Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

Artık her kesim kendine göre bir "Covid-19 Corona Haritası ve Raporu" hazırlıyor. Özellikle de iş, sendika, sanayi ve esnaf odaları gibi kuruluşlar, hastalık nedeniyle oluşan ekonomik hasarı saptayabilmek ve önlerini görebilmek adına bu çalışmayı yapmaya mecbur kalıyorlar.
Benzer bir raporlama son olarak İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (İESOB) tarafından da gerçekleştirildi. Corona sürecinde esnafın durumunu irdeleyen bilimsel bir çalışma derledi.
43 farklı işkolunda 866 esnaf ile yüz yüze görüşülerek hazırlanan rapor, esnafın süreçten nasıl etkilendiği, faaliyetlerinde ne gibi değişikliklere gittiği, istihdam, sermaye ve iş kayıpları başta olmak üzere pek çok sorunun cevabını verilerle yanıtlıyor.

*

Anket sonuçları, beklendiği gibi, tedirgin edici.. Hiç kimse halinden memnun değil. Gelecek ise daha da belirsiz.
600 sayfalık kitabı kamuoyuna tanıtan İESOB Başkanı Zekeriya Mutlu, anketlerin sağlıklı ve verimli sonuçlar vermesi için 43 ihtisas odası ile işbirliği yaptıklarını söyledi.
Ayakkabıcılar, büfe/kantinciler, şoförler, kırtasiyeciler, dökümcüler gibi farklı meslek kollarında araştırma yaptıklarını belirten Mutlu, sonuçlar kendilerine, üyelerinin salgın sürecinden olumsuz yönde en fazla etkilenen kesimlerin arasında bulunduğunu gösterdiğini belirtti.

*

Şimdi gelelim rapordaki verilere..
- Salgın sürecinde esnafın işi yüzde 83 oranında düştü.
- Yüzde 26 oranında istihdam kaybı yaşandı.
- Yüzde 71’i kiracı iken, kredilerden yararlanma oranları yüzde 38’i geçemedi.
- Büyük kesim, salgının sürmesi ve ikinci dalga ihtimalinin güçlenmesi nedeniyle tekrar faaliyetinin sınırlanması veya durdurulması korkusu yaşıyor.
- Normalleşme sürecinde esnafın sadece yüzde 23’ü eski iş potansiyelini yakalayabildi.

*

Rapordaki en çarpıcı sonuçlardan biri de, esnafın geleceğini görememesi. Başkan Mutlu, bazı etkili tedbirler düşünülmesi gerektiğini hatırlatarak, beklentilerini şöyle sıraladı:
- Esnaf 2021 yılından da endişeli, eski işlerini yakalayabilmeleri şüpheli. Ancak, ötelenen yasal vecibelerin ve kullanılan destek kredilerinin vadeleri yaklaştı. Dolayısıyla istediği işleri halen yapamayan, para kazanamayan esnafa, 1-2 yıl geri ödemesiz, sıfır faizli kredi destekleri tahsis edilmelidir.
- Çok etkilenen bazı meslek kolları için özel lokal tedbirler düşünülmelidir. Kantinciler, servisçiler, kahveciler, kırtasiyeciler gibi bazı meslek kolları 15 Mart’tan bu yana çalışamamakta, işletmelerini açsalar bile iş yapamamaktadırlar. Bu kapsamdaki işletmeler için ek olarak mesleğe özel, kira muafiyeti, SGK prim ödemelerinin dondurulması, vergi affı, mülk sahibi özel şahıs ise kira yardımı gibi ek önlemler alınmalıdır.
- Genel anlamda esnaf sanatkarların iki yıla kadar kamu kurumlarına ve yerel yönetimlere olan ödemelerinin yapılandırılması, vergi indirimleri veya muafiyetlerinin hayata geçirilmesi, esnafa çalıştırdığı eleman için istihdam kolaylıkları getirilmesi ve sicile kayıtlı esnaf sanatkarlara hibe olanaklarının planlanması yararlı olacaktır.
- Salgın süreci ile önemi artan e-ticaret olgusuna üyelerin geçişini kolaylaştırmak ve yeni satış kanalları açmalarına yardımcı olmak için esnaf teşkilatları ile ortak çalışmalara öncelik verilmelidir.

*

Salgının başında da söylemiştik aslında.. Zor durumdaki işletmelerin devlete yaptıkları mecburi ödemeler, yani SGK primleri, vergiler, kiralar gibi ödemelerin birkaç ay ertelenmesi krize çare olamaz. Asıl çözüm, bunların yaşadığımız bu olağanüstü dönem için kaldırılması ve hiç alınmamasıdır. İşletmeler, esnaf ve çalışanlar ancak bu şekilde biraz olsun rahatlayabilirler. Yoksa, borç ertelemesi çözüm değildir.

YORUMLAR

Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!
0:00 / 0:00