KATEGORİLER

Yazının devamını okumak için tıklayınız...

Anayasa Mahkemesi

Türkiye'de Anayasa Mahkemesi ilk kez 1961 Anayasası ile kurulmuştur. Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri, yargılama ve çalışma usulü ile kararlarının niteliği 1961 Anayasası'nın 145 ila 152. maddelerinde düzenlenmiş, buna bağlı olarak 44 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, 22/4/1962 tarihinde kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesine ilk kuruluşunda, kanunların ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzükleri'nin Anayasa'ya "şekil ve esas" bakımından uygunluğunu denetleme görevi verilmiş, bu görevin yanı sıra görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Anayasa'da sayılan kişileri Yüce Divan sıfatıyla yargılamak, siyasi partilerin kapatılması hakkındaki davalara bakmak, siyasi partilerin gelir kaynakları ile giderlerine ilişkin hesapları incelemek ve Anayasa ile verilen diğer görevleri yerine getirmekle de yetkili kılınmıştır.

1961 Anayasası'nın 145. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi, on beş asıl ve beş yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuş, üyelerden dördü Yargıtay, üçü Danıştay, biri Sayıştay Genel Kurulu tarafından, üç üye Türkiye Büyük Millet Meclisi, iki üye Cumhuriyet Senatosu, iki üye ise biri Askeri Yargıtaydan olmak üzere Cumhurbaşkanınca seçilmekteydi.

1961 Anayasası'nda 1971 Anayasası ile yapılan değişiklikle, kanun hükmünde kararnameleri şekil ve esas bakımından, anayasa değişikliklerini ise Anayasa'da gösterilen şekil şartları bakımından denetleme görevi verilerek Anayasa Mahkemesinin görev alanı belirgin hale getirilmiştir.

1982 Anayasası

1982 Anayasası, Anayasa Mahkemesini 146 ila 153. maddelerinde düzenlemiştir. 1982 Anayasası döneminde Anayasa Mahkemesine ilişkin ilk kanuni düzenleme, 10/11/1983 tarih ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile yapılmıştır.

1982 Anayasası'nda Anayasa Mahkemesine, kanunların, kanun hükmünde kararnamelerin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün Anayasa'ya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetleme, Anayasa değişikliklerini ise sadece sınırlı sayıdaki şekil eksiklikleri yönünden inceleme görevi yanında, ayrıca,Anayasa'da sayılan bazı kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılama ve siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara bakma görevi de verilmiştir.

1982 Anayasası'nın ilk hâlinde Anayasa Mahkemesi, on bir asıl ve dört yedek üyeden oluşacak şekilde kurulmuştur. Cumhurbaşkanı, iki asıl ve iki yedek üyeyi Yargıtay, iki asıl ve bir yedek üyeyi Danıştay, birer asıl üyeyi Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ve Sayıştay Genel Kurulunca kendi Başkan ve üyeleri arasından, üye tam sayılarının salt çoğunluğu ile her boş yer için gösterecekleri üçer aday içinden; bir asıl üyeyi ise Yükseköğretim Kurulunun kendi üyesi olmayan yükseköğretim kurumları öğretim üyeleri içinden göstereceği üç aday arasından; üç asıl ve bir yedek üyeyi ise üst kademe yöneticileri ile avukatlar arasından seçmekteydi. Anayasa'ya göre Anayasa Mahkemesine seçilen üyeler 65 yaşını doldurunca emekli olmaktaydılar.

2010 Anayasa Değişiklikleri

Anayasa'nın 146 ila 149. maddelerinde değişiklik getiren 7/5/2010 tarih ve 5982 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Bazı Maddelerinde Değişiklik yapılması Hakkında Kanun'un 12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylamasıyla kabul edilmesiyle birlikte Anayasa Mahkemesinin kuruluşu, görev ve yetkileri yeniden düzenlenmiştir. Bu Anayasa değişikliğinin ardından kabul edilen 30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun ile de Anayasa Mahkemesinin çalışma usul ve esasları yeniden belirlenmiştir.

Anılan değişiklik ile üye sayısı on yediye çıkartılan Anayasa Mahkemesinin, iki bölüm ve genel kurul halinde çalışması benimsenmiş; Mahkemeye mevcut görevlerinin yanı sıra bireysel başvuruları karara bağlamak ve bireysel başvuruların kabul edilebilirlik incelemesini yapmak üzere komisyonlar oluşturulmasına imkân tanınmıştır.

Siyasi partilere ilişkin dava ve başvurulara, iptal ve itiraz davaları ile Yüce Divan sıfatıyla yürütülecek yargılamalara Genel Kurulca bakılmakta, bireysel başvurular ise bölümlerce karara bağlanmaktadır.

