KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

Anayasa Mahkemesi

Türkiye'de Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri, yargılama ve çalışma usulü ile kararlarının niteliği 1961 Anayasası'nın 145 ila 152. maddelerinde düzenlenmiş, buna bağlı olarak 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 22/4/1962 tarihinde kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesine ilk kuruluşunda, kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzükleri'nin Anayasa'ya "şekil ve esas" bakımından uygunluğunu denetleme görevi verilmiş, bu görevin yanı sıra görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa'da sayılan kişileri Yüce Divan sıfatıyla yargılamak, siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak, siyasi partilerin gelir kaynakları ile giderlerine ilişkin hesapları incelemek ve Anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirmekle de yetkili kılınmıştır.

1961 Anayasası'nın 145. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, on beş asıl ve beş yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuş, üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay, biri Sayıştay Genel Kurulu tarafından, üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi, iki üye Cumhuriyet Senatosu, iki üye ise biri Askeri Yargıtaydan olmak üzere Cumhurbaşkanınca seçilmekteydi.

1961 Anayasası'nda 1971 Anayasası ile yapılan değişiklikle, kanun hükmünde kararnameleri şekil ve esas bakımından, anayasa değişikliklerini ise Anayasa'da gösterilen şekil şartları bakımından denetleme görevi verilerek Anayasa Mahkemesinin görev alanı belirgin hale getirilmiştir.

1982 Anayasası

1982 Anayasası, Anayasa Mahkemesini 146 ila 153. maddelerinde düzenlemiştir. 1982 Anayasası döneminde Anayasa Mahkemesine ilişkin ilk kanuni düzenleme, 10/11/1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile yapılmıştır.

1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesine, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetleme, Anayasa değişikliklerini ise sadece sınırlı sayıdaki şekil eksiklikleri yönünden inceleme görevi yanında, ayrıca,Anayasa'da sayılan bazı kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama ve siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara bakma görevi de verilmiştir.

1982 Anayasası'nın ilk hâlinde Anayasa Mahkemesi, on bir asıl ve dört yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuştur. Cumhurbaşkanı, iki asıl ve iki yedek üyeyi Yargıtay, iki asıl ve bir yedek üyeyi Danıştay, birer asıl üyeyi Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay Genel Kurulunca kendi Başkan ve üyeleri arasından, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir asıl üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri içinden göstereceği üç aday arasından; üç asıl ve bir yedek üyeyi ise üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından seçmekteydi. Anayasa'ya göre Anayasa Mahkemesine seçilen üyeler 65 yaşını doldurunca emekli olmaktaydılar.

2010 Anayasa Değişiklikleri

Anayasa'nın 146 ila 149. maddelerinde değişiklik getiren 7/5/2010 tarih ve 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik yapılması Hakkında Kanun'un 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylamasıyla kabul edilmesiyle birlikte Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir. Bu Anayasa değişikliğinin ardından kabul edilen 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile de Anayasa Mahkemesinin çalışma usul ve esasları yeniden belirlenmiştir.

Anılan değişiklik ile üye sayısı on yediye çıkartılan Anayasa Mahkemesinin, iki bölüm ve genel kurul halinde çalışması benimsenmiş; Mahkemeye mevcut görevlerinin yanı sıra bireysel başvuruları karara bağlamak ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere komisyonlar oluşturulmasına imkân tanınmıştır.

Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılmakta, bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanmaktadır.

Ayrıca 12 Eylül 2010 tarihide yapılan Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesine, Yüce Divan sıfatıyla, "görevleriyle ilgili suçlardan"” dolayı Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini yargılama görevine ilave olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanını yargılama görevi de verilmiştir.

2010 Anayasa değişikliği ile birlikte, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi on iki yıl ile sınırlandırılmış; üyelerin yeniden seçilememesi esası da getirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Haberleri

  • Anayasa Mahkemesinden CHP’nin başvurusuna ret

    Gündem, 14 Kasım 2018

    Anayasa Mahkemesinden CHP’nin başvurusuna ret

    Anayasa Mahkemesi (AYM), CHP milletvekillerinin Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un bazı maddelerinin iptali ve yürürlüklerinin durdurulması talebiyle yaptığı başvuruyu reddetti

  • Siyasi parti mali denetimleri Resmi Gazete'de

    Gündem, 09 Kasım 2018

    Siyasi parti mali denetimleri Resmi Gazete'de

    Anayasa Mahkemesinin, Demokratik Sol Parti, Önce İnsan Partisi, Bağımsız Cumhuriyet Partisi, 1923 Cumhuriyet Partisi, Hak ve Hakikat Partisi, Yurt Partisi ile Demokratik Bölgeler Partisinin 2013 ve 2014 yılları mali denetimlerine ilişkin kararları Resmi Gazete'de yayımlandı

