- Getty Images

Ankara-Konya seferini yapan yüksek hızlı tren ve aynı güzergahta yol kontrolü yapan bir kılavuz tren, Ankara'nın Yenimahalle ilçesine bağlı Marşandiz İstasyonu'nda çarpıştı. 6'sı yolcu, 3'ü makinist 9 kişi hayatını kaybetti.

Özellikle kılavuz trenin, ticari tren seferine başladıktan sonra halen rayların üzerinde olması kazada ihmal olup olmadığını gündeme getirdi.

Türkiye'de yaşanan ölümlü tren kazalarının çoğunun ardından ihmal iddiaları sıklıkla dile getiriliyor.

  • Birleşik Taşımacılık Sendikası Başkanı: Tren hattı sinyalizasyon sistemi olmadan açıldı
  • Ankara’da yüksek hızlı tren kazası: 9 ölü, 47 yaralı

Son 15 yılda Türkiye'de meydana gelen ölümcül tren kazalarını derledik.

22 Temmuz 2004 - Pamukova tren kazasında 41 kişi öldü

İstanbul-Ankara seferini yapan Yakup Kadri Karaosmanoğlu adlı hızlandırılmış tren, Sakarya'nın Pamukova İlçesi yakınlarında Mekece Köyü mevkiinde raydan çıkarak devrildi.

Kazada 41 kişi yaşamını yitirdi, 89 kişi yaralandı.

- Getty Images

Sakarya'da raydan çıkan Yakup Kadri Karaosmanoğlu ekspresi, 4 Haziran'da dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hareket sinyalini vermesinin ardından ilk seferini yapmıştı.

İstanbul-Ankara arasını 5 saate indiren hızlandırılmış tren, 4 Haziran Cuma günü Ankara ile eşzamanlı olarak İstanbul'dan ilk seferine başlamıştı.

Bilirkişi incelemesinde 80 kilometre hızla gitmeleri gerekirken 132 kilometre hız yapan makinistler ile yol tamiratlarını yapmayan ve sinyalizasyon hatası nedeniyle TCDD 8'de 4 oranında kusurlu bulunmuştu.

Sol gazetesinin haberine göre 2008 yılında davanın görüldüğü Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde makinistlerin avukatı Salih Ekizler, delillerin TCDD yetkililerince karartıldığını öne sürdü.

Ekizler, kaza sırasında vagonlardan savrulan parçaların, kazadan sonra TCDD yetkilileri tarafından bulundukları yerden alınarak yol kenarına öbek halinde toplandığını ve kazanın nedenini açıklayıcı unsurların ortadan kaldırıldığını iddia etti.

- Getty Images
Kaza alanını dönemin başbakanı Recep Tayyip Erdoğan da ziyaret etmişti

Kaza ile ilgili yargılama süreci 10 yıl sürdü.

7,5 yıllık zaman aşımı sonrası 20 Ocak 2012'de düşen dava, yeniden açılmış ve kararlar verilerek Yargıtay'a gönderildi.

Yargıtay'ın zaman aşımının kaldırılmasına yönelik kararına uyan Sakarya 2. Ağır Ceza Mahkemesi, "taksirle demiryolu kazası tehlikesine sebebiyet verme" suçlarından yargılanan birinci makinist Fikret Karabulut'a 3 yıl 1 ay 15 gün hapis ve 1.500 lira para cezası, ikinci makinist Recep Sönmez'w 1 yıl 15 gün hapis ile 150 lira para cezası verdi.

Recep Sönmez'in cezası ertelendi.

Aynı davanın sanığı olan tren şefi Köksal Coşkun'un beraat kararı daha önce yüksek mahkemece onanmıştı.

11 Ağustos 2004 - Kocaeli'de 2 tren çarpıştı, 8 kişi öldü

İstanbul-Adapazarı seferini yapan Adapazarı Ekspresi ve Ankara - İstanbul seferini yapan Başkent Ekspresi, Kocaeli'nin Gebze ilçesinin Tavşancıl mevkiinde saat 16:51'de çarpıştı. Kazada 8 kişi öldü, 88 kişi yaralandı.

Kaza sırasında vagonların arasında sıkışan yaralılar oldu.

