktarına dikkat edilmesi büyük önem taşıyor. Kuru meyve tüketiminin sigarayı bırakmaya bağlı olan bağırsak yavaşlamalarını hızlandırdığı belirtiliyor. Sigaranın bırakılamamasının bir başka nedeninin de el alışkanlığı olduğuna dikkat çekiliyor.
Bu dönemde birçok bireyin kuruyemişe yönelmesi tüketim süresinin uzun ve keyif verici olmasıyla açıklanıyor. Böyle olunca çoğu kez sigarayı bırakan ama bunun karşılığında kilo alan kişilerle karşılaşılıyor. Bu sorunu engellemenin en doğru yolunun günlük enerji harcamasını artırmaya yarayan egzersizler olduğu belirtiliyor.
PROTEİNLİ GIDALARLA BESLENİN- - Uzun süre tokluk sağlamak da sigarayı bırakmaya bağlı kaçakları azaltıyor. Bunun için protein içeren; et, tavuk, balık, hindi eti, peynir çeşitleri ile yumurta, süt, yoğurt gibi besinlerin tüketimine özen gösterilmesi gerekiyor.
KARBONHİDRATTAN UZAK DURUN- - Bu nedenle kişinin sigarasız bir hayata başlaması için tüm yaşam düzeninde değişiklik yapması gerekiyor. En ufak bir etki bile sigaraya geri dönüş nedeni olabiliyor. İlk yapılması gerekenin beslenme programı ile düzeni olması öneriliyor.
Ekmek, makarna, pirinç, patates, çikolata ve kalorili içecekler gibi bol karbonhidrat içeren besinlerin mümkün olduğunca azaltılması ve aralarından en doğru olanlarının seçilmesi gerekiyor. Ekmek seçiminde tam buğday ve tam çavdar ekmeği tavsiye ediliyor.
YÜRÜYÜŞÜ İHMAL ETMEYİN- - Bu konuda özellikle yürüyüş öneriliyor. Eğer kişi gün içinde fazla sigara kullanmıyor, sigara içme ihtiyacı duymuyor ve sigara tüketimi akşam saatlerinde artıyorsa haftada en az 3 - 4 gün 1 saat egzersiz yapması gerekiyor.
Sigarayı bırakan kişilerde geç saatlere kadar devam eden bilinçsiz besin tüketimi görülüyor. Akşam saatlerinde günü egzersiz sonrasında yenilen hafif bir yemekle kapatabilen kişilerin sigarayı çok daha kolay bıraktıklarına dikkat çekiliyor.
Yazı Boyutu
GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