Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

Ümran AVCI / GAZETE HABERTÜRK

Maliye Bakanlığı’nın hazırladığı, sanatçıların yanı sıra fikir insanlarını da etkileyecek olan Genel Vergi Kanunu Tasarısı sanatçılardan tepki gördü. Yeni kanun tasarısı, eskiden yüzde 17 olan vergiyi yukarıya çekiyor. Ressam, bestekâr, heykeltıraş, senarist ile mucitleri yüzde 35’e kadar vergi ödemeye zorluyor. Söz konusu tasarıya tepki gösteren sanatçılar üvey evlat muamelesi gördüklerini belirterek bu uygulamadan sanatın da, sanatçının da zarar göreceğini savunuyor. Dünyanın hiçbir yerinde sanat üretenlerden bu şekilde vergi alınmadığının altını çizen sanatçılar, tasarıyı “Sanatın ölüm fermanı”, “Sanatın su kanallarını zehirlemek” diye nitelendirdi.

‘SANATÇI NE KAZANIYOR Kİ?’

ARİF SAĞ MESAM (TÜRKİYE MUSİKİ ESERİ SAHİPLERİ MESLEK BİRLİĞİ) BAŞKANI:

“Bu konuyla ilgili yarın (bugün) yönetim kuruluyla görüşeceğiz. Bu toplantıda MÜ-YAP (Bağlantılı Hak Sahibi Fonogram Yapımcıları Meslek Birliği), MÜYORBİR (Müzik Yorumcuları Meslek Birliği), MSG (Musiki Eseri Sahipleri Grubu Meslek Birliği) ve MESAM ile birlikte 4 meslek grubu olacak. O görüşmeden sonra fikirlerimi daha net olarak açıklayabilirim. Ancak; biz şu anki oranı bile çok buluyoruz. Sonuçta sanat üretiyorsunuz, sanatın vergisi olur mu? Olmamalı. Dünyanın hiçbir yerinde bu böyle değil. Bir zamanlar Türkiye’de de telif haklarından vergi alınmıyordu. Sanatçıların rahat sanat üretebilmeleri lazım. Sanatçı vergiyi düşünmemeli. Sanatçılar ne kazanıyor ki ne vergi versin? Eskiden CD, plak, kaset satılırdı. Şimdi onlar yok. Herkes bedava dinliyor, ben niye vergi ödeyeyim?”

‘SANATIN ÖLÜM FERMANI OLUR!’

RESSAM BEDRİ BAYKAM:

“Biz üvey evlattan da öte dışlanmış durumdayız. Zaten Türk sanatının oksijeni nefes yolları yıllardır kesilmiş durumda. Buna bir de son 3 – 4 yılda kimi bilinçsiz, sorumsuz bazı yeni koleksiyonerlerin ‘Yalnız yabancı sanat alalım’ modasına teslim olmaları, bunun üstüne eklenen bir başka dramatik olgu. Bir de devlet bunun üstüne kalkıp bu vergileri yüzde 35’e çıkaralım dediği zaman, Türk sanatının bu sorunlardan dolayı artık neyi kalmışsa onun ölüm fermanı olmuş olur. Görsel iş üreten sanatçılar için zaten sıfır sübvansiyon, sıfır devlet desteği, sıfır altyapı ile ilerleyen bir noktada olayı neredeyse imkânsız hale getirir. Siz ölün demek olur! Türkiye açısından şu anda iyi bir öneri değil. Bunun yeniden sorgulanacağını ve işin doğru noktaya getirileceğini umuyoruz.”

‘NORMALDE VERGİDEN MUAFIZ’

HEYKELTIRAŞ MEHMET AKSOY

“Normalde vergiden muafız. Heykel satarsak heykel alan vergisini de ödüyordu. Böyleydi şimdiye kadar... Cumhuriyet’in kazanımlarına bir darbe daha vuruluyor. Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir şey yok. Yaratıcı sanatçılardan vergi falan alınmaz. Bu, sanatı korumak ve geliştirmek için Cumhuriyet’in ilk yıllarında Atatürk zamanında alınmış bir karardır. Türkiye sanatını, sanat kültürünü geliştirmek ve desteklemek için alınmış çok da önemli bir karardı. Demek ki bu da son buluyor. Eğer Türkiye’de 100 heykeltıraş varsa bunun 3’ü 4’ü kendi mesleğinden geçiniyordur. Gerisi zaten başka işlerde çalışarak geçimini idame ettiremiyor bir de vergi koyuyorsun. ‘Yapmayın bu işi’ deniyor. Zaten piyasa durgun. İnsanlar heykel almıyor, resim almamaya başladılar. Bir de buna vergi bindirince kimse bir şey almayacak. Yaratım sürecine, yaratıcı sanatçılara vurulan bir darbedir. Besteciye koymasınlar. Bestecinin zaten adı yoktur.”

‘İYİ SENARİSTLERE SÖMÜRÜ’

ŞAHİN ALPARSLAN (SENARİST, YÖNETMEN):

“Bu ülkede 7’den 70’e herkes vergi mükellefi zaten. Benim oğlum 10 yaşında çubuk kraker aldığında vergisini veriyor büfeye. Herkes vergi ödüyor. Bence kötü hükümetler iyi senaristleri sömürmeye çalışıyor. Senaristlerin ayrıcalığı olduğunu düşünmüyorum ama ilk akla gelen şeyin vergi artırılması bazı insanların işini kötü yaptığını gösteriyor. Adam hayatında üç defa sergi açmış, onun vergisini alsan ne olur almasan ne olur. Bu durum sanat üretimini etkilemez ama alışverişle herhalde gizli yapılır. Arz ve talep oldukça bu devam eder ama devlet daha az kazanır muhtemelen. Hep öyle değil midir? Sigaraya zam gelince kaçak sigara patlıyor. Devletin daha fazla kazandığına inanmıyorum.”