- Getty Images

Sabah gazetesinde yer alan habere göre, kazanın ardından bir basın toplantısı düzenleyen dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, ''İstifa edecek misiniz?'' sorusuna şu şekilde yanıt verdi:

''Düşünmüyorum, uygun bulmuyorum. Karayollarında yılda 5 bin kişi ölüyor, aldığım ilk izlenimlere göre kaza ışık ihlalinden. Ölenlerden ikisi demiryolu işçisi, ancak nerede çalıştıklarını, niçin burada bulunduklarını henüz bilmiyorum."

Kazayla ilgili düzenlenen bilirkişi raporuna göre makinistler ve TCDD kusurlu bulundu.

27 Ocak 2008 - Kütahya'daki tren kazasında 9 kişi öldü

İstanbul-Denizli seferini yapan Pamukkale Ekspresi, Çöğürler-Değirmenözü (Kütahya) istasyonları arasında seyrederken raydan çıktı.

Kaza sonucu 9 kişi yaşamını yitirdi, 37 kişi yaralandı.

Trenin kaza yapmasının ardından ısınma sistemi devre dışı kalınca yolcular eksi 12 derecede donma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.

Kazadan kurtulan yolcular, donmamak için ormanlık alanda ateş yakarak ısınmaya çalıştı.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) uzmanlarının ilk tespitlerine göre kazaya, conta başında ray kırılması (iki rayın birleştiği yer) sebep oldu.

- AFP

TCDD 71. Şube Şefi Mustafa Kurnaz ile Kısım Şefi Tarık Yalçın kazanın ardından tutuklandı, 11 gün sonra da tahliye edildi.

Tren kazasıyla ilgili gerçekleşen 3 yıllık yargılamada ikisi ek, 5 bilirkişi raporu düzenlendi.

Kütahya 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davanın iddianamesinde 10 sanık, 8 mağdur, 46 müştekinin ismi yer aldı.

16 Ekim 2012'de çıkan kararda, "Mahkememizce bu kazanın rastlantısal ve önceden sebebinin belirlenmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılarak, olay nedeniyle kusurları bulunmayan tüm sanıkların beraatına karar vermek yönünde vicdani görüş oluşmuştur" denildi.

Karar daha sonra temyiz edildi.

İTÜ İnşaat ve Kimya Fakültesi öğretim üyesi isimlerden kurulu bilirkişi heyetinin 24 Nisan 2008'de düzenlediği "iki seçenekli" raporda, "Ray birleşim noktasındaki çatlağın gözle görülebilecek boyutta olması halinde hat bakımı ile ilgili sorumluların, dolayısıyla TCDD İşletmesi'nin kusurlu olacağı, çatlağın gözle görülemeyecek boyutta olması halinde ise malzeme ve bakım yöntemlerinin yetersizliği, ray ve contalarda çatlak muayene yöntemlerinin ve gerekli araçların noksanlığı nedeniyle TCDD İşletmesi'nin kusuru olacağı" kaydedilmişti.

6 Temmuz 2015 - Sivas'ta 2 yük treni çarpıştı

Sivas'ın Kangal ilçesi yakınlarında iki yük treninin çarpışması sonucu yaşanan kazada bir makinist öldü, bir makinist ise yaralandı.

Evrensel gazetesine konuyla ilgili açıklama yapan Birleşik Taşımacılık Çalışanları Sendikası'nın (BTS) o dönemki genel başkanı Uğur Yaman, yük trenlerinde "tren şefi" uygulamasının "yeniden yapılandırma" adı altında kaldırılmasının bu tür kazalara davetiye çıkardığını ifade etti.

Yaman, "Bilinmelidir ki, demiryollarında başlayan yeniden yapılanma ve özelleştirme çalışmaları bu kazaların gerçek sebebidir" dedi.

6 Mayıs 2017 - Ankara-Kırıkkale'de tren vagonu devrildi

Ankara-Kırıkkale hattında ilaçlama yapan trenin vagonu devrildi. Vagonun altında kalan işçilerden biri yaşamını yitirdi, 3 işçi yaralandı.

Makinistler Zeki Orhan ve İbrahim Dinç yönetimindeki TCDD'nin 82205 sayılı ilaçlama treninin vagonu, makas değiştirdikten sonra devrildi.

Tren, çevredekilerin uyarısıyla durdu.

Bu sırada ilaçlama yapan işçilerden Hayrettin Pala devrilen tren vagonunun altında kaldı.

Pala, sağlık ekiplerinin yaptığı tüm müdahaleye rağmen yaşamını yitirdi.

