Son Dakika

Merkez Bankası ne yapsın?

23.10.2018 - 02:11 | Güncelleme:

 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası perşembe günkü Para Politikası Kurulu toplantısında bir faiz kararı vermeli. Vermesine vermeli de bu kez işler karışmış durumda.

Anketlere göre 25 Ekim toplantısından herhangi bir faiz artışı beklenmiyor. 3 ay sonraki 3 aylık kur takası fiyatlamasına baktığımızda da herhangi bir artış fiyatlaması yok. Zaten olsa da pek anlaşılmazdı bu. Neden? Çünkü Londra eylülde Türkiye ekonomi yönetiminden aradığını tam anlamıyla buldu. Böyle olunca TL makbul oldu. Yabancıda TL çok olduğu için faizde de bir fiyatlama göremiyoruz. Bu yüzden faiz artsın diye bekleyeni de aradan pek seçemiyoruz.

Durumu değerlendirelim.

Eylül ayı itibariye yurt içi nihai talep sert şekilde daralmaya geçmiş durumda. Satın alma endekslerinden, dayanıklı tüketim malları siparişlerinden ve tüketim endekslerinden bunu okuyoruz. Enflasyon ise bilinemez bir faza girdi. Üretici fiyatları yıllık %46, Çekirdek tüketici fiyatları yıllık %24 artıyor. Diğer yandan ekim ayında birçok işletme indirim kampanyasına girdi. Ekim ayı enflasyonu belki de eksi çıkacak. Ancak fiyatlama davranışındaki bozulmanın bittiği yönünde elimizde bir işaret yok.

Bu durumda MB ne yapsın?

Hiç faiz artış beklentisi fiyatlara girmemişken, Bankanın faiz artırdığı pek vaki değil. Türk Lirası da gördüğü dip seviyeden sepete karşı (Yarım euro + yarım dolar) %22 değer kazandı. Bunları yan yana yazınca faiz artışı beklemek makul görünmüyor. Böyle bir karar çıkması halinde de piyasanın bir tepki vermeyeceğini anlıyoruz beklentileri ve güncel fiyatlamayı gözden geçirince.

Bense biraz farklı düşünüyorum.

Yeni Ekonomik Program'ın üzerine bina edildiği varsayımlara bakarsak, 2019 yılı dolar kuru ortalamasının 5,60 alındığını görmek mümkün. Tam Türkçe ifade edersek, ABD'de enflasyonun %2, bizde %15,6 (YEP tahmini) yılda Türk Lirası reel olarak değerlenecek demektir bu.

Nasıl mümkün olabilir bu? Fed'in 2-3 kez daha faiz artıracağı bir yılda kuru reel olarak değerlendirecek şeyin ABD'nin ekonomik olarak daralması ve uzun faizlerin aşağı gelmesi olarak belirlemek makul olmaz. Bu durumda merhemi kendi kafamıza sürmek gerek.

2004-2017 arasında 1 aylık mevduat & enflasyon farkı yaklaşık 2-3 puan aralığında. 2004-2009 arasında reel faiz %7-8'lerde. Kurun değer yitirdiği 2010-2017 arasında ise reel getiri olmadığı gibi TL mevduat kimi zaman negatif dahi getirdi.

Yanıt işte buralarda bir yerde saklı.

***

Enflasyonun yapışkan ve fiyatlama davranışının bozulduğu yerde kuru haber akışına teslim etmek makul değildir. Üstelik dolarda 5 seviyesi de ihracat için bulunmaz fırsattır. Kurda reel değerlenme isteniyorsa, enflasyondaki aylık oynamalara ve sürprizlere olumlu trend takas edilmemelidir. Enflasyon hedefi 5, tahmini %16 iken sadece çıktı açığının enflasyonu emmesini beklemek hayal olur. Stagflasyon riski, istikrarı tehdit eden özel sektör borcu ve devam etmekte olan banka gözden geçirmesi gibi faktörleri düşününce kurun seviyesinin şakaya gelmeyeceği artık anlaşılmış olmalıdır.

Türk vatandaşlarını kendi paralarına yöneltmek, dolarizasyonu engellemek, stagflasyon ile etkin mücadele etmek ve Latin Amerika gündeminden çıkmak için bildik yol buradan geçiyor. 2019 ortalarına doğru faizi indirebilmenin, böyle bir beklenti yaratmanın başkaca yolu yoktur.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
  • Misafir
    2010 dan beri negatif faizle inşaata'bankalara para kazandırıldı,tasarruf yapan hersene ortalama % 3-4 para kaybetti.sonunda dolar patladı,inmesi için reel 2-3 puan üzeri faaiz veremek lazım,stopajdan sonra.enflasyon % 30 a gidiyor,şu an mevduat faizi negatif,
Kalan karakter : 300