  • AYM'nin 13 yıllık üyesi emekli oldu! Yeni üye için gözler Erdoğan'da

    Gündem, 03 Kasım 2018

    AYM'nin 13 yıllık üyesi emekli oldu! Yeni üye için gözler Erdoğan'da

    Anayasa Mahkemesi’nin 13 yıllık üyesi olan Osman Ali Feyyaz Paksüt, bugün itibariyle yaş haddinden emekli oldu. Paksüt’ün yerine Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından atama yapılacak. Bu Erdoğan’ın Anayasa Mahkemesi’ne atayacağı dördüncü isim olacak

    AYM’den kritik iç tüzük iptali! O ceza kalktı

    Gündem, 22 Ekim 2018

    AYM’den kritik iç tüzük iptali! O ceza kalktı

    Anayasa Mahkemesi, 4’e karşı 11 oyla, Meclis’ten geçici olarak çıkarılma cezasına çarptırılan milletvekillerinin maaş ve yolluklarında kesinti yapılmasına dair hükmü iptal etti

    Siyasi parti mali denetimleri kararı Resmi Gazete'de

    Gündem, 19 Ekim 2018

    Siyasi parti mali denetimleri kararı Resmi Gazete'de

    Anayasa Mahkemesinin; Muhafazakar Yükseliş Partisi, Hak ve Eşitlik Partisi, Ebedi Nizam Partisi, Sosyal Demokrat Parti, Özgürlük ve Sosyalizm Partisi ile Yüce Diriliş Partisinin 2013, 2014 ve 2015 yıllarına ait mali denetimlerine ilişkin kararları Resmi Gazete'de yayımlandı

  • Milyonlarca ücretliyi sevindiren karar

    İş-Yaşam, 17 Ekim 2018

    Milyonlarca ücretliyi sevindiren karar

    Anayasa Mahkemesi (AYM), enflasyon ve faizlerin yükseldiği dönemde on milyonlarca işçiyi sevindirecek önemli bir karara imza attı. AYM, İş Kanunu’nun, işverenin ödemediği ücret için en yüksek banka faizi uygulanmasını öngören maddesinin iptal istemini reddetti. Kararın gerekçesinde, işçilerin işverene karşı yasalarla neden koruma altına alınması gerektiği konusunda adeta hukuk dersi verildi. AYM’nin bu kararı ne anlama geliyor? İşçi ücretini ve diğer alacaklarını zamanında ödemeyen işveren bugün için hangi faizle karşı karşıya kalacak? Ücret kaç gün ödenmeyince işçi için faiziyle talep etme hakkı doğar? Ahmet Kıvanç cevapladı

  • AYM'nin Ayasofya kararı Resmi Gazete'de yayımlandı

    Gündem, 11 Ekim 2018

    AYM'nin Ayasofya kararı Resmi Gazete'de yayımlandı

    Bir derneğin Ayasofya Müzesi'nin namaz kılınması için ibadete açılması yönündeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hürriyetinin ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yaptığı başvuruya ilişkin karar, Resmi Gazete'de yayımlandı. Yüksek Mahkeme, başvuruyu "incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik" nedeniyle kabul edilemez buldu

  • Anayasa Mahkemesi'nden CHP'ye ret

    Gündem, 06 Ekim 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden CHP'ye ret

    Anayasa Mahkemesi, CHP milletvekillerinin, "Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un bazı maddelerinin iptali ve yürürlüklerinin durdurulması istemiyle yaptığı başvuruyu reddetti

    Brunson'ın avukatı Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu

    Gündem, 03 Ekim 2018

    Brunson'ın avukatı Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu

    Son dakika... Türkiye ile ABD arasında gerilime neden olan ABD'li rahip Andrew Craig Brunson'ın avukatı İsmail Cem Halavurt, Anayasa Mahkemesine (AYM) başvuruda bulundu

    Berberoğlu'nun avukatları AYM'ye başvuracak

    Gündem, 26 Eylül 2018

    Berberoğlu'nun avukatları AYM'ye başvuracak

    Yargıtay tarafından 5 yıl 10 ay hapis cezası onanan ve milletvekilliği sona erinceye kadar cezasının infazının durdurulmasına karar verilen Enis Berberoğlu'nun avukatları, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunacak

  • Hukukçular: AYM iptalleriyle bu af genişler!

