Üç çeyrek üst üste devam eden ekonomide büyüme yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 0.9 gibi çok küçük bir oranla pozitife geçti. İçinde bulunduğumuz son çeyrekte ise büyümenin iyice ivme kazanarak yüzde 5’e çıkacağı bekleniyor.

Büyümenin ivmesini artıran faktör ise düşen faiz oranları üzerinden özellikle tüketici kredisi kullanımının artması, konut, otomotiv ve beyaz eşya gibi sektörlerin canlanması. Bu alanlarda negatif koşullardan dolayı ertelenmiş ve birikmiş bir talebin olduğu açık.

FAİZLER % 12 CİVARINA TOPLANDI

-Konut, taşıt gibi tüketici kredileri yanında ticari kredi, mevduat ve Hazine faizinin de dahil olduğu faiz oranları yüzde 12 civarında toplandığı dikkati çekiyor. Kredi kullanımına dayalı tüketimin ivmesini koruması öncelikle faiz oranlarının daha da gerilemesine bağlı.

-Faizlerin temmuzdan bu yana Merkez Bankası’nın öncülüğü ve yol göstermesinde, enflasyonun da buna eşlik ederek düştüğü görülüyor.

-Enflasyonun gerilemesinde ise döviz kurlarının yatay seyri hatta yılın ikinci yarısında küçük oranlı da olsa düşmesi, yurtiçi talepteki durgunluk yanında kapasite kullanımının düşük seyretmesi ve hepsinden baskın şekilde yüksek baz etkisinin rol oynadığı bir gerçek.

TERSİNE BAZ ETKİSİ DÖNEMİ BAŞLADI

-Dün açıklanan kasım ayı enflasyon rakamları da uzun dönem ortalamalarının yaklaşık yarısı düzeyinde ve beklenenin altında yüzde 0.38 olarak gerçekleşti. Ancak yıllık enflasyon yüzde 8.55’ten yüzde 10.56’ya çıktı. Nedeni artık baz etkisi avantajının sona ermesi ve bir kaç aylık dönem için enflasyonu artıracak şekilde tersine baz etkisinin devreye girmesi.

-Geçen yılın kasım ve aralık aylarında enflasyon gerilemişti. Yüzde 1.44 düşen fiyatların yerine bu kasımda yüzde 0.38 artan fiyatlar girince yıllık enflasyon da 2.1 puan sıçradı ve enflasyon yeniden çift haneli oldu.

-Eğer kasım ayındaki eğilim aralıkta sürer ve yılsonu için kayda değer kamu zamları yapılmazsa 2019’u yüzde 11  dolayında enflasyonla kapatabiliriz.

-Programdaki son hedef ise yüzde 12 ve bunun altında bir gerçekleşme olabileceği tahmin ediliyordu. Ancak kasım ayı enflasyonun bu kadar uygun geleceği beklenmiyordu.

12 ARALIKTA 2 PUAN CEPTE Mİ?

-Kasım enflasyonu ardından 12 Aralık’ta toplanacak Merkez Bankası Para Politikası Kurulu politika faizini düşürmeye devam edebilir. Yüzde 11 civarındaki enflasyona karşılık normalde faizi yüzde 12 veya onun bir tık altına indirebilir.  Yüzde 14 olan politika faizi, bankaların uyguladığı faizleri takip ederek yüzde 12’ye veya yüzde 11.75’e düşürülebilir.

-Böyle bir adım zaten uyum gösterilmiş olduğundan piyasalar tarafından yadırganmayabilir. Ben indirimin yine azamide tutulabileceğini tahmin ediyorum.

-Merkez Bankası’nın bu adımının bankaları da kredi faizlerinden mevduat faizlerine kadar bir tur daha düşüşe zorlaması normaldir.

YENİ YILDA İŞİ NE BOZABİLİR?

-Ancak enflasyonda baz etkisiyle gelen fırsat penceresi artık kapandı. Hatta bir kaç aylığına tersine bile döndü. Enflasyon bir süre yatay dalgalı ve çift hanelerde seyredebilir.

-Bu durumda Merkez Bankası’nın yeni yılda durup enflasyonun seyrini beklemesi gerekebilir. Enflasyonda yeni bir düşüş başlarsa faizlerin de buna paralel düşürülmeye devam edilmesi sorun yaratmayabilir.

-Sorun enflasyon düşmeden Merkez Bankası’nın faizleri indirmeye devam etmesinde çıkabilir. Şimdiye kadar yapılan faiz indirimleri, enflasyonda yakın oranlarda gerilediğinden eğrisi doğrusuna denk geldi, sorun yaratmadı. Ama bundan sonra enflasyonun düşüş trendinden kısa süreliğine sapması, hiç ara vermeden faiz düşürme işini bozabilir.

BU KEZ FARKLI OLAN NE?

-Cumhurbaşkanı Erdoğan 2011 yılından beri düşen faizlerin enflasyonu düşüreceğine inandığını farklı zamanlarda vurgulu biçimde söyledi. Cumhurbaşkanı ayrıca faiz düşüşlerinin yeni yılda da devam ettirilmesi gerektiğini dile getirdi. Bu söylemler geçmişteki gibi sözde kalırsa sorun yok.

-Ancak bu kez durum farklı. Yıl ortasında yaşanan görevden alma ve devamında yapılan acıkmaların ardından Cumhurbaşkanı’nın Merkez Bankası üzerindeki etkisi artık çok fazla. Bu nedenle ortaya attığı teori teste tabi tutulabilir.

-Ya da Cumhurbaşkanı ihtiyatlı bir tutum takınabilir ve Merkez Bankası’nın faiz düşürmeyi bir veya iki toplantı için pas geçmesine bir şey demeyebilir.

Enflasyonun yatay seyredeceği dönemin risklerinden biri de bu. 

YORUMLAR

Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!
  • pembepanter 1 gün önce Çok önemli bir yazı. Abdurrahman bey bu işin piri...
    CEVAPLA
1881 -
1938