KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

Anayasa Mahkemesi

Türkiye'de Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri, yargılama ve çalışma usulü ile kararlarının niteliği 1961 Anayasası'nın 145 ila 152. maddelerinde düzenlenmiş, buna bağlı olarak 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 22/4/1962 tarihinde kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesine ilk kuruluşunda, kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzükleri'nin Anayasa'ya "şekil ve esas" bakımından uygunluğunu denetleme görevi verilmiş, bu görevin yanı sıra görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa'da sayılan kişileri Yüce Divan sıfatıyla yargılamak, siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak, siyasi partilerin gelir kaynakları ile giderlerine ilişkin hesapları incelemek ve Anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirmekle de yetkili kılınmıştır.

1961 Anayasası'nın 145. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, on beş asıl ve beş yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuş, üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay, biri Sayıştay Genel Kurulu tarafından, üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi, iki üye Cumhuriyet Senatosu, iki üye ise biri Askeri Yargıtaydan olmak üzere Cumhurbaşkanınca seçilmekteydi.

1961 Anayasası'nda 1971 Anayasası ile yapılan değişiklikle, kanun hükmünde kararnameleri şekil ve esas bakımından, anayasa değişikliklerini ise Anayasa'da gösterilen şekil şartları bakımından denetleme görevi verilerek Anayasa Mahkemesinin görev alanı belirgin hale getirilmiştir.

1982 Anayasası

1982 Anayasası, Anayasa Mahkemesini 146 ila 153. maddelerinde düzenlemiştir. 1982 Anayasası döneminde Anayasa Mahkemesine ilişkin ilk kanuni düzenleme, 10/11/1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile yapılmıştır.

1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesine, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetleme, Anayasa değişikliklerini ise sadece sınırlı sayıdaki şekil eksiklikleri yönünden inceleme görevi yanında, ayrıca,Anayasa'da sayılan bazı kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama ve siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara bakma görevi de verilmiştir.

1982 Anayasası'nın ilk hâlinde Anayasa Mahkemesi, on bir asıl ve dört yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuştur. Cumhurbaşkanı, iki asıl ve iki yedek üyeyi Yargıtay, iki asıl ve bir yedek üyeyi Danıştay, birer asıl üyeyi Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay Genel Kurulunca kendi Başkan ve üyeleri arasından, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir asıl üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri içinden göstereceği üç aday arasından; üç asıl ve bir yedek üyeyi ise üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından seçmekteydi. Anayasa'ya göre Anayasa Mahkemesine seçilen üyeler 65 yaşını doldurunca emekli olmaktaydılar.

2010 Anayasa Değişiklikleri

Anayasa'nın 146 ila 149. maddelerinde değişiklik getiren 7/5/2010 tarih ve 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik yapılması Hakkında Kanun'un 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylamasıyla kabul edilmesiyle birlikte Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir. Bu Anayasa değişikliğinin ardından kabul edilen 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile de Anayasa Mahkemesinin çalışma usul ve esasları yeniden belirlenmiştir.

Anılan değişiklik ile üye sayısı on yediye çıkartılan Anayasa Mahkemesinin, iki bölüm ve genel kurul halinde çalışması benimsenmiş; Mahkemeye mevcut görevlerinin yanı sıra bireysel başvuruları karara bağlamak ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere komisyonlar oluşturulmasına imkân tanınmıştır.

Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılmakta, bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanmaktadır.

Ayrıca 12 Eylül 2010 tarihide yapılan Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesine, Yüce Divan sıfatıyla, "görevleriyle ilgili suçlardan"” dolayı Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini yargılama görevine ilave olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanını yargılama görevi de verilmiştir.

2010 Anayasa değişikliği ile birlikte, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi on iki yıl ile sınırlandırılmış; üyelerin yeniden seçilememesi esası da getirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Haberleri

  • Anayasa Mahkemesinden CHP'nin başvurusuna ret

    Gündem, 17 Ağustos 2018

    Anayasa Mahkemesinden CHP'nin başvurusuna ret

    CHP milletvekillerinin, Anayasa'da gerçekleştirilen değişikliklere uyum sağlanması amacıyla çeşitli kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişikliğe gidilmesi konusundaki "Yetki Kanunu"nun iptali ve bazı maddelerinin yürürlüklerinin durdurulması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Anayasa Mahkemesi kararı Resmi Gazete'de yayımlandı

  • AYM'den 'Türkiye İşçi Partisi' kararı!

    Gündem, 16 Ağustos 2018

    AYM'den 'Türkiye İşçi Partisi' kararı!

    Son dakika... Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, Türkiye İşçi Partisinin ismi ve rumuzunun hükümsüzlüğüne ve siyasi parti sicilinden terkine karar verilmesi talebi reddedildi

  • Bireysel başvurular böyle incelenecek!

