SERKAN AKKOÇ / AHT

Kültür ve Turizm Bakanlığı yaklaşık 3 yıl önce Topkapı Sarayı Müzesi’ndeki Silah Seksiyonu’nun yenilenmesi kararı aldı. İstanbul Röleve ve Anıtlar Müdürlüğü denetiminde yürütülen proje mimar Dr. Hasan Fırat Diker’e teslim edildi. Osmanlı döneminde Dış Hazine binası olarak kullanılan binada öncelikle restorasyon çalışması gerçekleştirildi. İki yıl süren restorasyon ve teşhir tanzim çalışmalarının ardından tamamlanan projenin yaklaşık 3 milyon TL’lik bütçesi İl Özel İdaresi tarafından karşılandı.

Restorasyon sırasında zemindeki yaklaşık 20 santimetre kalınlığındaki beton zeminin kaldırılmasıyla yıllardır üstü kapalı duran 4 kapak ortaya çıkarılmış oldu. Kapaklar açıldığında yerin altında kalan bölmelerin, binanın olduğu yerde daha önce bulunan Bizans bazilikasından kalma 3 lahit ve bir vaftiz havuzu olduğu anlaşıldı. Bu dört bölmenin dışında yine aynı bazilikanın kalıntılarından devşirilmiş, üzerinde semboller bulunan zemin tuğlaları ve yaklaşık 20 metre derinliğinde, içinde hâlâ su bulunan bir su kuyusu ortaya çıkarıldı. Topkapı Sarayı Müzesi Bilim Kurulu’nun kararıyla çelik konstrüksiyon üstüne camla kaplanan zemin sayesinde ziyaretçilerin aydınlatılan bu bölmeleri ve zemindeki Bizans kalıntılarını da izleyebilmesi sağlandı.

ARŞİVLERDEKİ MİNYATÜRLER CANLANDIRILDI
Restorasyon projesinin tamamlanmasının ardından eserlerin sergilenmesi projesine başlandı. Modern müzecilik anlayışıyla, teknolojinin son imkânları kullanılarak hayata geçirilen projede ilk olarak müze arşivinin tozlu raflarındaki savaş ve silah figürlerinin yer aldığı yüzlerce minyatür incelendi.

Bunların arasından seçilen ve sinema teknikleriyle canlandırılan minyatürlerden Osmanlı askeri ve silah kültürünü anlatan değişik temalarda kısa animasyonlar ve filmler hazırlandı. Bu filmler, LCD ekranlardan ziyaretçileri bilgilendirmek için kullanıldı. Örneğin ok ve yayların sergilendiği vitrindeki LCD ekrandan dünyaca bilinan “Okçu” minyatürü, ateşli silahların sergilendiği vitrinde de ateşli silahların yer aldığı minyatürler kullanıldı.

DUVARLAR SİNEMA PERDESİ OLDU
Viyana Devlet Kütüphanesi’nden temin edilen ve Osmanlı ordusunun pek çok karakterinin bir arada görüldüğü iki ayrı minyatürde yapılan animasyonlara ise mekânın yaklaşık 15 metrekare büyüklüğündeki iki beyaz duvarı perde olacak. Ziyaretçiler, bu iki duvarda Osmanlı ordusunun alay geçidini izleyecek.

Mekânda uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan vitrinler, düzeyleri ayarlanabilen LED ışıklarla aydınlatılırken silah teşhirinde kronolojik bir sıra takip edildi. Binaya ilk girişinde ok ve yayları görecek olan ziyaretçiler, gezi güzergahını takip ettikçe kılıçlara, sonrasında da ateşli silahlara doğru ilerleyecek.

OSMANLI’NIN SAVAŞLARI PİRİ REİS HARİTASINDA
Piri Reis’in Kitab-ı Bahriyesi’nden alınan ve pek bilinmeyen, Akdeniz ve Avrupa’yı içeren haritası da Osmanlı’nın üç kıtaya yayılışının 7 büyük savaş eşliğinde anlatıldığı dev bir panoya dönüştürüldü.

Yaklaşık 10 metrekarelik dev harita üzerine yerleştirilen monitörlerden Kosova, İstanbul, Ridaniye, Mohaç, Preveze, Kıbrıs ve Bağdat savaşlarını konu alan minyatür canlandırmaları yayınlanıyor.

HOLOGRAM YENİÇERİLER
Silah Seksiyonu’nda en çok ilgi çekmesi beklenen yenilik ise hologram. Bina içindeki yıllardır kullanılmayan ve kapalı tutulan küçük hücre, Osmanlı ordusunun en bilinen figürleri Yeniçeri, Sipahi ve Levent’in üç boyutlu olarak, gerçekten oradalarmış gibi boy gösterecekleri sahne olarak kullanılacak.

Hologram sayesinde üç Osmanlı askeri kendilerine has kıyafetlerini, silahlarını ve o silahları nasıl kullandıklarını canlıymış gibi gösterecekler. Yeniçeri çakmaklı tüfeğini, Sipahi ok ve yayını, Levent ise elindeki yatağanı nasıl kullandığını hareketli bir şekilde ziyaretçilere gösterecek. Yeniçeri ve Levent kıyafetleri orijinalleri örnek alınarak modacı Faruk Saraç tarafından hazırlandı. Hologram çekimleri yapılırken silah hareketlerinin şiddet unsuru içermemesi ve bir hedefinin olmamasına özen gösterildi.

ROCK MÜZİSYENLERİNDEN ÖZEL ALBÜM
Silah Seksiyonu’nda ayrıca ziyaretçilere gezi boyunca eşlik edecek müzikler olacak. Proje kapsamında Cahit Berkay, Erkan Oğur, İskender Paydaş, Gökhan Kırdar, Hayko Cepkin, Şebnem Ferah gibi isimlerin yer aldığı Türkiye’nin 22 tanınmış müzisyeni bir araya getirildi. Ünlü Türk heavy metal grubu Pentagram üyelerinden Hakan Utangaç ve Tarkan Gözübüyük yönetiminde Silah Seksiyonu’na özel hazırlanan 15 şarkılık albümde 14 özgün parça yer aldı. Türkiye’de ilk defa bir müzenin bir bölümü için özel olarak hazırlanan albümdeki müzikler, mekânın akustik özelliklerine uyum sağlayacak şekilde hazırlandı.

Silah Seksiyonu teşhir tanzim projesini daha önce de Ayasofya’yla ilgili bilimsel araştırmaları, serafim meleğinin mozaik yüzünün açılması, Topkapı Sarayı Kutsal Emanetler Dairesi’ndeki havada duran kılıçlar tasarımı gibi ses getiren projeleriyle tanınan Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Mimar Hasan Fırat Diker gerçekleştirdi.