KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

Anayasa Mahkemesi

Türkiye'de Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri, yargılama ve çalışma usulü ile kararlarının niteliği 1961 Anayasası'nın 145 ila 152. maddelerinde düzenlenmiş, buna bağlı olarak 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 22/4/1962 tarihinde kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesine ilk kuruluşunda, kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzükleri'nin Anayasa'ya "şekil ve esas" bakımından uygunluğunu denetleme görevi verilmiş, bu görevin yanı sıra görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa'da sayılan kişileri Yüce Divan sıfatıyla yargılamak, siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak, siyasi partilerin gelir kaynakları ile giderlerine ilişkin hesapları incelemek ve Anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirmekle de yetkili kılınmıştır.

1961 Anayasası'nın 145. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, on beş asıl ve beş yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuş, üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay, biri Sayıştay Genel Kurulu tarafından, üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi, iki üye Cumhuriyet Senatosu, iki üye ise biri Askeri Yargıtaydan olmak üzere Cumhurbaşkanınca seçilmekteydi.

1961 Anayasası'nda 1971 Anayasası ile yapılan değişiklikle, kanun hükmünde kararnameleri şekil ve esas bakımından, anayasa değişikliklerini ise Anayasa'da gösterilen şekil şartları bakımından denetleme görevi verilerek Anayasa Mahkemesinin görev alanı belirgin hale getirilmiştir.

1982 Anayasası

1982 Anayasası, Anayasa Mahkemesini 146 ila 153. maddelerinde düzenlemiştir. 1982 Anayasası döneminde Anayasa Mahkemesine ilişkin ilk kanuni düzenleme, 10/11/1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile yapılmıştır.

1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesine, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetleme, Anayasa değişikliklerini ise sadece sınırlı sayıdaki şekil eksiklikleri yönünden inceleme görevi yanında, ayrıca,Anayasa'da sayılan bazı kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama ve siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara bakma görevi de verilmiştir.

1982 Anayasası'nın ilk hâlinde Anayasa Mahkemesi, on bir asıl ve dört yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuştur. Cumhurbaşkanı, iki asıl ve iki yedek üyeyi Yargıtay, iki asıl ve bir yedek üyeyi Danıştay, birer asıl üyeyi Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay Genel Kurulunca kendi Başkan ve üyeleri arasından, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir asıl üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri içinden göstereceği üç aday arasından; üç asıl ve bir yedek üyeyi ise üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından seçmekteydi. Anayasa'ya göre Anayasa Mahkemesine seçilen üyeler 65 yaşını doldurunca emekli olmaktaydılar.

2010 Anayasa Değişiklikleri

Anayasa'nın 146 ila 149. maddelerinde değişiklik getiren 7/5/2010 tarih ve 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik yapılması Hakkında Kanun'un 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylamasıyla kabul edilmesiyle birlikte Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir. Bu Anayasa değişikliğinin ardından kabul edilen 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile de Anayasa Mahkemesinin çalışma usul ve esasları yeniden belirlenmiştir.

Anılan değişiklik ile üye sayısı on yediye çıkartılan Anayasa Mahkemesinin, iki bölüm ve genel kurul halinde çalışması benimsenmiş; Mahkemeye mevcut görevlerinin yanı sıra bireysel başvuruları karara bağlamak ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere komisyonlar oluşturulmasına imkân tanınmıştır.

Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılmakta, bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanmaktadır.

Ayrıca 12 Eylül 2010 tarihide yapılan Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesine, Yüce Divan sıfatıyla, "görevleriyle ilgili suçlardan"” dolayı Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini yargılama görevine ilave olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanını yargılama görevi de verilmiştir.

2010 Anayasa değişikliği ile birlikte, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi on iki yıl ile sınırlandırılmış; üyelerin yeniden seçilememesi esası da getirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Haberleri

  • AYM'den Osman Kavala kararı

    Gündem, 22 Mayıs 2019

    AYM'den Osman Kavala kararı

    Anayasa Mahkemesi, 1 Kasım 2017’den beri tutuklu yargılanan Osman Kavala’nın bireysel başvurusunu oy çokluğuyla reddetti.

