Adı değişiyor, tadı değişmiyor: Köfte

Osmanlılar y&uuml;zyıllar boyunca Balkanlar&rsquo;da h&uuml;k&uuml;m s&uuml;rerken siyasi ve mimari izlerin yanısıra mutfak k&uuml;lt&uuml;r&uuml;nde de kalıcı bir miras oluşturdu. Tatlılardan b&ouml;reklere, baharat kullanımından pişirme tekniklerine kadar pek &ccedil;ok gelenekte Osmanlı mutfağının etkilerini g&ouml;rmek m&uuml;mk&uuml;n. Bu mirasın en ş&ouml;hretli ve en lezzetli &ouml;rneklerinden biri de k&ouml;fte oldu. Bizim bildiğimiz k&ouml;fte, Balkanlar&rsquo;da yerel dokunuşlarla kendine &ouml;zg&uuml; tatlar ve dokular kazanarak zaman i&ccedil;inde farklı isimler ve sunumlarla sofralarda eşsiz bir yer edindi. Peki, Balkan k&ouml;ftesi bizimkinden nasıl farklı? Hangi &uuml;lkede nasıl hazırlanıp nasıl servis ediliyor? Birlikte bir lezzet turuna &ccedil;ıkıp yakından bakalım. İneg&ouml;l k&ouml;fte aslında cevapcici yani kebap&ccedil;ık mı? Bug&uuml;n pek &ccedil;ok dilde kullanılan kebap kelimesi Arap&ccedil;a ve Fars&ccedil;a da, &ldquo;pişmiş, kızarmış et&rdquo; anlamına geliyor. Kebabın karakteristik &ouml;zelliği ise baharatlanarak ve doğrudan doğruya ızgara ateşine tutularak susuz olarak pişirilmesi. Kaynağı Ortadoğu&rsquo;ya dayandırılan kebap Anadolu ve Osmanlı k&uuml;lt&uuml;r&uuml;nden Slav dillerine cevap olarak ge&ccedil;ti. Cevap adlı bu k&ouml;fteler daha da k&uuml;&ccedil;&uuml;k parmak k&ouml;fte boyutunda hazırlanırsa kebap&ccedil;ık anlamına gelecek şekilde cevapcici olarak adlandırılıyor. Bug&uuml;n coğrafi işaret alarak tescillenen İneg&ouml;l k&ouml;fte nin de aslında Balkanlardan İneg&ouml;l e giden g&ouml;&ccedil;menlerin katkısıyla ortaya &ccedil;ıktığı biliniyor. Bosna-Hersek, Sırbistan, Hırvatistan ve Karadağ ile &ouml;zdeşleştirilen cevap k&uuml;&ccedil;&uuml;k, parmak şeklinde hazırlanıp k&ouml;m&uuml;r ızgarasında pişiriliyor. &Ouml;yle ki tek lokmayla ağzınıza atabilirsiniz. Genellikle somun denilen ekmeğin i&ccedil;inde, yanında yine bir Balkan klasiği olan kırmızı biber sosu ajvar ve bolca soğan ile servis ediliyor. Balkanlar&rsquo;ın hamburgeri Pleskavica Pleskavica cevap ile aynı coğrafyayı paylaşan, lezzeti de &ccedil;ok benzer olduğu halde yassı şekli ve daha b&uuml;y&uuml;k&ccedil;e servis edilmesiyle Balkanlar ın hamburgeri sayılıyor. Genellikle dana veya kuzu, bazen de domuz etiyle hazırlanıyor. Izgarada pişiriliyor, bu y&uuml;zden dışı hafif &ccedil;ıtır, i&ccedil;i ise sulu kalıyor. Pleskavica, cevapiye g&ouml;re daha yoğun baharatlı, ancak klasik kebap kadar ağır baharat i&ccedil;ermeyen bir tarife sahip. Acı biber, tuz, karabiber, bazen kırmızı toz biber ve sarımsak i&ccedil;eriyor. Lepinja adı verilen yumuşak Balkan ekmeğiyle sunuluyor. Bu k&ouml;fteye sofrada doğranmış soğan, kaymak (s&uuml;t kreması), ajvar (biber sosu) veya turşu eşlik ediyor. Hamburger seviyorsanız bu k&ouml;fteyi tercih edip ekmek arasında yiyebilirsiniz. Arnavutluk&rsquo;ta &ldquo;Qofte&rdquo;, Makedonya&rsquo;da &ldquo;K&uuml;fte&rdquo; Fars&ccedil;a &ldquo;d&ouml;v&uuml;lm&uuml;ş, &ccedil;iğnenmiş&rdquo; anlamını taşıyan k&ouml;fte bizim mutfağımızda sulusuyla, kurusuyla, kadınbuduyla, ekşilisiyle &ccedil;ok zengin bir lezzet yelpazesi oluşturuyor. Bizdeki bu &ccedil;eşitliliğe karşın Balkanlar&rsquo;da daha tek tip, karakteristik bir k&ouml;fte &ccedil;ıkıyor karşımıza. Arnavutluk&rsquo;ta yine &ldquo;Qofte&rdquo; deniliyor, pek &ccedil;ok ızgara salonunda porsiyon yerine taneyle satılıyor. Kuzey Makedonya&rsquo;da genellikle domates sosu veya yoğurtla servis edilen &ldquo;k&uuml;fte&rdquo; baharatlı ve sulu bir yapıda, yanında bir &ccedil;eşit &ccedil;oban salatası olan &ldquo;Chopska&rdquo; ile sunuluyor. Bulgaristan&rsquo;da k&ouml;fte denildiğinde akla gelen ilk şey &ldquo;kebapche&rdquo; oluyor. Cevapiye &ccedil;ok benzer, ama genellikle daha uzun ve ince olan kebapche kimyon ve bazen de sarımsak eklenerek tatlandırılıyor. Yanında ajvar yerine bu kez tatlı biber ezmesi olan lutenitsa ile servis ediliyor. Kosova sucuğu sarımsaklı değil soğanlı Kosova da ise bu kebap t&uuml;rlerine ek olarak &ldquo;sucuk&rdquo; (suxhuk) da olduk&ccedil;a yaygın. T&uuml;rkiye&rsquo;deki sucuğa benzese de sarımsağın yerini soğan alıyor; daha kuru, daha az yağlı ve baharatı daha hafif. Genellikle kebap restoranlarının men&uuml;s&uuml;nde yer alıyor ve &ccedil;oğunlukla ızgarada pişirilerek sunuluyor. Adı, şekli, boyutu ve servis ediliş bi&ccedil;imleri değişse de Balkanlar&rsquo;da k&ouml;fte, tıpkı bizde olduğu gibi sofrada başrol&uuml; kapmakla kalmıyor, d&uuml;ğ&uuml;n ve bayram gibi &ouml;zel g&uuml;nlerde aileleri bir araya getiriyor. Her biri, hem evde annelerin elinden &ccedil;ıkan geleneksel bir yemek hem de sokak lezzeti olarak Balkan mutfak k&uuml;lt&uuml;r&uuml;ndeki tahtını koruyor.