Ayrıca 12 Eylül 2010 tarihide yapılan Anayasa değişikliği ile Anayasa Mahkemesine, Yüce Divan sıfatıyla, "görevleriyle ilgili suçlardan"” dolayı Cumhurbaşkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başkan ve üyelerini, Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu ve Sayıştay Başkan ve üyelerini yargılama görevine ilave olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ve Jandarma Genel Komutanını yargılama görevi de verilmiştir.

2010 Anayasa değişikliği ile birlikte, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi on iki yıl ile sınırlandırılmış; üyelerin yeniden seçilememesi esası da getirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Haberleri

  • Mobbingde çalışanlara ispat kolaylığı

    Sosyal Güvenlik, 20 Mayıs 2020

    Mobbingde çalışanlara ispat kolaylığı

    Mobbing (psikolojik taciz) çalışma hayatının en önemli sorunlarından birini oluşturuyor. İşyerinde çalışma barışını bozan mobbinge maruz kalan çalışanlar, haklarını ararken geçmiş yıllarda daha çok zorlanıyorlardı. Çalışanların mobbingi ispatlamaları bekleniyordu. İddiasını ispatlayamayan çalışanlar, yargıdan elleri boş dönüyordu. Yargıtay’ın son yıllarda “yaklaşık ispat” ilkesini uygulamaya başlamasıyla çalışanların mobbing ile mücadelede eli güçlendi. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, mobbinge uğrayan çalışanların haklarını yazdı

  • AYM'ye 266 bin bireysel başvuru

    Gündem, 18 Mayıs 2020

    AYM'ye 266 bin bireysel başvuru

    Bireysel başvuru hakkının tanındığı 23 Eylül 2012'den 31 Mart 2020'ye kadar geçen sürede, başvurulardan 220 bin 985'ini karara bağlayan Yüksek Mahkeme, 8 bin 875 hak ihlali kararı verdi

  • AYM'den kararname kararları!

    Gündem, 13 Mayıs 2020

    AYM'den kararname kararları!

    Anayasa Mahkemesi, CHP’nin bazı Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dair iptal istemlerini sonuçlandırdı.

    Sözleşmeli personel için 'ceza' şartına iptal

    Gündem, 11 Mayıs 2020

    Sözleşmeli personel için 'ceza' şartına iptal

    Anayasa Mahkemesi, kamu hizmetine girme konusunda kritik bir iptal kararına imza attı. Yüksek Mahkeme, altı aydan fazla hapis cezası alanların sözleşmeli personeli olamayacağına dair hükmü iptal etti. Yüksek Mahkeme’nin gerekçesinde; Anayasa'nın 70. maddesinde güvence altına alman kamu hizmetine girme hakkı konusunda KHK ile düzenleme yapılmasının mümkün olmadığı vurgulandı.

    Muhtarın 12 yıl sonra maaş zaferi!

    Gündem, 05 Mayıs 2020

    Muhtarın 12 yıl sonra maaş zaferi!

    Anayasa Mahkemesi, 2008’de 478 gün tutuklu kaldıktan sonra beraat eden muhtara cezaevinde kaldığı dönemlerde maaş ödenmemesini hak ihlali saydı.

  • İhlal içeren düzenlemeler AYM'den geçemiyor
  • AYM güvenlik soruşturmasını iptal etti

    Gündem, 28 Nisan 2020

    AYM güvenlik soruşturmasını iptal etti

    Anayasa Mahkemesi, güvenlik soruşturması ile ilgili olarak 4045 sayılı Kanun'un birinci maddesine eklenen ikinci fıkrayı, Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Anayasa Mahkemesi'nin 19 Şubat 2020 tarihinde verdiği iptal kararı, bugünkü Resmi Gazete'de yayınlandı

  • AYM Başkanı'ndan yıldönümü mesajı

    Gündem, 24 Nisan 2020

    AYM Başkanı'ndan yıldönümü mesajı

    Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan'dan kuruluş yıldönümü mesajında, "Milletçe salgınla mücadele ettiğimiz şu günlerde de mahkememiz gerekli tedbirleri almak ve teknolojik imkanlardan yararlanmak suretiyle çalışmalarını sürdürmektedir. Şartlar ne olursa olsun Anayasa Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ile kendisine verilen, anayasanın üstünlüğünü, demokratik hukuk devletini ve onun vazgeçilmez unsuru olan insanımızın temel hak ve özgürlüklerini koruma görevini bundan sonra da hakkıyla yerine getirme azim ve kararlılığı içinde olacaktır" dedi