  • AYM'nin  "Ayşe Çelik" kararı Resmi Gazete'de

    Gündem, 10 Mayıs 2019

    AYM'nin "Ayşe Çelik" kararı Resmi Gazete'de

    Bir televizyon programındaki ifadeleri nedeniyle "terör örgütü propagandası yapmak" suçundan mahkum edilen Ayşe Çelik'in "ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiği"ne ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı Resmi Gazete'de yer aldı. Kararın bir örneğinin, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar veren Anayasa Mahkemesi, Ayşe Çelik'e 5 bin 500 lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti

  • AYM’den “iç beden muayenesi” kararı

    Gündem, 01 Mayıs 2019

    AYM’den “iç beden muayenesi” kararı

    Atatürk Havalimanı'nda Kolombiyalı bir yolcu üzerinde "iç beden muayenesi"yle uyuşturucu madde bulunması üzerine dava açıldı. Anayasa Mahkemesi, savcı kararı ve sağlık görevlisi olmadan polis ekiplerinin "iç beden muayenesi" yapamayacağına hükmetti

    Fiili saldırı sonrası ilk buluşma!

    Gündem, 25 Nisan 2019

    Fiili saldırı sonrası ilk buluşma!

    Anayasa Mahkemesi'nin 57'nci kuruluş yıldönümü dolayısıyla düzenlenen törende, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na düzenlenen fiili saldırı sonrası Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bir araya geldi

    Anayasa Mahkemesi Başkanı Anıtkabir'de

    Gündem, 24 Nisan 2019

    Anayasa Mahkemesi Başkanı Anıtkabir'de

    Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan ve beraberindeki heyet, Anayasa Mahkemesinin 57'nci kuruluş yıl dönümü dolayısıyla Anıtkabir'i ziyaret etti

  • 'Drift' teröründe yeni gelişme! O karar AYM'den döndü

    Gündem, 19 Nisan 2019

    'Drift' teröründe yeni gelişme! O karar AYM'den döndü

    Anayasa Mahkemesi, araç sahibi olmayan sürücülerin, spin ve drift hareketleri yapmaları sonucunda araçların 60 gün trafikten men edilmesini öngören kuralı Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. AYM'nin kararında, "Aracı manevra kullarına aykırı şekilde kullanan, araç sahibi olmayan sürücünün fiili nedeniyle aracın trafikten de men edilmesi, fiili işlemeyen araç sahipleri yönünden cezaların şahsiliği ilkesini ihlal etmektedir" denildi

  • Savcıya "işgüzar" diyen avukata AYM'den beklenmedik karar

    Gündem, 11 Nisan 2019

    Savcıya "işgüzar" diyen avukata AYM'den beklenmedik karar

    Anayasa Mahkemesi, bir davada, müvekkilini savunduğu sırada iddianameyi hazırlayan savcıya "işgüzar" diyen avukatın cezalandırılmasında, ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti. İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına hükmeden Anayasa Mahkemesi, başvurucu avukata 9 bin 150 lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi

  • Anayasa Mahkemesinden Çetin Doğan kararı

    Gündem, 03 Nisan 2019

    Anayasa Mahkemesinden Çetin Doğan kararı

    AYM, kapatılan Taraf gazetesinde 2010'da çıkan "Balyoz darbe planı" ile ilgili haberler üzerine açtığı tazminat davası reddedilen emekli Orgeneral Doğan'ın bireysel başvurusunda ihlal kararı verdi

    Anayasa Mahkemesinde Başkanvekilliği seçimi Resmi Gazete'de yayımlandı

    Gündem, 27 Mart 2019

    Anayasa Mahkemesinde Başkanvekilliği seçimi Resmi Gazete'de yayımlandı

    Anayasa Mahkemesi Başkanvekilliğine Hasan Tahsin Gökcan'ın seçilmesine ilişkin karar Resmi Gazete'de yayımlandı

    AYM'den 5 parti hakkında suç duyurusu

    Gündem, 22 Mart 2019

    AYM'den 5 parti hakkında suç duyurusu

    Anayasa Mahkemesinin (AYM) bazı siyasi partilerin 2016 ve 2017 yıllarına yönelik mali denetimine ilişkin kararları Resmi Gazete'de yayımlandı. Yüksek Mahkeme, 5 siyasi parti hakkında mali denetimlere ilişkin yükümlülükleri yerine getirmedikleri gerekçesiyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi

  • AYM'den siyasi parti mali denetimleri

    Gündem, 21 Mart 2019

    AYM'den siyasi parti mali denetimleri

    Anayasa Mahkemesinin bazı siyasi partilerin 2017 yıllına yönelik mali denetimine ilişkin kararları Resmi Gazete'de yayımlandı. Yüksek Mahkeme, 5 siyasi parti hakkında mali denetimlere ilişkin yükümlülükleri yerine getirmedikleri gerekçesiyle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verdi

