Son Dakika

Yeni Ekonomik Program gerçekçi mi?

21.09.2018 - 02:12 | Güncelleme:

Eski adıyla Orta Vadeli Program siyasetin 3 yıl boyunca ekonomiyi nasıl yöneteceğini bize anlatır. Bürokrasi buna göre organize olur, kamu yine bu belgeye göre yatırım planını yapar. Bütçe beklentileri böylece şekillenir.

Gerçekçi bir plan şoklara karşı direnci artırır, hayalci ve ayakları yere basmayan belgeler ise plandan çok temenni olarak kayda geçer. Örneğin bir önceki programın 2020 kur tahmini 4,02 ve 3 yıllık toplam enflasyon beklentisi %7-6-5 olarak toplamda %18 olmuştu.

2018 Nisan'da kur 4 olurken ağustos itibari ile de 3 yıllık toplam enflasyon hedefini 2 sene önceden ve bir ayda yakalamış olduk. Gerçek ve tahmin arasındaki boşluk çok olmamalı.

Aşağıda yeni tahminleri paylaşıyorum. Rakamların ötesinde birkaç şey söylemek isterim.

Bir plandan ne çok şey beklemeli ne de onu çöp olarak görmeli. Örneğin yapay zekada dünya lideri olma hedefini plan koyamaz. Bu zamana kadar zedelenmiş güveni tek başına plan da tamir edemez. Niyete bakarız...

Yeni veriler şunu söylüyor mu: Ekonomik gidişat bozulacak. Çünkü enflasyonda yolu şaşırdık. Cari açık çok yükseldi. Bu sebeplerle kura çok yük bindi. Biz de bunun farkındayız ve gereken tedbirleri alacağız.

Benim baktığım budur.

Büyümenin gelecek yıl %2'lere çekilmesi ve enflasyonun süper iyimser tahmin edilmeden %16 olarak bırakılması kabul edelim; oldukça gerçekçidir. YEP'ten önce piyasa oyuncularına şuraya bir sayı karala deyip iki kutucuğu boş bıraksanız zaten bunları yazardı.

'Temel Hedefler' kısmının enflasyon ile mücadele diye başlaması da niyeti belli eden bir başka madde. 625 baz puan artmış politika faizine eşlik edecek mali duruş konsensüstü. Orta yola dönüş gerekliydi. Başka türlü memleketin kazanımı olan tek haneli enflasyon ve faiz geri kazanılamaz.

Program ile ilgili en önemli ayaklardan biri de bankalarda birikmesi muhtemel sorunlu krediler için kurulacak bir tespit komitesi ve ardından bunun çalışmaya başlayacak olması. Bu son derece önemli bir gelişme ve programın gerçekçi olduğu yönünde bir başka ispattır. Neden daha fazla detay yok sorusunun cevabı nettir. Daha fazla detay facia olurdu da ondan. Resmi veriler ile %3,1 olan sorunlu kredi oranını yüksek göstermek ya da sisteme ait olmayan veriler ile harekete geçmek mümkün değil.

Şimdi önce tespit ve teşhis ardından tedavi gelecek. Doğru yöntem buydu.

Birkaç konu ise izaha muhtaç. Ekonominin yeniden hızlandığı yıllarda gerçekten cari açık %3'ten düşük kalabilecek mi? Kur, bu planın hesabına göre gerçekten 2019'u ortalama 5,60 ile tamamlayabilecek mi? Banka planı aksiyon almayı gerektirirse kamu borcu bu düşük seviyelerini korur mu? Sert fren yapacak ekonomide bütçe açığı %2'nin altında kalmayı sürdürebilir mi ve bunu sağlayacak kamu tasarrufları gerçekten yapılabilir mi?

Yerel seçimler öncesi bütçe performansı ilk önemli test olacak.

***

Ayakları yere basan ve işlerin önce kötüleşip sonra iyileşeceğini bize anlatan program tahminimce yerli & yabancı tüm piyasa katılımcıları tarafından sahici bulunacaktır ve sert faiz artışı ile birleşince olumlu etki yapacaktır. Bundan sonra en önemli madde uygulama olacak. Sözler gerçeğe dönüştükçe kaybolan güven geri dönecektir.

Girdiğimiz cendereden çıkış için çare görülen ihracatın artması, bu olurken de ithalatın çok patlamaması için (Çünkü sanayimiz ithal girdi bağımlısıdır) maksimum olan kapasite kullanımının artması gerekir. Bu da yatırım ile mümkündür. Yatırım ise öngörülebilirlik ister. Bu bakımdan Türkiye'nin dış politik iklimi daha da önem kazanmıştır. Ekonomi yeniden hızlandığında yeniden yüksek cari açık & yüksek enflasyon sarmalına nasıl girmeyeceğimizin tarifi de yapılmalıdır. Teşvik sistemi de vergi sistemi de buna göre dizayn edilmelidir.

2019 zor geçecek. Gerçekçi program bize bunu söylüyor. 2020 ve 21 için ise ne söylediğine değil ne yaptığına bakacağız. İlk adım olumlu. Devamı bekleniyor.


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
  • Misafir 21 Eylül 2018 Cuma 11:52
    Merhaba Gökhan Bey, Bir benzetme yaparsak; Haziran ayının ortasına gelinmiş ve eğitim dönemi sona ermiş. Çocuk karneyi uzatmış Neredeyse birkaç istisna hariç, tüm kritik derslerin notu geçer notun bir hayli altında karnede yerini almış. Ebeveyni " bu gidişle bu sene sınıfta kalacaksın " demiş. Çocuk, " haftalık ders programıma sadik kalarak çok çalışıp kalmadan geçerim " cevabını vermiş. Aslında ebeveyn'in gönlünden geçen de tamda budur. Lakin, cevabın arzu edilir içerikte olması ile gerçekçiliği (uygulanabilirliği) farklı 2 ayrı nokta. Yeni ekonomi programı ( YEP) te yukarıda örneklemeye çalıştığım durum ile neredeyse özdeş. Kamu tasarrufu açıklanıyor 60 milyar TL..Çok ciddi bir rakkam..İlla ülkenin top yekun krize / belirsizliğe girdiği zaman mı bu tip tasarrufları gündeme getirmek lazım. Konuya bu tarafıyla yaklaşıyorum zira çocuk bütün sene ders çalışmamış şimdi bir plan program dahilinde sistematik ve çok çalışmayı taahhüt ediyor. Kulağa biraz gerçek dışı geliyor..En azından dediğini yapsa da bir sonraki eğitim dönemi için südürülebilirliği çok daha şüphe götürür nitelikte..İşte tasarrfu tedbirleri de bunun gibi.. Amacım umut kırmak, negativiteyi arttırmak değil ama sizin de çok isabetli dediğiniz gibi niyetler manuzemsinden öteye gerçekçi, somut bir aksiyonlar silsilesi içermesi daha doğru ve esas güveni yaratacak adım olurdu. Teşekkürler, Cenk Verişoğlu
  • Misafir 24 Eylül 2018 Pazartesi 12:39
    Sonuç olarak köşeyazarının başlığının cevabı: Malesef gerçekçi değil....
Kalan karakter : 300