    Yargıda eski yeni memur ayrımı

    Sosyal Güvenlik, 23 Nisan 2020

    Yargıda eski yeni memur ayrımı

    1 Ekim 2008 tarihinden önce çalışmaya başlayan memur ve diğer kamu görevlileri ve bunların emeklileri ile bu tarihten sonra çalışmaya başlayanlar sosyal güvenlik mevzuatı yönünden farklı kurallara tabi bulunuyor. Bu durum, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) işlemleriyle ilgili davaların iş mahkemelerinde mi yoksa idari mahkemelerde mi açılması gerektiği konusunda da tereddütlere yol açıyor. Y§argıtay, bu konudaki tereddütleri giderecek önemli bir karar verdi. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberi

    CHP infaz düzenlemesini AYM'ye götürdü

    Gündem, 22 Nisan 2020

    CHP infaz düzenlemesini AYM'ye götürdü

    CHP, Meclis’te kabul edilen infaz düzenlemesini şekil açısından Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.

  • “Özal” ve “Rahşan” afları diye anıldı…
  • CHP, 'infaz'ı AYM'ye götürmeye hazırlanıyor!

    Gündem, 14 Nisan 2020

    CHP, 'infaz'ı AYM'ye götürmeye hazırlanıyor!

    CHP Grup Başkanvekili Engin Özkoç, infaz düzenlemesini Anayasa Mahkemesi'ne götüreceklerini açıkladı. Özkoç, "Arkadaşlarımız çalışıyor" dedi.

  • AYM'den Afyon cephaneliği kararı! Hak ihlali

    Gündem, 02 Nisan 2020

    AYM'den Afyon cephaneliği kararı! Hak ihlali

    Anayasa Mahkemesi, 25 askerin şehit olmasına neden olan Ayfonkarahisar cephanelik patlamasına ilişkin önemli bir karara imza attı. Ölümlerle ilgili hizmet kusurunun değerlendirilmeden tazminat taleplerinin reddedilmesi hak ihlali sayan Yüksek Mahkeme, yeniden yargılama yapılmasını kararlaştırdı.

    AYM'nin yeni üyesi Basri Bağcı oldu

    Gündem, 02 Nisan 2020

    AYM'nin yeni üyesi Basri Bağcı oldu

    Yargıtay üyesi Basri Bağcı, Anayasa Mahkemesi’nin yeni üyesi oldu.

    Yargıtay üyesi Bağcı, AYM üyeliğine seçildi

    Gündem, 02 Nisan 2020

    Yargıtay üyesi Bağcı, AYM üyeliğine seçildi

    Yargıtay üyesi Basri Bağcı'nın, Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilmesine ilişkin karar Resmi Gazete'de yayımlandı

  • Kadir Özkaya AYM Başkanvekili oldu

    Gündem, 12 Mart 2020

    Kadir Özkaya AYM Başkanvekili oldu

    Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunca, Recep Kömürcü'nün yaş haddinden emekliye ayrılmasıyla boşalacak Anayasa Mahkemesi Başkanvekilliği için seçim yapıldı. Seçimde Anayasa Mahkemesi Başkanvekilliğine üye Kadir Özkaya getirildi.

  • Anayasa Mahkemesi, "off-shore" hesabına aktarılan parayı almaya çalışanı haklı buldu

    Ajans Haberleri, 11 Mart 2020

    Anayasa Mahkemesi, "off-shore" hesabına aktarılan parayı almaya çalışanı haklı buldu

    Anayasa Mahkemesi, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) devredilen Egebank'ın "off-shore" şirketine aktarılan 211 bin doları almak için hukuk mücadelesi başlatan kişinin açtığı tazminat davasında aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinde mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verdi.

  • KHK'lilere uygulanan ek tedbirler için OHAL Komisyonu'na başvuru yolu

    Ajans Haberleri, 10 Mart 2020

    KHK'lilere uygulanan ek tedbirler için OHAL Komisyonu'na başvuru yolu

    Anayasa Mahkemesinin, olağanüstü hal (OHAL) kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnamelerde (KHK) yer alan ilave tedbirler hakkında Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na başvuru yapılamayacağını öngören düzenlemenin iptaline ilişkin kararının gerekçesi tamamlandı.

    Yargıtay'da AYM üyeliği seçimi

    Gündem, 03 Mart 2020

    Yargıtay'da AYM üyeliği seçimi

    Yargıtay Genel Kurulu’nda yeni Anayasa Mahkemesi üyesini belirlemek için seçim yapıldı. Oylama sonucunda 13. Ceza Dairesi Üyesi Basri Bağcı, eski HSK Genel Sekreteri ve 3. Ceza Dairesi Üyesi Bilgin Başaran ve 8. Hukuk Dairesi Üyesi Eyüp Sarıcalar en fazla oyu alan üç isim oldu. Bu isimler Cumhurbaşkanlığı’na bildirecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan da bu isimlerden birisini yeni AYM üyesi olarak atayacak