Son Dakika

Kurun seviyesi ve dış ticaret dengesi

03.11.2018 - 02:02 | Güncelleme:

Geçen hafta ihracatçıların yoğunlukta olduğu bir toplantıdaydım. Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 13 artarak 15.7 milyar dolara çıkan ihracat rakamı tartışılıyordu. Böylece ilk 10 ay sonunda , geçen yılın aynı dönemine göre 10 milyar dolarlık fazla ile ( yüzde 7.6 artış ) 138.8 milyar dolarlık ihracat rakamı yakalamış durumdayız.

Ekim ayında 6.4 milyar dolarlık tüketim malı ihracatı yapmışız. Bu kalem geçen yıla göre yüzde 7 artmış. Diğer büyük kalem hammadde ( ara mallar) ihracatımız da 7.3 milyar doları bulmuş. Orada ki artış ise geçen seneye göre yüzde 17.5.

Ekim ayındaki 15.7 milyar dolarlık ihracatın , yatırım malı yani makine, donanım gibi üretim yapılarak satılan mallara ait olan kısmı ise 1.8 milyar dolar. Burada ki artış da, geçen yıla göre oldukça sert, yüzde 17.5. Bu olumlu bir gelişme.

Katma değer yaratabildiğimiz yatırım malı olarak kategorize edilen ürünlerin satışında kurun değer kaybı işimize yaramış gibi gözüküyor. Örnek olarak ; geçen yıl ilk 10 ayda 11.2 milyar dolarlık ihracat yaptığımız “ Kazanlar, makineler, mekanik cihazlar ve aletler” kategorisi bu senenin ilk 10 ayı sonunda yüzde 17 artmış ve 13.1 milyar dolar olmuş.

Ekim ayı ihracat rakamlarında diğer olumlu gelişme de istikrarlı ve organize bir Pazar olması açısından bizim için önemi ger geçen gün artan AB ülkelerine ihracatımızı ciddi oranda artırmış olmamız. Ocak –Ekim 2018 tarihlerinde, geçen yılın aynı dönemine göre İngiltere’ye yapılan ihracat yüzde 18, İtalya’ya yüzde 16, İspanya’ya ise yüzde 25 artmış. Bu da olumlu bir gelişme.

Bir de gelin madalyonun diğer tarafına yani ithalatına bakalım

Ocak –Ekim 2018 toplam ithalatımız 190 milyar dolar. Bu geçen seneki rakamın aynısı. Ancak Ekim ayı özelinde baktığımızda geçen yılın aynı aynına göre yüzde 23.5’luk azalış var. Kurun yükselişin fasılalı etkilerini ithalat rakamlarında ekim ayında net görüyoruz.

Gelelim ithalattaki kategori bazlı durum değerlendirmesine.

Ekim ayındaki 16.2 milyar dolarlık ithalatımızın 1.3 miyar dolarlık kısmı “Tüketim Mallarında” gerçekleşmiş. En fazla kayıp da burada olmuş. 2017 Ekim ayında göre tüketim malları ithalatında yaşanan gerileme yüzde 50.

Diyebilirsiniz ki “ Eh , fena olmamış . Lüks ithal tüketimi çok artmıştı. Biraz azalsın”. Ancak toplam ithalatımız içinde tüketim malları grubunun payı sanıldığı gibi yüksek değil, yüzde 10.

Türkiye’nin ithalatı içinde yüzde 13 civarında payı bulunan yatırım mallarının, Ekim ayında gerilemesi de çok sert yüzde 36. Türkiye ekonomisinin üretim bandının büyük oranda ithal makine ve teçhizat üzerinden yürüdüğü gerçeği düşünüldüğünde buradaki yüzde 35’lik gerilemeyi gözden kaçırmamak lazım.

TÜİK’in verilerine göre Ara Malı ithalatının toplam ithalat içindeki payı yüzde 74. Ara malı ithalatı 2003 yılına göre yüzde 200 artmış durumda. OECD rakamlarına göre Türkiye’de ihracatın içindeki ortalama ithal girdi oranı yüzde 30’un üzerinde. Bu bazı sektörlerde yüzde 60’ları da bulabiliyor. Türkiye’deki bu oran Brezilya, Çin, Hindistan gibi ülkelere göre yüksek.

Üretim bandında “Yüksek teknolojili ithal girdi oranı “ diye bir kez daha kategorize edildiğinde ise bu oranın yüzde 50’lere kadar çıkmış olduğunu görüyoruz.

Kısaca….

Üretim yapmak için daha doğrusu ihracat yapmak için yüksek sayılabilecek bir ithal girdi kullanıyoruz. Özellikle üretim banından sermaye malı yani makine , teçhizatında ithal bağımlılık oranımız çok daha yüksek.

Bu sebeple Ekim ayı dış ticaret verilerini okurken “ Dış Ticaret dengesi ilk 10 ayda yüzde 15 daraldı , ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 73’e çıktı” diye sevinç çığlıkları atmadan önce imalat sanayimizin ve üretim modelimizin gerçeklerini hatırlamakta fayda var.

Kurun seviyesi ihracatçı için önemli ,anlıyorum.

Rekabetçilik kaybolmasın diye , kimse kurun düşmesini istemiyor, bunu da anlıyorum. Ancak dövizin mevcut seviyesi ithalat için yüksek. Bu seviyeden kimsenin makine ve teçhizat dahi almaya niyeti yok.

Ancak ..

Bahsi geçen ara malı ithalatını yapamazsak ( kısa vadede ar-ge çalışmaları netice vermeyeceği için) bir süre sonra ihracatın da yataya döneceği günleri görebiliriz.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
  • Misafir
    Çek Cumhuriyeti avrupa birliği içerisinde ekonomisi en düzgün olan ülkelerden biri. Buna rağmen, 1 Euro = ~25 Çek Kronu. Gidip görenler bilir, tüketim çok düşük düzeyde, turistler olmasa normal halkı sokakta göremeyeceksiniz. Bütün bunlara rağmen üretiyorlar!
  • Misafir
    Yerli üretelim derken,rekabet edemeyen şeyler üretip kaynakları heba ediyoruz.nede avantajımız oldugunu bilmeden üretmek kaynak israfı
  • Misafir 04 Kasım 2018 Pazar 12:34
    Çare satın almak değil, yerli üretmek. Bunun için kur yeterince yüksek olmalı, gerisi boş laf nokta
Kalan karakter : 300