Hangi renk sebze ne işe yarar?

Beslenme uzmanları meyve ve sebzelerden oluşan g&ouml;kkuşağı beslenmeyi tavsiye ederler. Bu sadece tabakta g&uuml;zel g&ouml;r&uuml;nd&uuml;ğ&uuml; i&ccedil;in değildir. Her renk v&uuml;cudumuzun ihtiya&ccedil; duyduğu farklı besinleri ifade eder. Sebze ve meyvelerde bulunan besinler genel olarak bitkisel besinler olarak adlandırılır. Bilinen en az 5 bin bitkisel besin vardır. Peki bitkisel besinlerde bulunan her bir renk v&uuml;cudumuz ve genel sağlığımız i&ccedil;in ne işe yarar? Kırmızı renkli besinler Kırmızı meyve ve sebzeler &ldquo;karotenoidler&rdquo; adı verilen bir t&uuml;r bitkisel pigmentle renklenir. Bu karotenoidler domates, elma, kiraz, karpuz, kırmızı &uuml;z&uuml;m, &ccedil;ilek ve kırmızı biberde bulunur. Bu karotenoidler antioksidan olarak bilinir. Meyve sebze t&uuml;ketimi sonucu v&uuml;cuda alınırlar. Serbest radikalleri yok etmeye yardımcı olurlar. Serbest radikaller v&uuml;cudumuzda nefes alma ve hareket etme gibi t&uuml;m olağan bedensel s&uuml;re&ccedil;lerimizin bir yan &uuml;r&uuml;n&uuml; olarak doğal ve dengesiz bir şekilde oluşur; UV ışığına maruz kalma, sigara dumanı, hava kirliliği ve end&uuml;striyel kimyasallardan da kaynaklanırlar. Serbest radikaller v&uuml;cudumuzdaki proteinlere, h&uuml;cre zarlarına ve DNA ya zarar verebilen kararsız molek&uuml;llerdir. Bu doğal ancak zarar verici s&uuml;re&ccedil; oksidasyon veya oksidatif stres olarak bilinir. Bu durum yaşlanmaya, iltihaplanmaya ve kanser ve kalp hastalığı gibi hastalıklara neden olur. Antioksidanlar v&uuml;cudumuzda oluşan serbest radikalleri &ldquo;temizler&rdquo;. Serbest radikalleri stabilize edip hasara neden olmalarını engellerler. Diyetinizde antioksidanları arttırmak oksidatif stresi azaltır ve artrit, tip 2 diyabet, kalp hastalığı, fel&ccedil; ve kanser dahil olmak &uuml;zere bir&ccedil;ok hastalık riskini azaltır. Turuncu renkli besinler Turuncu meyve ve sebzeler de karotenoidler i&ccedil;erir. Bunlar havu&ccedil;, balkabağı, kayısı, mandalina, portakal ve zerde&ccedil;alda bulunur. Alfa ve beta-karoten v&uuml;cudumuzda A vitaminine d&ouml;n&uuml;şt&uuml;r&uuml;l&uuml;r, bu da sağlıklı g&ouml;zler ve iyi g&ouml;rme i&ccedil;in &ouml;nemlidir. A vitamini aynı zamanda v&uuml;cudunuzun h&uuml;cre zarlarında &ouml;rneğin biriken serbest radikalleri hedef alabilen, kanser ve kalp hastalığı riskini azaltabilen bir antioksidandır. Sarı renkli besinler Sarı meyve ve sebzeler de karotenoidler i&ccedil;erir, ancak lutein, zeaksantin, mezo-zeaksantin, viyola-ksantin ve diğerleri dahil olmak &uuml;zere diğer bitkisel besinleri de i&ccedil;erirler. Bunlar elma, armut, muz, limon ve ananasta bulunur. Lutein, mezo-zeaksantin ve zeaksantinin g&ouml;z sağlığı i&ccedil;in &ouml;zellikle &ouml;nemli olduğu ve araştırmalarda, merkezi g&ouml;r&uuml;ş&uuml;n&uuml;z&uuml;n bulanıklaşmasına yol a&ccedil;an yaşa bağlı mak&uuml;ler dejenerasyon riskini azaltabilecekleri g&ouml;sterilmiştir. Bu bitkisel besinler ayrıca g&ouml;zlerinizdeki UV ışığını emerek g&ouml;zler i&ccedil;in bir g&uuml;neş kremi gibi davranabilir ve g&ouml;zlerinizi g&uuml;neş hasarından koruyabilir. Yeşil renkli besinler Yeşil meyve ve sebzeler klorofil (muhtemelen lise biyolojisinden hatırlarsınız), kateşinler, fitosteroller, nitratlar ve ayrıca folat (veya B9 vitamini) olarak bilinen &ouml;nemli bir besin maddesi dahil olmak &uuml;zere bir&ccedil;ok bitkisel besini i&ccedil;erir. Bunlar avokado, Br&uuml;ksel lahanası, elma, yeşil &ccedil;ay ve yapraklı sebzelerde bulunur. Bunlar aynı zamanda antioksidan g&ouml;revi g&ouml;r&uuml;r ve bu nedenle yukarıda kırmızı sebzeler i&ccedil;in a&ccedil;ıklanan faydalara sahiptir. Ancak bu grup aynı zamanda kan damarlarınızı sağlıklı tutmada &ouml;nemli faydalar sağlar. Kan damarlarımızı daha elastik yapar, genişlemelerini sağlar. Bu da kan dolaşımını iyileştirir ve kan basıncını d&uuml;ş&uuml;rerek kalp ve diğer damar komplikasyonları ve hastalıkları riskini azaltır. Folat, bebeklerde beyin, omurga veya omuriliğin doğumsal kusurlarını azaltmaya yardımcı olduğu i&ccedil;in hamilelikten &ouml;nce tavsiye edilir. Folat, sağlıklı h&uuml;cre b&ouml;l&uuml;nmesini ve DNA sentezini teşvik ettiği i&ccedil;in hamileliğin ilk birka&ccedil; haftasında fetal sinir sisteminin gelişimine yardımcı olur. Mor ve mavi renkli besinler Mavi ve mor &uuml;r&uuml;nler antosiyaninler, resveratrol ve tanenler olmak &uuml;zere diğer bitkisel besin t&uuml;rlerini i&ccedil;erir. Bunlar b&ouml;ğ&uuml;rtlen, yaban mersini, incir, kuru erik ve mor &uuml;z&uuml;mde bulunur. Antosiyaninler ayrıca antioksidan &ouml;zelliklere sahiptir ve bu nedenle kırmızı meyve ve sebzeler altında a&ccedil;ıklandığı gibi kanser, kalp hastalığı ve fel&ccedil; riskini azaltmada fayda sağlar. Son bulgular, hafızada da iyileşme sağlayabileceklerini g&ouml;stermiştir. Bunun, beyin h&uuml;creleri arasındaki sinyalleşmeyi geliştirerek ve beynin yeni bilgilere adapte olmasını kolaylaştırarak ger&ccedil;ekleştiği d&uuml;ş&uuml;n&uuml;l&uuml;yor. Kahverengi ve beyaz renkli besinler Kahverengi ve beyaz meyve ve sebzeler &ldquo;flavonlar&rdquo; olarak bilinen bir grup fitobesin tarafından renklendirilir, bu apigenin, luteolin, isoetin ve diğerlerini i&ccedil;erir. Bunlar sarımsak, patates ve muz gibi gıdalarda bulunur. Bu renkteki sebzelerde, &ouml;zellikle de sarımsakta bulunan bir başka bitkisel besin de allicindir. Allisinin anti-bakteriyel ve anti-viral &ouml;zelliklere sahip olduğu g&ouml;sterilmiştir. Bu araştırmaların &ccedil;oğu hala laboratuvar aşamasındadır ve insanlarda &ccedil;ok fazla klinik &ccedil;alışma yapılmamıştır, ancak laboratuvar temelli &ccedil;alışmalar, laboratuvar koşullarında allisinin mikroorganizmaları azalttığını bulmuştur. Allisin ayrıca sistematik incelemelerde kan damarlarının genişlemesini teşvik ederek y&uuml;ksek tansiyonu normalleştirir. Diyetime nasıl daha fazla sebze alabilirim? Renkli meyve ve sebzelerin yanı sıra otlar, baharatlar, baklagiller ve kabuklu yemişler bize bol miktarda bitkisel besin sağlar. Meyve ve sebzelerden oluşan bir g&ouml;kkuşağını teşvik etmek, t&uuml;m yaş gruplarında sağlık faydalarını en &uuml;st d&uuml;zeye &ccedil;ıkarmak i&ccedil;in basit bir stratejidir. Ancak &ccedil;oğumuz her g&uuml;n &ouml;nerilen miktarda meyve ve sebze almıyoruz. İşte alımınızı iyileştirmek i&ccedil;in bazı ipu&ccedil;ları: 1. Meyve ve sebze alışverişinizi yaparken, alışveriş sepetinize g&ouml;kkuşağındaki her renkten &uuml;r&uuml;n ekleyin. 2. Daha &ouml;nce yemediğiniz yeni meyve ve sebzeleri deneyin. İnternette sebzeleri pişirmenin bir&ccedil;ok farklı yolu hakkında ipu&ccedil;ları var. 3. Elma, &uuml;z&uuml;m, soğan ve marul gibi normalde yediğiniz meyve ve sebzelerin farklı renklerini satın alın. 4. Bitkisel besinler kabukta daha y&uuml;ksek miktarlarda bulunabileceğinden aldıklarınızın kabuklarını da yiyin 5. Otlar ve baharatların da bitkisel besinler i&ccedil;erdiğini unutmayın, bunları da yemeklerinize ekleyin Ayrıca bu baharatlar sebze yemeklerini de daha &ccedil;ekici hale getirirler!

