Son Dakika

Ekonomide çıkış ihracatla olacak

07.09.2018 - 01:41 | Güncelleme:

Bizim gibi 1 yıl içinde %30'dan büyük kur şoku yaşayan ülkelerde sonra ne oluyor? Hayat nasıl devam ediyor? Elbette durmuyor. Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) çalışmasına göre geçmişte bu denli sert harekete maruz kalanların belli devam yolları var.

Uç örnekler var örneğin. Kurdaki erimenin durmadığı Rusya gibi. Mısır'da darbe ve iç savaş yaşanmış, iş bambaşka yerlere gitmişti. İyiler de var elbet.

Ortalamaya baktığımızda, kur şokunu takip eden 2. yılın ardından kurlarda toparlanma başlıyor. Milli hasıla daha erkenden tepki üretmeye başlıyor.

Nasıl oluyor? Kur şokundan çıkış nasıl aşılıyor?

Öncelikle, hiçbir şey otomatik değil. Mutlaka doğruları yapmak gerekiyor. Oluşan makro dengesizlikleri giderecek ve piyasanın güvenini yeniden kazanacak adımlar atılıyor. Piyasadan kasıt yerli ve yabancı tasarruf sahipleri. Bu aktörler, paralarının değer yitirmeyeceğine emin olunca o ülkenin kurunu tercih ediyorlar. Varlıklarına ilgi göstermeye başlıyorlar.

Reel sektörde ise apaçık bir değişim yaşanıyor. İthalat çakılıyor. İhracat artıyor. Üstelik ithalatın düşüşü, genellikle ihracattaki artışı da üçe katlıyor. Ülkenin cari açığı hızla iyileşiyor. Cari denge çoğu zaman artıya geçiyor. Ekonomideki döviz gereksinimi iyiden iyiye geriliyor ve sonra ekonomik toparlanma başlıyor. Hem dış kreditörlerin borç verme iştahları kabarıyor hem de ticaret dengesine yardımcı olan ihracatçının katkısı ile 'istenen taraflardan' büyüyor ekonomi.

***

Bazı şeylerin değeri kaybedince anlaşılıyor kimi zaman. Tek haneli enflasyon ve düşük faiz düzenimiz böyle örneğin. Kurdaki istikrar da böyle. TL'yi sürekli zayıflatarak istene sonuca erişmek mümkün değil. Sanırım bunu da test ederek anlamış olduk.

Hiç olmazsa ihracatı teşvik ederek ancak onun da üretken ve yüksek katma değerli taraflarını teşvik ederek bu işi ucuz atlatmanın planlarını yapmak lazım artık. IIF çalışmasına göre ekonomik acıların henüz başındayız. Özel sektörün zorlandığı ve istihdamın zayıfladığını göreceğiz. Ekonomi yavaşlayacak, daralacak kimi zaman ve yeni bir denge noktasına oturacak.

***

Osmanlı provizyonistti. Önce yurt içindeki ihtiyacın karşılanmasını isterdi. Bunun getirdiği sonuçları Mehmet Genç - Devlet ve Ekonomi kitabında anlatır. İhracatın engellendiği, iç tüketime ve iaşeye dönük bir politika izlerdi. Ekonomik intihara yakın bu politika elbette rasyonel sonuçlar üretmedi.

Şimdilerde durum farklı olmalı. Birkaç yüz yıl geçti üstünden. İhracata getirilen 6 ayda bedelin yurda döndürülmesi ve bedellerin TL'ye çevrilmesi gibi cari hesabı daha az liberal hale getirecek bir hamleyi bir de bu açıdan değerlendirmeliyiz.

Çıkış ihracat ile olacak. Çıkış ithalatın dizginlenmesi ile olacak. Önce acılar, sonra dengelenme yaşanacak. Birkaç çeyrek sonra işler yeniden hızlandığında bu kez doğru ihracatı teşvik, yaralayıcı ithalatı kısıtlama yönünde planlı, kapsamlı ve iyi çalışılmış adımlar atmamız gerekiyor.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000