    Gündem, 05 Ağustos 2018

    Bireysel başvurular böyle incelenecek!

    Uzun yargılamalar nedeniyle Anayasa Mahkemesi'ne yapılan yaklaşık 10 bin bireysel başvuru, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Tazminat Komisyonunca değerlendirilecek. Bireysel başvuru hakkının uygulanmaya başladığı 23 Eylül 2012'den bu yana 191 bin 371 kez kapısı çalınan, halen 41 bin 758 karar bekleyen dosyası bulunan Yüksek Mahkemenin iş yükü azaltılacak

    20 yıl kafasında mermiyle yaşadı! Tazminat talebi reddedildi

    Gündem, 02 Ağustos 2018

    20 yıl kafasında mermiyle yaşadı! Tazminat talebi reddedildi

    Anayasa Mahkemesi, kafasında 20 yıl sonra mermi tespit edilen bir kişinin açtığı tazminat talebini reddetti

    AYM, Kılıçdaroğlu'nun itirazını reddetti

    Gündem, 02 Ağustos 2018

    AYM, Kılıçdaroğlu'nun itirazını reddetti

    Son dakika... Anayasa Mahkemesi, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun ifade özgürlüğünü ihlali iddiasının kabul edilemez olduğuna karar verdi

  • Anayasa Mahkemesi HDP'li vekil Beştaş'ı haklı buldu

    Gündem, 01 Ağustos 2018

    Anayasa Mahkemesi HDP'li vekil Beştaş'ı haklı buldu

    Anayasa Mahkemesi, 2 fezlekesi nedeniyle TBMM'de dokunulmazlığı kaldırılarak 2017'de tutuklanan Meral Danış Beştaş'ın tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyle kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiasını haklı buldu. Yüksek mahkeme, Beştaş'a ayrıca 20 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetti.

  • Cinsel saldırı suçlarına Anayasa Mahkemesi ayarı!

    Gündem, 01 Ağustos 2018

    Cinsel saldırı suçlarına Anayasa Mahkemesi ayarı!

    Cinsel taciz ve cinsel saldırı suçlarında mahkemelerin “iyi hal indirimi”, “alt sınırdan ceza vermesi”, “tutuksuz yargılama”sı eleştirilen konuların başında geliyor. Anayasa Mahkemesi, bu konuda oldukça tartışılacak bir karara imza attı.

  • Ramazan davulundan rahatsız olmuştu! Mahkeme kararı verdi!

    Gündem, 27 Temmuz 2018

    Ramazan davulundan rahatsız olmuştu! Mahkeme kararı verdi!

    Son dakika... Yüksek Mahkemenin, ramazan ayında gece davul çalınması nedeniyle oluşan gürültüden rahatsız olan kişinin yaptığı bireysel başvuruyu kabul edilemez bulduğu kararının gerekçesi Resmi Gazete'de yer aldı. Gerekçeli kararda, "Maruz kalınan sesin ortalama bir insanda oluşturacağı etkinin ve sese maruz kalma süresinin kural olarak katlanılmayacak boyuta eriştiğini söylemek güçtür" denildi

    Anayasa Mahkemesi'nden FETÖ'cülerin iddialarını çürüten karar

    Gündem, 27 Temmuz 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden FETÖ'cülerin iddialarını çürüten karar

    Yüksek Mahkeme, terör örgütü FETÖ tutuklusunun, kalabalık odada tutulması nedeniyle kötü muamele yasağının ihlal edildiğine yönelik başvurusunu kabul edilemez buldu. Kararda "Somut olaydaki tutulma koşulları ayrı ayrı ve başvurucu üzerindeki toplu etkileri hesaba katılarak değerlendirildiğinde söz konusu asgari eşik derecesinin aşılmadığı sonucuna varılmıştır" denildi

    Anayasa Mahkemesi'nden trans birey kararı

    Gündem, 26 Temmuz 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden trans birey kararı

    Gaziantep’te yaşayan M.K. 2014 yılında cinsiyet değişikliği ameliyatı izni alabilmek için Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesi’ne başvurdu. Mahkeme, M.K.’nın üreme yeteneği olduğu gerekçesiyle davayı reddetti. Anayasa Mahkemesi kararı iptal etti. M.K.’ya 2018 yılı ocak ayında cinsiyet değişikliği için izin verildi. M.K., cinsiyet değişikliği ameliyatı olması için yaklaşık 4 yıl sonra karar verildiği ve bu süre boyunca özel hayatının etkilendiği ve haklarının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu

