"Bu İslami bir devrim değil"
Arap dünyasının en ünlü köşe yazarlarından Fehmi Hüveydi, HABERTURK.COM'dan Kürşad Oğuz'a pencereden baktığında gördüğü Mısır'ı anlattı...
KÜRŞAD OĞUZ / koguz@haberturk.com
Arap dünyasının en etkili gazetecilerinden, yazıları pek çok Arap ülkesinde bir anda yayımlanan Mısır'lı Fehmi Hüveydi'yi Kahire'deki ofisinde, büyük bir hengâmenin ortasında yakaladık.
Yoğun gündemi içinde HABERTURK.COM'un sorularını yanıtlayan Hüveydi, Mısır'da son bir haftada sokakta yaşananları, Mübarek'in muhtemel sonunu ve Mısırlılar'ın ne istediğini anlattı.
İşte Hüveydi'nin bu hızlı röportajdaki cevapları...
Pencerenizden ne görüyorsunuz? Dışarıda durum ne?
Kahire'de oturuyorum. Göstericiler hâlâ sokaklarda, Tahrir Meydanı'ndalar. Hükümetin herhangi bir temel problemimize çözüm ürettiği sinyalini almıyoruz henüz. Sadece yeni bir başbakan ve başbakan yardımcısı atandı. Bunlar insanların isteklerini karşılamıyor. Daha fazlasını istiyor insanlar. Daha ciddi, daha temel kararların alınmasını bekliyorlar...
Beklentiler temel olarak ekonomik mi, sosyal mi?
Temel olarak siyasi beklentiler. Biliyorsunuz seçilmiş bir parlamentomuz var. Bu seçimde onları değiştirmek istiyoruz. Hükümet, insanların asıl isteklerini karşılamayacak küçük değişikler yapıyor. İnsanların istedikleri bunlar değil.
Mübarek'in iktidarının biteceğini düşünüyor musunuz? Yurtdışına kaçabilir mi?
Şu an zaten çok zayıf durumda. İnsanlar Mübarek'in bittiğini düşünüyorlar. Eski gücü yok, zayıfladı ama netice itibarıyla hâlâ burada.
Yurtdışına kaçabilir mi Mübarek?
Tabii ki ama bir liderin çekip gitmesi o kadar kolay değil.
"İNSANLAR KÜÇÜK DÜŞÜRÜLDÜĞÜNÜ DÜŞÜNÜYOR"
Mübarek bir diktatör mü sizce?
Kesinlikle öyle.
Sokaktaki insanlar da bu şekilde mi düşünüyor? Yoksa “diktatör ama benim diktatörüm” deyip yine de inanacaklar mı ona?
Hayır, insanlar artık inanmıyorlar ona. Onun demokratik bir lider olmadığını biliyorlar. Fakat o devam etmekte ısrarlı. İnsanlar da bu yüzden kızgın, küçük düşürüldüklerini düşünüyorlar.
Tüm bu gösterilerden sonra insanlar artık bir diktatör istemezlerse, bu konumda daha fazla kalamaz değil mi?
Evet. Ne olursa olsın burası demokratik bir ülke. Birçok ülkede diktatörler hâlâ yerlerinde durup işlerini yapmaya devam ediyorlar, çünkü polise ve güvenlik güçlerine güveniyorlar. Ama Mısırlılar buna izin vermez.
"ORDU, POLİSE KARŞI HALKI KORUYOR"
Ayaklanma nasıl başladı? Tek sebep Tunus'ta başlayan olaylar mıydı?
Evet, Tunus'taki başkaldırının da etkisi oldu ama daha farklı gerekçeler de vardı Mısır'da.
Ordunun şu andaki konumu nedir? Göstericilerin karşısındalar mı yoksa arkalarındalar mı?
Ordu işini yapıyor ve halkı koruyor. Başkan Mübarek'i savunmuyorlar. İnsanlar güvenlik polislere karşı mücadele ediyor, onlara saldırıyor ancak askere bir şey yapmıyorlar, iyi karşılıyorlar onları, saygı duyuyorlar.
Yani polisin önünde ordu var ve Mısırlılar'ı savunuyor, öyle mi?
Evet, durum aynen öyle.
Peki bu göstericiler kimler? Öğrenciler mi, işsizler mi... Kimler?
Halk, tüm Mısırlılar. Her gruptan insanlar var.
"BU İSLAMİ BİR DEVRİM DEĞİL"
Bazılar bunun İslami bir devrim olduğunu söylüyor. Siz de böyle mi düşünüyorsunuz?
Hayır. Göstericiler arasında elbette ki İslamcı gruplar var ancak bunlar sadece bir bölümü, gösterileri yöneten kişiler değiller. Yani bu İslami bir devrim değil. Bizim yönetimle olan sorunumuz.
Mısır'da İslamcı grupların sosyal hayatta büyük etkisi var. Göstericilere destek veriyorlar mı?
Evet, çoğu veriyor. Ulusal partilerimiz dahi göstericileri destekliyorlar.
Müslüman Kardeşler de destekliyor mu göstericileri?
Evet.
Peki kükümetin değişip, Müslüman Kardeşler'in iktidara gelmesi mümkün mü?
Hayır, böyle bir şey mümkün değil. Onlar da ayaklanmanın bir parçası ama ana muhalefet partisi değiller.
İslamcı entelektüllerin bu olaydaki konumları nedir?
Bizler de göstericileri destekliyoruz.
"MISIR'IN LİDERLİĞİ BİTECEK"
Peki bu ateş, tüm İslam dünyasını yakacak mı sizce?
Sanmıyorum. Her ülkenin başka, kendine özgü problemleri var.
Yani bunun Mısır'a özgü bir durum olduğunu mu söylüyorsunuz?
Evet.
Mısır, uzun zamandır Arap dünyasının lideriydi. Şimdi bu konumu değişecek mi?
Tabii ki değişecek. Eskisinden çok daha zayıf olacak.
Amerika'nın bu durumdaki konumu nedir? Mübarek'e destek veriyor mu, verecek mi?
İsrail ve Amerika kendi yararlarına olacak her şeyi desteklerler, sadece Mübarek'i değil.
İsrail, Mısır'daki gelişmelerden çok rahatsız. Mısır yeniden İsrail'in düşmanı olabilir mi?
Bunu söyleyebilmek için henüz çok erken. Daha değil.
FEHMİ HÜVEYDİ KİMDİR?
1937, Mısır doğumlu Fehmi Hüveydi, 1961'de Kahire Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Arap - İslam dünyası uzmanı Hüveydi gazeteciliğe 1958'de Mısır’daki El-Ehram gazetesinde başladı. Kuveyt ve İngiltyere'de de çalıştı. 1985'ten beri İngiltere’deki Arabia dergisinde yardımcı editörlük, 2007-2009 arasında Mısır’daki El-Destur gazetesi için köşe yazarlığı yapan Hüveydi, 2008'de köşe yazılarına iktidar baskısıyla sansür uygulandığı gerekçesiyle El-Ehram'dan istifa edip El-Şuruk gazetesine geçti. Hüveydi'nin yazıları şu anda farklı ülkelerdeki sekiz Arap gazetesinde aynı anda yayımlanıyor. 20'den fazla kitabı bulunan yazarın bazı kitapları şunlar: Kur’an ve Sultan, İçeriden İran, Taliban: Allah’ın Yanlış Savaştaki Askerleri, Eksik Dindarlık, İslam ve Demokrasi İçin.