    Gündem, 26 Eylül 2018

    Hukukçular: AYM iptalleriyle bu af genişler!

    MHP'nin Meclis'e gönderdiği ve 162 bin 989 hükümlü ve tutukluyu kapsayan af teklifini hukukçular değerlendirdi. Hukukçular, af teklifinin Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) gitmesi durumunda "eşitlik" ilkesi doğrultusunda affın kapsamının genişleyebileceği uyarısında bulundular

  • AYM’den "Genel Kadın" kararı

    Gündem, 19 Eylül 2018

    AYM’den "Genel Kadın" kararı

    İstanbul'da genelevde çalışmak için "genel kadın" başvurusu yapan bir kişinin açtığı davayı Anayasa Mahkemesi reddetti. Kararda fuhşun özel hayata saygı hakkı kapsamında korunması gereken bir unsur olmadığı sonucuna varıldığı belirtildi

  • Anayasa Mahkemesi'nden Ayasofya kararı!

    Gündem, 13 Eylül 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden Ayasofya kararı!

    Anayasa Mahkemesi, bir dernek tarafından Ayasofya Müzesi'nin namaz kılınması için ibadete açılması yönündeki talebin reddedilmesi nedeniyle din ve vicdan hürriyetinin ihlal edildiği iddiasıyla yaptığı başvuruyu, "incelenmeksizin kişi bakımından yetkisizlik" nedeniyle kabul edilemez buldu.

    Ayasofya'nın ibadete açılması AYM gündeminde

    Gündem, 12 Eylül 2018

    Ayasofya'nın ibadete açılması AYM gündeminde

    Ayasofya'nın ibadete açılması için Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapıldı. Başvuru sahibi Sürekli Vakıflar Tarihi Eserlere ve Çevreye Hizmet Derneği. Dernek 2015 yılında AYM bireysel başvuruda bulundu

    Fransız babaya hasret tazminatı

    Gündem, 29 Ağustos 2018

    Fransız babaya hasret tazminatı

    Anayasa Mahkemesi, 4 yıl boyunca çocuğunu göremeyen Fransız babayı haklı buldu. "Özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği" kararını veren mahkeme, 34 bin lira tazminat ödenmesine hükmetti

  • Brunson, Anayasa Mahkemesi'ne gidiyor!

    Gündem, 27 Ağustos 2018

    Brunson, Anayasa Mahkemesi'ne gidiyor!

    İzmir'de, terör örgütleri PKK ile FETÖ adına suç işlediği ve casusluk yaptığı iddiasıyla tutuklu yargılanırken, ev hapsi kararıyla tahliye edilen ABD'li rahip Andrew Craig Brunson'ın avukatı İsmail Cem Halavurt, yerel mahkemelerin itirazlarını reddetmesi üzerine Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) itiraz süreci başlatacaklarını söyledi. Havavurt, "Taleplerimizin, bu haliyle İzmir 2'nci ve 3'üncü ağır ceza mahkemeleri arasında gidip geleceğini anlıyoruz. Bunun üzerine gerekçeli kararın elimize gelmesinden sonra 1 ay içinde bireysel başvurusu için Anayasa Mahkemesi'ne gideceğiz" dedi

  • Anayasa Mahkemesinden CHP'nin başvurusuna ret

    Gündem, 17 Ağustos 2018

    Anayasa Mahkemesinden CHP'nin başvurusuna ret

    CHP milletvekillerinin, Anayasa'da gerçekleştirilen değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişikliğe gidilmesi konusundaki "Yetki Kanunu"nun iptali ve bazı maddelerinin yürürlüklerinin durdurulması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı Resmi Gazete'de yayımlandı

  • AYM'den 'Türkiye İşçi Partisi' kararı!

    Gündem, 16 Ağustos 2018

    AYM'den 'Türkiye İşçi Partisi' kararı!

    Son dakika... Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, Türkiye İşçi Partisinin ismi ve rumuzunun hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkine karar verilmesi talebi reddedildi

    Bireysel başvurular böyle incelenecek!

    Gündem, 05 Ağustos 2018

    Bireysel başvurular böyle incelenecek!

    Uzun yargılamalar nedeniyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan yaklaşık 10 bin bireysel başvuru, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonunca değerlendirilecek. Bireysel başvuru hakkının uygulanmaya başladığı 23 Eylül 2012'den bu yana 191 bin 371 kez kapısı çalınan, halen 41 bin 758 karar bekleyen dosyası bulunan Yüksek Mahkemenin iş yükü azaltılacak