Son Dakika Son Dakika

Stil Stil

Keşfet Keşfet

Canlı Yayın Canlı Yayın

Gündem Gündem

Kadın Kadın

Ekonomi Ekonomi

Şirketler Şirketler

Yemek Tarifleri Yemek Tarifleri

Spor Spor

Magazin Magazin

Çocuk Çocuk

Teknoloji Teknoloji

Sağlık Sağlık

Dünya Dünya

Yaşam Yaşam

Gastro Gastro

Kültür Sanat Kültür Sanat

Sinema Rehberi Sinema Rehberi

Yazılar Yazılar

Grafik Haber Grafik Haber

Video Video

Akıl Oyunları Akıl Oyunları

HT Kulüp HT Kulüp

HT Hayat HT Hayat

Resmi İlanlar Resmi İlanlar

Servisler Servisler

Vefat Haberleri Vefat Haberleri

Yerel Haberler Yerel Haberler

Tüm Manşetler Tüm Manşetler

Künye-İletişim Künye-İletişim

Yasal İçerikler Yasal İçerikler

Bize Ulaşın Bize Ulaşın

Bilgi Bilgi

Habertürk TV Habertürk TV

Hangi renk sebze ne işe yarar?

Meyve ve sebzelerden oluşan gökkuşağı beslenmeyi teşvik etmek, tüm yaş gruplarında sağlık faydalarını en üst düzeye çıkarmak için basit bir stratejidir.