Son Dakika Son Dakika

Stil Stil

Keşfet Keşfet

Canlı Yayın Canlı Yayın

Gündem Gündem

Kadın Kadın

Ekonomi Ekonomi

Şirketler Şirketler

Yemek Tarifleri Yemek Tarifleri

Spor Spor

Magazin Magazin

Çocuk Çocuk

Teknoloji Teknoloji

Sağlık Sağlık

Dünya Dünya

Yaşam Yaşam

Gastro Gastro

Kültür Sanat Kültür Sanat

Sinema Rehberi Sinema Rehberi

Yazılar Yazılar

Grafik Haber Grafik Haber

Video Video

Akıl Oyunları Akıl Oyunları

HT Kulüp HT Kulüp

HT Hayat HT Hayat

Resmi İlanlar Resmi İlanlar

Servisler Servisler

Vefat Haberleri Vefat Haberleri

Yerel Haberler Yerel Haberler

Tüm Manşetler Tüm Manşetler

Künye-İletişim Künye-İletişim

Yasal İçerikler Yasal İçerikler

Bize Ulaşın Bize Ulaşın

Bilgi Bilgi

Habertürk TV Habertürk TV

Adı değişiyor, tadı değişmiyor: Köfte

Adı, şekli, boyutu ve servis ediliş biçimleri değişse de Balkanlar'da köfte, tıpkı bizde olduğu gibi, hem geleneksel anne yemeği hem de bir sokak lezzeti olarak mutfak kültüründeki tahtını koruyor.