  • Hukuk ve vergi dünyası bu sempozyumda buluşacak

    İş-Yaşam, 11 Mart 2019

    Hukuk ve vergi dünyası bu sempozyumda buluşacak

    Vergi ve Temel Haklar Sempozyumu'nun ilki 13 Mart'ta İstanbul Üniversitesi'nde düzenlenecek. Anayasa Mahkemesi, Danıştay, Vergi Mahkemesi ve İstanbul Üniversitesi'nden uzman isimlerin konuşmacı olarak katılacağı etkinlikte, 'Anayasa Mahkemesine (AYM) Bireysel Başvurunun Vergi Yargısına Etkisi' konusu ele alınacak

  • AYM'den 'İmralı' kararı! Öcalan'ın arkadaşı için ihlal kararı

    Gündem, 07 Mart 2019

    AYM'den 'İmralı' kararı! Öcalan'ın arkadaşı için ihlal kararı

    Anayasa Mahkemesi, terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan’ın cezaevi arkadaşı Veysi Aktaş’ın telefon görüşmesinin bir yıl süre ile kısıtlanmasını “haberleşme hürriyeti” ihlali saydı. Yüksek Mahkeme, Aktaş’a 4 bin TL tazminat ödenmesini kararlaştırdı

    Anayasa Mahkemesi’nde yemin töreni

    Gündem, 20 Şubat 2019

    Anayasa Mahkemesi’nde yemin töreni

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilen Yıldız Seferinoğlu için düzenlenen yemin töreninde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve CHP lideri Kılıçdaroğlu tokalaştı. Törende konuşan Anayasa Mahkemesi Zühtü Arslan, 2012'den bugüne kadar toplam 216 bin civarındaki başvurudan 176 binini sonuçlandırdıklarını bildirdi

    Aday gösterilmeyen memurlara AYM'den kötü haber!

    Gündem, 15 Şubat 2019

    Aday gösterilmeyen memurlara AYM'den kötü haber!

    Anayasa Mahkemesi, seçimlerde aday olmak için memuriyetten istifa edenleri ilgilendiren önemli bir karar aldı. Aday olmak için istifa eden kamu görevlileri, herhangi bir partiye aday adayı olmaz ya da bağımsız aday olmazsa memuriyete geri dönemeyecek

  • Anayasa Mahkemesi’ne yeni üye!

    Gündem, 25 Ocak 2019

    Anayasa Mahkemesi’ne yeni üye!

    Son dakika haberine göre; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Anayasa Mahkemesi Üyeliği’ne Adalet Bakanı Yardımcısı Yıldız Seferinoğlu’nu atadı. Seferinoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın atadığı dördüncü üye oldu. Habertürk'ten Fevzi Çakır'ın haberi...

  • AYM'de seçim günü! İlk tur tamamlandı...

    Gündem, 24 Ocak 2019

    AYM'de seçim günü! İlk tur tamamlandı...

    Anayasa Mahkemesinde yeni başkan seçiminde ilk turda 3 adaydan hiçbir gerekli oyu alamadı. İkinci tur saat 14.00'te yapılacak

  • AYM’de başkanlık seçimi heyecanı

    Gündem, 23 Ocak 2019

    AYM’de başkanlık seçimi heyecanı

    Anayasa Mahkemesi’nde Başkan Zühtü Arslan’ın 4 yıllık görev süresi 10 Şubat’ta sona eriyor. AYM Genel Kurulu’nda bugün saat 10’da yapılacak başkanlık seçiminde 3 adayın yarışması bekleniyor. Habertürk'ten Fevzi Çakır’ın haberi…

    AYM'de Arslan'a iki rakip çıktı...

    Gündem, 23 Ocak 2019

    AYM'de Arslan'a iki rakip çıktı...

    Anayasa Mahkemesi yeni başkanını seçmek için yarın ilk tur oylaması yapacak. 3 adayın yarışacağı seçimler hakkında yazan Habertürk yazarı Muharrem Sarıkaya, "AYM’de ilginç olduğu kadar dikkat çekici bir başkanlık yarışı turlarına tanıklık edilecek" dedi. Muharrem Sarıkaya'nın yazısı...