4 Ağustos 2017 - Elazığ'da yük treni devrildi

Elazığ'ın Baskil ilçesinde saat 19.40 sıralarında 930 ton demir cevheri taşıyan yük treninin raydan çıkması sonucu makinist Mehmet Kirkin ve yardımcı makinist Sergen Ayverdi olay yerinde hayatını kaybetti.

Evrensel gazetesinin haberine göre kaza sonrası olay yerinde incelemeler yapan Birleşik Taşımacılık Çalışanları Sendikası Malatya Şube Başkanı Hasan Akdemir, vagonların fren aksamının çalışmadığını ifade etti.

Trende eksikleri belirlemekle görevli tren teşkil memurlarının görevinin makinistlere yüklendiğini, trende görevli memur sayısının 4 kişiden 2 kişiye düşürüldüğünü söyleyen Akdemir, "Makinistler iş yoğunluğundan dolayı eksikleri tespit edemeyebilirler. Bu şekilde bu tür kazalar yaşanmaya devam eder" uyarısında bulund

8 Temmuz 2018 - Çorlu'daki tren kazasında 25 kişi öldü

Tekirdağ'ın Çorlu ilçesinde, yolcu treninin devrilmesi sonucu 25 kişi hayatını kaybetti, 318 kişi yaralandı.

Ulaştırma Bakanı Ahmet Arslan kazanın "aşırı yağışlar nedeniyle menfez ile ray arasındaki toprağın boşalmasından" kaynaklandığını söyledi.

İnşaat Mühendisleri Odası ise "Suçlu yağmur değildir. Yapanlar, yaptıranlar ve yapılmış olan yapıları denetlemeyenlerdir. Altyapısı ve üstyapısı iyi durumda olmayan demiryolu hatlarında uygulanan seri fren, üstyapıda burkulma gibi bozulmalara neden olabilmektedir" açıklamasında bulundu.

Kasım ayında savcılığa verilen bilirkişi raporuna kazada ölenlerin yakınları itiraz etti.

Bilirkişi heyetinde yer alan Prof. Dr. Mustafa Karaşahin'in Ulaştırma Bakanlığı Danışmanı, Bekir Sıddık Binboğa Yarman'ın ise hattın sinyalizasyon işlerini yapan şirketlerin yönetim kurulu başkanı olduğu belirtilerek, "Görevleri, bilirkişinin tarafsızlığına ve hazırlanan raporun objektifliğine gölge düşürecek niteliktedir" denildi.

- Getty Images
Ray ve menfez arasındaki boşluk

Heyet raporunda, gerekli bakımları yapmadığı gerekçesiyle Demiryolu Bakım Müdürü Turgut Kurt, Yol Bakım Onarım Şefi Özkan Polat, Hat Bakım ve Onarım Memuru Celaleddin Çabuk ile Köprüler Şefi Çetin Yıldırım'ı "asli kusurlu" buldu.

Ayrıca makinistler Halil Altınkaya ve Suat Şahin'in kusurlu olmadığı, hatta seri fren yaparak büyük kayıpların da önüne geçtiği ifade edildi.

Çorlu Cumhuriyet Başsavcılığı raporun ardından 4 kişi hakkında gözaltı kararı vermişti.

Çorlu Adliyesi'nde ifadeleri alınan 4 şüpheli çıkarıldıkları mahkeme tarafından adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

- BBC

Henüz tren kazasıyla ilgili bir dava açılmadı.

Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği (TMMOB) Jeoloji Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi, kaza ile ilgili yayımladığı raporda "mühendislikle ilgili ihmaller" bulunduğuna dikkat çekti.

Trende hayatını kaybeden 25 kişi arasında 9 yaşındaki oğlu Oğuz Arda Sel ile eski eşi bulunan Mısra Öz, olayı bir "cinayet" olarak tanımlıyor:

"Cinayet dememdeki sebep; bu rayların altının, yani bu menfezin altının boş olduğunu çıkan haberlerde, çekilen fotoğraflarda gördük. Meteoroloji uyarıyı yaptı. Meteoroloji ne kadar yağış düşeceğini de söyledi. O zaman o treni o sırada kaldırmasaydılar, hareket ettirmeseydiler. Bu kadar başı boş ray olmaması gerekir. İnsan geçiyor üzerinden."

  • Çorlu'da 24 kişinin hayatını kaybettiği tren kazası sonrası 2'si makinist 5 görevli ifadeye çağrıldı