  • Anayasa Mahkemesi'nden üç siyasi parti için karar

    Gündem, 18 Temmuz 2018

    Anayasa Mahkemesi'nden üç siyasi parti için karar

    Anayasa Mahkemesi (AYM), Engelsiz Yaşam Partisi ve Yenilikçi Türkiye Partisi'ni dağılmış sayarak hukuki varlıklarının sona erdirilmesine hükmetti

  • Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kanunlarında değişiklik

    Gündem, 09 Temmuz 2018

    Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kanunlarında değişiklik

    Anayasa değişikliklerine uyum sağlanması amacıyla bazı kanun ve KHK'lerde değişiklik yapılmasını içeren 703 sayılı KHK ile Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kuruluş kanunlarında değişiklik yapıldı. Buna göre, Yüksek Mahkeme, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Anayasaya aykırılığı iddiasıyla açılan iptal davalarına da bakacak, cumhurbaşkanı yardımcılarını Yüce Divan sıfatıyla yargılayacak. KHK ile Danıştay Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre, cumhurbaşkanı yardımcılığı ve bakan yardımcılığı görevini yürütenler Danıştay üyesi seçilebilecek

  • AYM 'Haksızlık' dedi... Kiralık araçlarla ilgili bu kararı verdi

    Gündem, 07 Temmuz 2018

    AYM 'Haksızlık' dedi... Kiralık araçlarla ilgili bu kararı verdi

    Anayasa Mahkemesi (AYM) kendisine ait otomobili şirkete kiralayan Taner K.’nın plakasına yazılan 1609 liralık idari para cezasının haksız ve masumiyet karinesinin ihlali olduğuna karar verdi.

    Cezaevinde Kuran-ı Kerim davası!

    Gündem, 03 Temmuz 2018

    Cezaevinde Kuran-ı Kerim davası!

    Son dakika... Anayasa Mahkemesi, Osmaniye Cezaevi'nde tutuklu bulunan FETÖ'cü hakimin Kuran-ı Kerim davasını kabul etti. Din ve vicdan özgürlüğü vurgusu yapan Anayasa Mahkemesi, hükümlü FETÖ'cü hakimin cezaevi yönetimi tarafından veya aracılığıyla temin edebileceğini vurguladı

    CHP'nin OHAL kanunlarına ilişkin iptal başvurularına ret

    Gündem, 30 Haziran 2018

    CHP'nin OHAL kanunlarına ilişkin iptal başvurularına ret

    Anayasa Mahkemesi, CHP'nin, olağanüstü hal kapsamında çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin kabulüne ilişkin 13 yasanın yok hükmünde sayılması, aksi halde iptali talebiyle yaptığı başvuruları reddetti

  • OHAL kanunlarına ilişkin iptal başvurularına ret

    Gündem, 30 Haziran 2018

    OHAL kanunlarına ilişkin iptal başvurularına ret

    Anayasa Mahkemesi, CHP'nin, olağanüstü hal kapsamında çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin kabulüne ilişkin 11 yasanın yok hükmünde sayılması, aksi halde iptali talebiyle yaptığı başvuruları reddetti

  • AYM'den Yetki Kanunu'nun iptal istemi kararı

    Gündem, 23 Haziran 2018

    AYM'den Yetki Kanunu'nun iptal istemi kararı

    Son dakika... Anayasa Mahkemesi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne uyum yasalarını KHK ile hayata geçirme imkanı tanıyan "Yetki Kanunu"nun bazı hükümlerinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle yapılan başvurunun ilk incelemesini tamamladı. Başvurunun esastan incelenmesine karar veren Mahkeme, iptal istemini daha sonra belirlenecek bir günde görüşecek, yürürlüğün durdurulması talebi de esas inceleme aşamasında karara bağlanacak

  • AYM'den Kürtçe tazminatı

    Gündem, 13 Haziran 2018

    AYM'den Kürtçe tazminatı

    Son dakika! Anayasa Mahkemesi, 2006 yılında mesai arkadaşlarıyla gittiği lokantada Kürtçe şarkı çalması nedeniyle işletme sahibini darp ettiği belirtilen polis hakkında beraat kararı verilmesini "hak ihlali" saydı. Polisin daha hoşgörülü olması gerektiğine dikkat çeken mahkeme, lokanta sahibine 15 bin TL tazminat ve 2 bin 186 TL yargılama giderinin ödenmesini kararlaştırdı. Gazete Habertürk'ten Fevzi Çakır'ın haberi...

    Yüksek Mahkeme gerekçeli kararı açıkladı

    Gündem, 07 Haziran 2018

    Yüksek Mahkeme gerekçeli kararı açıkladı

    CHP, Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurmuş, siyasi partilere ittifak yapma imkânı tanıyan Seçim Kanunu’nun bazı hükümlerinin iptalini istemişti. Talebi reddeden AYM, 15 üyeden 2’sinin katılmadığı kararın gerekçesini açıkladı